UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oddalony

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dal

1. przestrzennie

Definicja

znajdujący się w pewnej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

oddalony kąt, rejon, zakątek; oddalone miejsce; oddalone strony
oddalony od domu, miejsca zamieszkania, szkoły

Cytaty

Zblazowany milioner, zmęczony rozgłosem, napastowany przez wielbicieli, pragnie nabyć jakiś możliwie najbardziej od świata oddalony kąt, by mieć gdzie się schronić i odpocząć.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Wpływ tej zadziwiającej i nowej właściwości, jaką obdarzone zostało spojrzenie Hildegard, rozciągał się daleko poza granice śpiącego sadu. Wystarczyło jej zaledwie musnąć wzrokiem oddalony konar kasztanowca, a z uśpionych jeszcze szypułek wystrzeliwały brunatne, lśniące od lepkiego soku pąki.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Przy stole na tej samej ławie, ale dość oddaleni od siebie siedzą: Starzec i Mężczyzna.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalony	oddalony	oddalony	oddalone	oddalona
D.	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonej
C.	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonej
B.	oddalonego	oddalonego	oddalony	oddalone	oddaloną
N.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddaloną
Ms.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddaleni	oddaleni	oddalone	oddalone
D.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych
C.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym
B.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalone
N.	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi
Ms.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych

Składnia

	+	oddalony	+	od KOGO/CZEGO
szyk: neutralny

2. o 100 metrów

Definicja

znajdujący się w konkretnej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

oddalony o kilka kroków, dziesięć, sto... metrów, kilometrów; o godzinę jazdy (pociągiem, samochodem...), o 10 minut drogi

Cytaty

Wiekowa chałupa w zadziwiająco dobrym stanie po niewielkich przeróbkach nadawała się do zamieszkania od razu. Zainstalowaliśmy się w niej w połowie września, razem ze zdunem, którego ze wsi oddalonej o ponad sto kilometrów przywieźli właściciele stajni, mieszkający niedaleko nas przyjaciele taty Rafałka.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2006

Dyskoteka ta jest oddalona o dziesięć minut drogi od miejsca znalezienia zwłok.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalony	oddalony	oddalony	oddalone	oddalona
D.	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonej
C.	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonej
B.	oddalonego	oddalonego	oddalony	oddalone	oddaloną
N.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddaloną
Ms.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddaleni	oddaleni	oddalone	oddalone
D.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych
C.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym
B.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalone
N.	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi
Ms.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych

Składnia

	+	oddalony	+	o CO
szyk: neutralny

3. dźwięk

Definicja

dochodzący z dużej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

oddalony dźwięk, głos, grzmot, krzyk, zgiełk; błysk; brzęk; stukot; oddalone dudnienie; echo; oddalone odgłosy

Cytaty

Nawet pociąg sunął cicho, a oddalony i niewyraźny stukot jego kół błąkał się gdzieś z tyłu, w lasach koło Puszkarni.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1995

[...] usłyszała miarowy rytm, stukot końskich kopyt. Słyszała oddalony warkot maszyn.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Gdzieś bardzo wysoko, chyba pod samym niebem, coś zawodziło, był tam jakby grzmot gwiazd lecących i planet, oddalony poszum wichru.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalony	oddalony	oddalony	oddalone	oddalona
D.	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonej
C.	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonej
B.	oddalonego	oddalonego	oddalony	oddalone	oddaloną
N.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddaloną
Ms.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddaleni	oddaleni	oddalone	oddalone
D.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych
C.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym
B.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalone
N.	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi
Ms.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych

4. czasowo

Definicja

odległy w czasie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

odległy o kilka, dwadzieścia, sto lat;
odległy w czasie

Cytaty

Dziewięć tysięcy lat! To prawie dwa razy więcej czasu niż dzieli naszą epokę od czasów budowy piramid i o trzy tysiące lat więcej niż jesteśmy oddaleni od początków cywilizacji Sumeru!

źródło: NKJP: Michał Kubalski: Rejs do przyszłości, czyli Pana książka pozbawiła mnie posiłku, Esensja, 2008-07

Był przygotowany. Tak go wyrzeźbiono, miał to w naturze: nieustanne przygotowywanie się na mniej i bardziej prawdopodobne, mniej i bardziej oddalone w czasie zagrożenia.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001

[...] w jego wyobraźni uchwycone na obu zdjęciach i oddalone o niemal czterdzieści lat sytuacje zyskały jedność czasu i wspólny motyw [...].

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalony	oddalony	oddalony	oddalone	oddalona
D.	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonej
C.	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonej
B.	oddalonego	oddalonego	oddalony	oddalone	oddaloną
N.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddaloną
Ms.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddaleni	oddaleni	oddalone	oddalone
D.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych
C.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym
B.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalone
N.	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi
Ms.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych

Składnia

	+	oddalony	+	o CO
szyk: neutralny

5. duchowo

Definicja

niewykazujący silnych związków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

	[...] jest rzeczywiście nieosiągalny. Obcy, niedostępny, oddalony od wszystkiego. Czy zależało mu na życiu Gustava, jego syna, a właściwie nie-syna? źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006
	kobiety miewają owe głębokie zamyślenia „poza konkursem”, zamyślenia, których mężczyźni nie lubią, ponieważ czują się wtedy oddaleni, wyłączeni, bezradni, czują się nieswojo. źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004
	W porównaniu z tym, co się wokół działo, miała idealne dzieci. Idealnie oddalone, samodzielne, wyizolowane, nic bliższego, intymnego o nich nie wiadomo, tylko zdawkowe informacje: są zdrowi, ciągle się uczą, mają pracę. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010
	Nagle zauważa swojego kochanka. Nazywa się Pokieli. Jest dla niego czulsza niż dotychczas, troskliwsza niż kiedykolwiek, bardziej oddana i w jakimś zupełnym niepogodzeniu bardziej oddalona, bardziej obserwująca. Zaczyna dostrzegać granice. źródło: NKJP: I zabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalony	oddalony	oddalony	oddalone	oddalona
D.	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonego	oddalonej
C.	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonemu	oddalonej
B.	oddalonego	oddalonego	oddalony	oddalone	oddaloną
N.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddaloną
Ms.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddaleni	oddaleni	oddalone	oddalone
D.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych
C.	oddalonym	oddalonym	oddalonym	oddalonym
B.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalone
N.	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi	oddalonymi
Ms.	oddalonych	oddalonych	oddalonych	oddalonych

Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018