UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przesłanka

Chronologizacja

1789, Bańk

Pochodzenie

Zob. słać (listy); jako termin logiczny i prawniczy prawdopodobnie kalka, stosowana od drugiej połowy XIX wieku zamiast wcześniejszego zapożyczenia premisa (Bańk)

1. w rozumowaniu

Definicja

stwierdzenie, które stanowi podstawę dla jakiegoś rozumowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • prawdziwe, słuszne; błędne, fałszywe przesłanki
  • przesłanki i wnioski
  • prawdziwość przesłanek
  • wychodzić od przesłanek; wynikać z przesłanek
  • opierać się na przesłankach

Cytaty

Ten wywód, choć przekonujący, jest jednak fałszywy. Przede wszystkim opiera się na błędnej przesłance, że czytanie w obcym języku jest tłumaczeniem.

źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Między nami erudytami, Gazeta Wyborcza, 1994-12-09

Poglądy te są logiczną konsekwencją przyjętych przesłanek wnioskowania.

źródło: NKJP: Danuta Urbaniak-Zając: Pedagogika społeczna w Niemczech: stanowiska teoretyczne i problemy praktyki, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesłanka
 przesłanki
D. przesłanki
 przesłanek
C. przesłance
 przesłankom
B. przesłankę
 przesłanki
N. przesłanką
 przesłankami
Ms. przesłance
 przesłankach
W. przesłanko
 przesłanki

Składnia

bez ograniczeń + przesłanka +
(CZEGO)

2. do wszczęcia śledztwa

Definicja

fakt, stanowiący uzasadniony powód podjęcia jakichś działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • racjonalne przesłanki; przesłanki merytoryczne, ustawowe
  • przesłanki decyzji, odmowy, umorzenia czegoś
  • przesłanki do stwierdzenia czegoś, do wszczęcia (postępowania, śledztwa), do wypłaty czegoś
  • przesłanki i kryteria, przesłanki i terminy
  • przesłanki zachodzą, zaistniały
  • spełniać, wyczerpywać przesłanki

Cytaty

Spełniona była podstawowa przesłanka do ogłoszenia upadłości, bo zadłużenie dwukrotnie przekraczało wartość księgową firmy.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Ostatni sąd nad Kasprzakiem, Gazeta Wyborcza, 1995-02-03

Uznaliśmy, że brak jest przesłanek, aby utrzymać zakaz opuszczania kraju.

źródło: NKJP: (wrób): Nie chcą wypuścić Bolesława F., Dziennik Bałtycki, 2001-02-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesłanka
 przesłanki
D. przesłanki
 przesłanek
C. przesłance
 przesłankom
B. przesłankę
 przesłanki
N. przesłanką
 przesłankami
Ms. przesłance
 przesłankach
W. przesłanko
 przesłanki

Składnia

bez ograniczeń + przesłanka +
(do CZEGO)

3. rozwoju

Definicja

fakt sprzyjający zaistnieniu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • przesłanka sukcesu; przesłanki porozumienia, rozwoju
  • przesłanki !?do powstania, !?do rozwoju czegoś
  • stworzyć/stwarzać przesłanki

Cytaty

Jedność [...] stanowi podstawową przesłankę pomyślnych wyników w realizacji stojących przed krajem celów.

źródło: NKJP: E.S.: Sprawy narodu, Kultura, 1978

Nie dostrzegamy przesłanek dla niestabilności finansowej oraz dla zwiększenia zagrożeń i ryzyka [...]

źródło: NKJP: (PAP): Kryzysu nie będzie, Dziennik Polski, 2008-04-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesłanka
 przesłanki
D. przesłanki
 przesłanek
C. przesłance
 przesłankom
B. przesłankę
 przesłanki
N. przesłanką
 przesłankami
Ms. przesłance
 przesłankach
W. przesłanko
 przesłanki

Składnia

bez ograniczeń + przesłanka +
CZEGO
bez ograniczeń + przesłanka +
dla CZEGO | !?do CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: przesłanka do czegoś

Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN