UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wdzięczność

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: wdzięczny; zob. wdzięk

Definicja

stan psychiczny występujący, gdy chcemy powiedzieć lub zrobić coś miłego komuś, kto wcześniej zrobił coś dobrego dla nas

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • bezgraniczna, dozgonna, duża, głęboka, gorąca, ogromna, wielka; serdeczna; prawdziwa, szczera; ludzka wdzięczność
  • wdzięczność dzieci, ludzi, pacjentów
  • wdzięczność Bogu, Ojcu Świętemu; Polakom za coś
  • wdzięczność dla Boga, dla Ojca Świętego, dla lekarzy; wobec Boga, wobec rodziny; wdzięczność !?do losu, !?do ludzi
  • wdzięczność za dar miłości (powołania, życia...); za ocalenie, za opiekę, za pomoc, za uratowanie życia, za trud
  • wdzięczność i oddanie, wdzięczność i pamięć, wdzięczność i podziękowanie, wdzięczność i podziw, wdzięczność i szacunek, wdzięczność i uznanie, wdzięczność i zadowolenie; wdzięczność i miłość, wdzięczność i przyjaźń, wdzięczność i radość
  • uczucie; akt, gest, dowód, pomnik, słowa; wyraz; dług wdzięczności
  • pełen, pełny wdzięczności
  • oczekiwać wdzięczności
  • czuć, mieć, odczuwać, poczuć; budzić; okazać/okazywać, wyrazić/wyrażać; zyskać czyjąś wdzięczność; nie kryć wdzięczności
  • przepełniony wdzięcznością
  • zrobić coś z wdzięczności
  • liczyć na wdzięczność
  • mówić, myśleć, pomyśleć o kimś, wspominać kogoś/coś; patrzeć, spojrzeć; przyjąć/przyjmować coś z wdzięcznością
  • w dowód, w ramach wdzięczności

Cytaty

Pragnę wyrazić głęboką wdzięczność Panu profesorowi Jarosławowi Rudniańskiemu, który podjął się niewdzięcznej roli pierwszego wnikliwego czytelnika.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Pozostała tylko mała kapliczka, w której pobożna ręka złożyła świeże kwiaty - może z wdzięczności za szczęśliwy powrót lub za obfity połów?

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Czuł wdzięczność wobec Boga za ocalenie z obozu i pragnął ją wyrazić w służbie dla innych.

źródło: NKJP: Stanisław Cieślak: Kardynał Adam Kozłowiecki, 2008

Leżałem nieruchomy, pełen bólu i wdzięczności dla lekarza i dla losu, że mi go zesłał.

źródło: NKJP: Andrzej Kołaczkowski-Bochenek: Nie idź tam człowieku!, 2009

Redaktor ciężko pracował już od świtu, toteż z wdzięcznością przyjął filiżankę kawy, rozsiadł się wygodnie w fotelu i wyciągnął przed siebie nogi najdalej, jak to było możliwe.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Pogoda dla wszystkich, 2003

Ojciec Święty życzy wszystkim ludziom, aby Wielki Jubileusz stał się dla nich czasem uwielbienia i wdzięczności Bogu za Jego ustawiczne miłosierdzie oraz czasem żarliwej modlitwy i szczerego nawrócenia poprzez przemianę życia.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wdzięczność
wdzięczności
D. wdzięczności
wdzięczności
C. wdzięczności
wdzięcznościom
B. wdzięczność
wdzięczności
N. wdzięcznością
wdzięcznościami
Ms. wdzięczności
wdzięcznościach
W. wdzięczności
wdzięczności

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wdzięczność +
dla KOGO | wobec KOGO | !?do KOGO + (za CO)
bez ograniczeń + wdzięczność +
KOMU + (za CO)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: wdzięczność do kogo.

Frazeologizmy

dowód wdzięczności
ktoś zaciąga dług
ktoś zaciągnął dług
Data ostatniej modyfikacji: 09.10.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json