UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pogarda

Chronologizacja

1 połowa XVII w., KorBa

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego pogardzać; zob. gardzić

Definicja

silna niechęć jakiejś osoby, często połączona z poczuciem wyższości, w stosunku do osób lub zjawisk, które uznaje za bezwartościowe lub moralnie naganne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • bezbrzeżna, bezgraniczna, głęboka, wielka; lekka; jawna, nieskrywana, ostentacyjna, wyraźna; ukrywana; całkowita, powszechna; prawdziwa; ludzka pogarda
  • pogarda śmierci, życia
  • pogarda dla człowieka, dla ludzi, dla prawa, dla śmierci, dla świata, dla życia; !?do człowieka, !?do życia; wobec kobiet, wobec ludzi, wobec Żydów
  • uczucie; odcień, odrobina; słowa, wyraz; czas pogardy
  • pełen, pełny; godny pogardy
  • czuć, odczuwać, żywić; budzić; ukryć; manifestować, okazać/okazywać, wyrażać pogardę
  • otoczony pogardą
  • zasługiwać na pogardę
  • mówić o czymś, odpowiedzieć, powiedzieć, wykrzyknąć; patrzeć, spoglądać, spojrzeć; prychnąć, splunąć; odnosić się do kogoś, traktować kogoś z pogardą
  • mieć kogoś/coś w pogardzie

Cytaty

W eleganckich kożuszkach, z bronią na ramieniu i u pasa, chodzili wyprostowani, sprężyści i nie potrafili ukryć pogardy, patrząc na nasze łachmany.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Karola Maja Angus też czytywał, natomiast komiksy miał osobiście w głębokiej pogardzie i uważał ich czytanie za poniżej swojej godności.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

[...] demonstrował głęboką pogardę dla konwenansów.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód. Kroniki Drugiego Kręgu, Księga III, 2003

Tekst ten był manifestacją pogardy wobec ludzi, którzy nie chcieli wówczas otwarcie walczyć z reżimem.

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Godzina nienawiści, Gazeta Wyborcza, 1992-06-11

Renald miał wiele wspólnych cech ze swoim poprzednikiem u boku Konstancji. Obaj byli przystojni, silni i porywczy, mężni i skłonni do ryzyka, odnosili się z pogardą !?do muzułmanów, ich religii i kultury.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007

W szkołach wojskowych i w armii wprowadzono trening moralno-patriotyczny w duchu coraz bardziej nacjonalistycznym. Krzewiono kult cesarza oraz pogardę śmierci.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogarda
pogardy
D. pogardy
pogard
C. pogardzie
pogardom
B. pogardę
pogardy
N. pogardą
pogardami
Ms. pogardzie
pogardach
W. pogardo
pogardy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + pogarda +
dla KOGO/CZEGO | wobec KOGO/CZEGO | !?do KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + pogarda +
CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: pogarda do kogo/czego.

Frazeologizmy

przemysł pogardy
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json