UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

księżniczka

Chronologizacja

2 połowa XVII w., KorBa

Pochodzenie

Zob. książę

1. córka króla

Definicja

córka pary królewskiej lub książęcej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Połączenia

mała, młoda, piękna; wielka księżniczka; księżniczka bawarska, belgijska, czeska, duńska, francuska, grecka, niemiecka, polska, rumuńska; wirtemberska; bytomska, cieszyńska, mazowiecka, pomorska; piastowska
jedna z księżniczek
księżniczka Aleksandra, Anna, Beatrycze, Elżbieta, Karolina, Małgorzata...
księżniczka Asturii, Bawarii, Belgii, Danii, Grecji, Luksemburga, Monako, Niderlandów, (Królestwa) Obojga Sycylii; Belgów; krwi
księżniczka z dynastii Piastów, Rurykowiczów, Windsorów...
królewna i księżniczka, szlachcianka i księżniczka; książę i księżniczka; czarownica i księżniczka, wróżka i księżniczka
tytuł; mąż, syn; ślub księżniczki; na cześć księżniczki; kandydat do ręki księżniczki
małżeństwo, ślub, związek małżeński; romans z księżniczką
bajka, baśń, historia, legenda, opowiadanie, opowieść o księżniczce
żonaty z księżniczką
księżniczka odbyła wizytę
pojąć za żonę, poślubić księżniczkę
ożenić się, żenić się; zaręczyć się z księżniczką
zakochać się w księżniczce

Cytaty

	Norweska księżniczka [...] od lat uprawia jeździectwo, występując w najróżniejszych konkursach rozgrywanych na całym świecie. źródło: NKJP: Zbigniew Kuczyński: Koń księżniczki, Dziennik Polski - Sport, 1998-05-22
	W pałacu odbywa się bal, kilkuletnia księżniczka Anastazja tańczy ze swoim ojcem carem. źródło: NKJP: (kis): Wakacyjne kino, Dziennik Polski - Tarnów, 2000-07-20
	W Senacie zasiada 73 senatorów, ale dwoje - następca tronu książę Filip i jego siostra księżniczka Astrid - nie biorą udziału w głosowaniu. źródło: NKJP: Dziennik Polski - Świat, 1998-07-09
	Do Carskiego Sioła przybywa młody król szwedzki Gustaw IV ze swym bratem, księciem Sudermanii, aby poślubić piękną wnuczkę Katarzyny, wielką księżniczkę Aleksandrę. źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960
	Eufemia – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Złożone jest z elementów eu- – dobry i -phemia – wróżba i oznacza „dobrze wróżący”, „pomyślnie wróżący”, „przychylny”. W Polsce imię to zanotowano już w XIII wieku. Nosiły je m.in. księżniczki piastowskie. źródło: NKJP: Micpol: Eufemia, Wipedia.pl, 2009-04-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	księżniczka	księżniczki
D.	księżniczki	księżniczek

C.	księżniczce	księżniczkom
B.	księżniczkę	księżniczki
N.	księżniczką	księżniczkami
Ms.	księżniczce	księżniczkach
W.	księżniczko	księżniczki

Skróty

ks.

2. balu

Definicja

dziewczyna lub kobieta ceniona przez środowisko za urodę, talent, walory osobowości i wyjątkowe osiągnięcia w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

królewna

Połączenia

księżniczka soulu; balu, igrzysk

Cytaty

	Jedną z głównych ról w filmie zagrała piosenkarka Ashanti, przez wielu nazywana księżniczką soulu [...]. źródło: NKJP: (MD): Po rozum do mrówek, Dziennik Polski, 2006-09-22,
	Nazywana jest księżniczką stylu crunk, który jest specyficzną odmianą południowego rapu. źródło: NKJP: Ciara, Wikipedia.pl, 2009-06-10
	Nie wiem, czy organizatorzy olimpiady planują wybory miss, ale dla mnie księżniczką igrzysk jest od piątku Nikki Webster. Ta 13-latka potrafi śpiewać, tańczyć i fruwać zarazem [...]. Dziewczyny o aksamitnym głosie, na dodatek tak wygimnastykowanej, ze świecą szukać. źródło: NKJP: Długie nogi Anny, Dziennik Polski, 2000-09-20
	W dzielnicy pełnej band, gdzie 80 procent społeczeństwa żyło z pomocy socjalnej, zaczynała się bajka o czarnoskórych tenisowych księżniczkach. źródło: NKJP: Wojciech Nowosielski: Na bosaka po szkle, Gazeta Wyborcza, 1999-04-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	księżniczka	księżniczki
D.	księżniczki	księżniczek

C.	księżniczce	księżniczkom
B.	księżniczkę	księżniczki
N.	księżniczką	księżniczkami
Ms.	księżniczce	księżniczkach
W.	księżniczko	księżniczki

