Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | Rzeczpospolita |
Rzeczpospolite Rzeczypospolite |
|
| D. | Rzeczpospolitej Rzeczypospolitej |
Rzeczpospolitych Rzeczypospolitych |
|
| C. | Rzeczpospolitej Rzeczypospolitej |
Rzeczompospolitym Rzeczpospolitym |
|
| B. | Rzeczpospolitą |
Rzeczpospolite Rzeczypospolite |
|
| N. | Rzecząpospolitą Rzeczpospolitą |
Rzeczamipospolitymi Rzeczpospolitymi |
|
| Ms. | Rzeczpospolitej Rzeczypospolitej |
Rzeczachpospolitych Rzeczpospolitych |
|
| W. | Rzeczpospolita Rzeczypospolita |
Rzeczpospolite Rzeczypospolite |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
łac. res publica
1.a państwo
Definicja
Wymowa
rzeczpospolita
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | Polska |
Połączenia
- dawna, druga, trzecia / I, II, III; Najjaśniejsza, przedwojenna, szlachecka Rzeczpospolita; Rzeczpospolita Polska; Polska Rzeczpospolita Ludowa
- Rzeczpospolita Obojga Narodów
- granice, kresy wschodnie/ Kresy Wschodnie, obszar, tereny, terytorium, ziemie; stolica; ludność, obywatele, prezydent Rzeczpospolitej
Cytaty
|
Boli nas niewiedza napastników, którzy pośrednio zaatakowali nas, polskich Tatarów, lojalnych obywateli Rzeczpospolitej - mówi Chazbijewicz. źródło: NKJP: Jarosław Kudaj: Wierni Allahowi i Rzeczpospolitej, Dziennik Łódzki, 2001-10-19 |
|
|
Rzeczpospolitą w 1920 r. ocalił przed bolszewikami żołnierz polski, czyli przede wszystkim chłop. źródło: NKJP: Janina Paradowska: Trzeba było przyspieszyć, Polityka, 2009-05-16 |
|
|
[...] z jednej strony Polacy oburzali się na Niemców, że ci nie chcą zaakceptować zmian po I wojnie, z drugiej sami snuli marzenia o korektach granic na korzyść Rzeczpospolitej. źródło: NKJP: Michał Foerster: Biskupin: prasłowiański mit, Esensja, 2008-04 |
|
|
Czas wypowiedzieć wojnę marnym i nieuczciwym sędziom, policjantom czy urzędnikom [...], którzy sprawiają, że Polacy przestają widzieć w Rzeczypospolitej ojczyznę. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej |
1.b władza
Definicja
Wymowa
rzeczpospolita
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- konkordat, traktat, umowa, współpraca między Rzeczpospolitą a czymś
Cytaty
|
Konflikty, zatargi czy wreszcie wojny [..] nie prowadziły do utworzenia na wschód od Odry chociażby śladów trwalszego układu, opierającego się na ewentualnym, dokonanym przez Rzeczpospolitą, Rosję i Turcję, podziale stref interesów w tym regionie. źródło: NKJP: Władysław A. Serczyk: Jak car Kozaków przechytrzył, Polityka, 2004-01-31 |
|
|
W miarę jak szlachta coraz bardziej przekształcała się w osiadłych ziemian, a wojny prowadzone przez Rzeczpospolitą stawały się rzadsze, zainteresowanie rycerskimi rozrywkami malało, niemniej młodzi szlachcice chętnie ćwiczyli się w jeździe konnej, strzelaniu z łuku i broni palnej, władaniu szablą i kopią husarską. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2005 |
|
|
We wrześniu 1945 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej wydał uchwałę stwierdzającą, że przestał obowiązywać konkordat zawarty w 1925 r. między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą. źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996 |
|
|
Sułtan, rozsierdzony zaczepną akcją Rzeczypospolitej, poprzysiągł, że zrówna ją z ziemią, lecz na szczęście dla naszej biednej ojczyzny pod Chocimiem zawarto pokój. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |