Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gadać
1. hasło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odgadnąć |
Połączenia
- zgadnąć autora, hasło, tytuł
- zgadnąć od razu, w lot
Cytaty
|
Podczas niedzielnej mszy Stefan modli się o jakąś wskazówkę, która pozwoliłaby mu zgadnąć kombinację sześciu cyfr wielkiego lotka. źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009 |
|
|
Mam coś dla ciebie. Dostaniesz, jak zgadniesz co. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976 |
|
|
Otwierała drzwi i całując go pytała: - Zgadnij , kto przyszedł? źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy , 2001 |
|
|
- Z pewnością pan wie, kto w Szwajcarii pożyczał Mickiewiczowi pieniądze na wyjazd do Paryża? Nie miałem pojęcia. - Może Czapek? - próbowałem zgadnąć. - Albo Patek? - Obaj, proszę pana. źródło: NKJP: Zbigniew Mentzel: Wszystkie języki świata, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zgadnę |
zgadniemy |
|||
| 2 os. |
zgadniesz |
zgadniecie |
|||
| 3 os. |
zgadnie |
zgadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zgadłem +(e)m zgadł |
zgadłam +(e)m zgadła |
zgadłom +(e)m zgadło |
zgadliśmy +(e)śmy zgadli |
zgadłyśmy +(e)śmy zgadły |
| 2 os. |
zgadłeś +(e)ś zgadł |
zgadłaś +(e)ś zgadła |
zgadłoś +(e)ś zgadło |
zgadliście +(e)ście zgadli |
zgadłyście +(e)ście zgadły |
| 3 os. |
zgadł |
zgadła |
zgadło |
zgadli |
zgadły |
bezosobnik: zgadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zgadnijmy |
|
| 2 os. |
zgadnij |
zgadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zgadłbym bym zgadł |
zgadłabym bym zgadła |
zgadłobym bym zgadło |
zgadlibyśmy byśmy zgadli |
zgadłybyśmy byśmy zgadły |
| 2 os. |
zgadłbyś byś zgadł |
zgadłabyś byś zgadła |
zgadłobyś byś zgadło |
zgadlibyście byście zgadli |
zgadłybyście byście zgadły |
| 3 os. |
zgadłby by zgadł |
zgadłaby by zgadła |
zgadłoby by zgadło |
zgadliby by zgadli |
zgadłyby by zgadły |
bezosobnik: zgadnięto by
bezokolicznik: zgadnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zgadłszy
gerundium: zgadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
| D. | zgadnięcia |
zgadnięć |
| C. | zgadnięciu |
zgadnięciom |
| B. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
| N. | zgadnięciem |
zgadnięciami |
| Ms. | zgadnięciu |
zgadnięciach |
| W. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zgadnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zgadnięty |
zgadnięty |
zgadnięty |
zgadnięte |
zgadnięta |
| D. | zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętej |
| C. | zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętej |
| B. | zgadniętego |
zgadniętego |
zgadnięty |
zgadnięte |
zgadniętą |
| N. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętą |
| Ms. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zgadnięci |
zgadnięci |
zgadnięte |
zgadnięte |
| D. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
| C. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
| B. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadnięte |
| N. | zgadniętymi |
zgadniętymi |
zgadniętymi |
zgadniętymi |
| Ms. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
odpowiednik aspektowy: zgadywać
Składnia
| Rzosobowy | + | zgadnąć | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | zgadnąć | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. przyszłość
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odgadnąć |
Połączenia
- zgadnąć przyczynę, przebieg zdarzeń, przyszłość, zakończenie; czyjeś intencje, myśli, pragnienia, zamiary
- zgadnąć po minie
- łatwo, trudno; od razu, w lot zgadnąć
- potrafić, próbować, usiłować; można zgadnąć
Cytaty
|
Treść filmu można łatwo zgadnąć z samego plakatu. źródło: NKJP: Agnieszka Szady: Kung fu p(ropag)anda, Esensja, 2008, nr 6 |
|
|
[...] mierzyli się oczami, jakby pragnąc wypróbować siłę swoich spojrzeń. Było to milczenie pełne ukrytych gróźb. Bez trudu zgadłem, że ci dwaj szczerze się nie cierpią. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Podróż do krainy om. Opowieść hipotetyczna, 1974 |
|
|
Trwali tak, nasłuchując i próbując zgadnąć, co się dzieje na ulicy. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003 |
|
|
Nietrudno zgadnąć, kto będzie za te błędy płacił. źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Zmęczenie i lęk, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zgadnę |
zgadniemy |
|||
| 2 os. |
zgadniesz |
zgadniecie |
|||
| 3 os. |
zgadnie |
zgadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zgadłem +(e)m zgadł |
zgadłam +(e)m zgadła |
zgadłom +(e)m zgadło |
zgadliśmy +(e)śmy zgadli |
zgadłyśmy +(e)śmy zgadły |
| 2 os. |
zgadłeś +(e)ś zgadł |
zgadłaś +(e)ś zgadła |
zgadłoś +(e)ś zgadło |
zgadliście +(e)ście zgadli |
zgadłyście +(e)ście zgadły |
| 3 os. |
zgadł |
zgadła |
zgadło |
zgadli |
zgadły |
bezosobnik: zgadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zgadnijmy |
|
| 2 os. |
zgadnij |
zgadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zgadłbym bym zgadł |
zgadłabym bym zgadła |
zgadłobym bym zgadło |
zgadlibyśmy byśmy zgadli |
zgadłybyśmy byśmy zgadły |
| 2 os. |
zgadłbyś byś zgadł |
zgadłabyś byś zgadła |
zgadłobyś byś zgadło |
zgadlibyście byście zgadli |
zgadłybyście byście zgadły |
| 3 os. |
zgadłby by zgadł |
zgadłaby by zgadła |
zgadłoby by zgadło |
zgadliby by zgadli |
zgadłyby by zgadły |
bezosobnik: zgadnięto by
bezokolicznik: zgadnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zgadłszy
gerundium: zgadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
| D. | zgadnięcia |
zgadnięć |
| C. | zgadnięciu |
zgadnięciom |
| B. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
| N. | zgadnięciem |
zgadnięciami |
| Ms. | zgadnięciu |
zgadnięciach |
| W. | zgadnięcie |
zgadnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zgadnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zgadnięty |
zgadnięty |
zgadnięty |
zgadnięte |
zgadnięta |
| D. | zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętego |
zgadniętej |
| C. | zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętemu |
zgadniętej |
| B. | zgadniętego |
zgadniętego |
zgadnięty |
zgadnięte |
zgadniętą |
| N. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętą |
| Ms. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zgadnięci |
zgadnięci |
zgadnięte |
zgadnięte |
| D. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
| C. | zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
zgadniętym |
| B. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadnięte |
| N. | zgadniętymi |
zgadniętymi |
zgadniętymi |
zgadniętymi |
| Ms. | zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
zgadniętych |
odpowiednik aspektowy: zgadywać
Składnia
| Rzosobowy | + | zgadnąć | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | zgadnąć | + |
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|