Składnia

księżniczka

CZEGO

3. rozpieszczona

Definicja

żart.

dziewczynka lub młoda kobieta adorowana i rozpieszczana przez najbliższych, mająca wygórowane wymagania, żądająca usługiwania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

królewna

Połączenia

być czyjąś księżniczką, nazywać kogoś swoją księżniczką

Cytaty

	[...] mąż rozpieszcza córkę, nazywa ją swoją księżniczką. źródło: NKJP: Wujek Dobra Rada, Polityka, 2004-08-21
	Była wyczekanym przez rodziców dzieckiem. – Miała być chłopcem, ale tatuś, jak ją zobaczył, od razu szalał ze szczęścia. Była naszą księżniczką. Inne dzieci przychodziły na świat sine, żółte, a nasze było różowiutkie i takie delikatniusie. źródło: NKJP: Mariusz Weidner: Nasza Magda, Nowiny Raciborskie, 2008-05-27
	A ja bym chciała dziecku wszystko, wszystko. Szkoła, studia. Ubrania. Wakacje - właściwie nawet nie umie wymienić tych darów, które mają zamiar swojej małej księżniczce przynosić. Chcą dziewczynkę. Najbardziej. źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008
	[...] są ludzie, którzy spodziewają się, że własne dzieci będą księżniczkami lub laleczkami i nie potrafią zaakceptować innego stanu rzeczy. źródło: NKJP: Nie znaleźli się chętni do adopcji, Usenet -- pl.soc.dzieci, 2004-01-26
	Nie ruszasz się z samochodu, póki on nie wysiądzie pierwszy, żeby otworzyć ci drzwi. [...] Jesteś dumna, kiedy przy wszystkich nazywa cię „swoją małą księżniczką”. Szczerze mówiąc, łajasz go, kiedy cię tak nie nazywa. źródło: NKJP: Maciej Brankowski: Bo ja jestem taka mała, Cosmopolitan, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	księżniczka	księżniczki
D.	księżniczki	księżniczek

C.	księżniczce	księżniczkom
B.	księżniczkę	księżniczki
N.	księżniczką	księżniczkami
Ms.	księżniczce	księżniczkach
W.	księżniczko	księżniczki

4. rybka

Definicja

zool.

rybka akwariowa o szaro-brązowym ubarwieniu, z żółtą plamką w okolicach skrzeli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ryba

Cytaty

	Księżniczka z Burundi jest rybą wysmukłą, ma wyciągnięte końce płetwy ogonowej. źródło: Internet
	Po około 3 miesiącach zauważyłem, że księżniczki zaczęły dobierać się w pary. źródło: Internet
	Księżniczka z Burundi - Neolamprologus brichardi. Jest atrakcyjną rybą, która przebywa w miejscach skalistych, przy dnie. źródło: Internet
	Mieniące się wszystkimi kolorami tęczy ryby zachwycają nie tylko swoim kształtem i barwą, ale także nazwami: cherubinek dwubarwny, błazenek, księżniczka, truskawczak, paletka czy żaglówka niebiesko-żółta, na którą mówi się „chirurg”, gdyż ma na bokach kolce, które tną jak skalpel. źródło: NKJP: (PSZ): Chirurg i wyżeracz oczu, Dziennik Polski - Kraków, 2002-11-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	księżniczka	księżniczki
D.	księżniczki	księżniczek

C.	księżniczce	księżniczkom
B.	księżniczkę	księżniczki
N.	księżniczką	księżniczkami
Ms.	księżniczce	księżniczkach
W.	księżniczko	księżniczki

5. papuga

Definicja

zool.

papuga średniej wielkości o zielonkawym upierzeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Połączenia

księżniczka słoneczna, tarczowa, wspaniała

Cytaty

	Księżniczka Walii jest papugą średniej wielkości - jej ciało osiąga 45 cm długości. Jej upierzenie ma subtelną, pastelową barwę [...]. źródło: Internet
	Oprócz nasion ważnym elementem diety rozelli, barnardów i księżniczek są rozmaite owoce, zielone części roślin oraz kwiaty. źródło: Internet
	Księżniczka Walii, zwana też Alexandrettą książęcą, jest papugą [...] pochodzącą z kontynentu australijskiego [...]. źródło: Internet
	Niektóre Księżniczki Walii lub księżniczki słoneczne - też łagodne, można trzymać z gołębiami, ale należy pamiętać że wśród papug mogą trafić się osobniki agresywne. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	księżniczka	księżniczki
D.	księżniczki	księżniczek

C.	księżniczce	księżniczkom
B.	księżniczkę	księżniczki
N.	księżniczką	księżniczkami
Ms.	księżniczce	księżniczkach
W.	księżniczko	księżniczki

Data ostatniej modyfikacji: 20.03.2024