UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krańcowy

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: kraniec

1. strach

Definicja

książk. 
występujący w najostrzejszej postaci, o największym natężeniu danej cechy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • krańcowy przykład, przypadek; lęk, strach; krańcowa bieda, nędza; głupota; rozpacz; zazdrość; krańcowe rozdrażnienie, zdenerwowanie, zniecierpliwienie; lenistwo

Cytaty

W pruskiej Warszawie zastaje książę Stanisław krańcową nędzę.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996

Dębczak wstał, demonstrując krańcowe zniecierpliwienie.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
D. krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowej
C. krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowej
B. krańcowego
krańcowego
krańcowy
krańcowe
krańcową
N. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcową
Ms. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowej
W. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
D. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
C. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
B. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowe
N. krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
Ms. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
W. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe

2. przeciwieństwo

Definicja

książk. 
skrajnie odmienny od czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • krańcowe przeciwieństwa, sprzeczności

Cytaty

Doszukiwanie się w tych dwu formach państwa krańcowych przeciwieństw, a nie tendencji pokrewnych, jest więc wyrazem ciasnoty myślenia politycznego.

źródło: NKJP: Jerzy Łukaszewski: Cel: Europa. Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej. 2002

Rozważmy krańcowe sprzeczności, które składały się na bismarckowski system umów i sojuszy.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
D. krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowej
C. krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowej
B. krańcowego
krańcowego
krańcowy
krańcowe
krańcową
N. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcową
Ms. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowej
W. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
D. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
C. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
B. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowe
N. krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
Ms. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
W. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe

3.a konserwatysta

Definicja

książk. 
mający skrajną postawę i poglądy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Połączenia

  • krańcowy demokrata, fundamentalista, konserwatysta, liberał; optymista, pesymista

Cytaty

Gdzież solidne wykształcenie, gdzie coś, co nazwać wypada wydatnością, gdzie ów bujny ciężar bytu, obiecujący doznania jak z rajskiej wizji krańcowych fundamentalistów, którzy spalają swą cielesność w ogniu samobójczego ataku?

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Ruchy, 2008

Uważam, że Partia powinna mi jakoś pomóc . Jakoś podać mi rękę. Zanim zatracę się zupełnie. Bo wtedy Partia straci człowieka, znaczy się: członka, a zyska wroga. Gdyż niewykluczone, że przejdę na stronę Reakcji. Tak, tak, ja jestem nadzwyczaj krańcowy!

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
D. krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowej
C. krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowej
B. krańcowego
krańcowego
krańcowy
krańcowe
krańcową
N. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcową
Ms. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowej
W. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
D. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
C. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
B. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowe
N. krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
Ms. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
W. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe

3.b pogląd

Definicja

książk. 
będący wyrazem przyjęcia skrajnej postawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • krańcowy pogląd; sąd; krańcowa opinia; krańcowe stanowisko

Cytaty

Z reguły jednak najbardziej krańcowe poglądy reprezentują te grupy osób, które uważają, że zwierzęta mają takie same prawa jak ludzie, i nie dopuszczają do żadnych eksperymentów i manipulacji genetycznych na zwierzętach.

źródło: NKJP: Damian Strączek: Klonowanie / na podst. rozmów z Haliną Krzanowską i Marianem Tischnerem, 1998

Od samego bowiem początku konstruowania założeń odpowiedniego przedmiotu i wypełniania go treściami, spotykają się ze sobą mniej czy bardziej krańcowe stanowiska, wyrastające na światopoglądowej opcji.

źródło: NKJP: Franciszek Adamski: Powraca bój o rodzinę, Wychowawca, 2002-10

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
D. krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowej
C. krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowej
B. krańcowego
krańcowego
krańcowy
krańcowe
krańcową
N. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcową
Ms. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowej
W. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
D. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
C. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
B. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowe
N. krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
Ms. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
W. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe

4. przystanek

Definicja

książk. 
występujący na samym końcu jakiegoś ciągu, ostatni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie kolejność

Połączenia

  • krańcowy przystanek

Cytaty

Sekretarz podszedł do krańcowej celi i zaczął kopać w zakratowane drzwiczki, wzbudzając nieznośny, metaliczny łomot.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002

Ogromny plac zajmowany przez krańcowe przystanki autobusów i tramwajów był i tak niewielki w porównaniu z terenem, który zajmowała sama Huta Warszawa.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
D. krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowego
krańcowej
C. krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowemu
krańcowej
B. krańcowego
krańcowego
krańcowy
krańcowe
krańcową
N. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcową
Ms. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowej
W. krańcowy
krańcowy
krańcowy
krańcowe
krańcowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
D. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
C. krańcowym
krańcowym
krańcowym
krańcowym
B. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowe
N. krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
krańcowymi
Ms. krańcowych
krańcowych
krańcowych
krańcowych
W. krańcowi
krańcowi
krańcowe
krańcowe
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json