UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

proza

Chronologizacja

XVII w., Bańk

Pochodzenie

fr. prose

1. sposób pisania

Definicja

zwykły język bez rymów w przeciwieństwie do języka poezji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  wiersz

Połączenia

  • wierszem i prozą
  • dzieła, pisma, poemat prozą
  • napisać, pisać prozą

Cytaty

Ważne pozycje literatury faktu, jak wymienioną książkę Szmaglewskiej ceniono nie za to, że była pierwszym odkrywczym świadectwem z Birkenau, lecz że pisana była dobrą prozą, mieściła się na pograniczu powieści.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia : obiegi, wzorce, style : literatura polska 1944-1989, 1997

Fragment ten wyróżnia się nawet stylistycznie, napisany bowiem został klasyczną prozą krytyczną, odbiegającą radykalnie od wysoce zmetaforyzowanej, budowanej z parafraz tekstów poety, prozy, jaką posłużył się Miriam w zasadniczych częściach szkicu.

źródło: NKJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proza
prozy
D. prozy
próz
C. prozie
prozom
B. prozę
prozy
N. prozą
prozami
Ms. prozie
prozach
W. prozo
prozy

2. powieść

Definicja

ogół utworów literackich pisanych prozą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

synonimy:  beletrystyka

Połączenia

  • nowa, współczesna proza; proza polska; autobiograficzna, psychologiczna
  • proza Andrzeja Stasiuka, Jana Józefa Szczepańskiego, M. Białoszewskiego, M. Nowakowskiego, Borowskiego, Buczkowskiego, Grynberga, Kuncewiczowej...
  • dramat i proza, poezja i proza, wiersze i proza
  • w kategorii proza

Cytaty

[...] warunkiem powstania wielkiej literatury wcale nie musi być wielkie miasto, czego przykładem proza Bruno Schulza z zapyziałego Drohobycza czy poezja Leśmiana z Zamościa.

źródło: NKJP: Poeta na prowincji, Dziennik Polski - Kultura, 2000-11-28

Polską prozą współczesną interesują się ambitniejsze gazety codzienne, o kilku młodych pisarzach telewizja nakręciła już filmy, ich utwory regularnie pojawiają się w audycjach radiowych.

źródło: NKJP: Alina Brodzka, Lidia Burska (red.): Sporne sprawy polskiej literatury współczesnej, 1998

W swojej prozie przekazuje doświadczenie życiowe, z którym zmaga się nie tylko on, ale i my, poszukujący swojego miejsca i sensu życia.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: ARTYSTA NA ULICY, Gazeta Wyborcza, 1994-10-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proza
prozy
D. prozy
próz
C. prozie
prozom
B. prozę
prozy
N. prozą
prozami
Ms. prozie
prozach
W. prozo
prozy

3. twórcy

Definicja

autorzy piszący teksty prozą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Połączenia

  • młoda, współczesna; miejska, wiejska proza

Cytaty

[...] nie licząc prozy wiejskiej, która skądinąd czerpała natchnienie, proza miejska zaczęła się również posługiwać językiem mówionym, zwykle ściśle rejestrowanym [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia : obiegi, wzorce, style : literatura polska 1944-1989, 1997

Na kartkach Romansoidu spotkaliśmy bardzo trafną choć oczywiście nieco przerysowaną charakterystykę pokolenia, którego obraz tworzy młoda proza lat sześćdziesiątych.

źródło: NKJP: Bogdan Rogatko: PORTRET POKOLENIA W MŁODEJ PROZIE, 1970

Współczesna proza nieraz posługuje się apokaliptyczną wyobraźnią [...].

źródło: NKJP: Helena Zaworska: Biedni i bierni, präsa, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proza
prozy
D. prozy
próz
C. prozie
prozom
B. prozę
prozy
N. prozą
prozami
Ms. prozie
prozach
W. prozo
prozy

4. codzienność

Definicja

problemy życia codziennego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Połączenia

  • proza codzienności, teraźniejszości, życia

Cytaty

Jego oczom ukazało się miasto, które istniało, żyło na przekór wszystkiemu. Jasio myślał o tym z uniesieniem. Zrozumiał też, że Hanka miała rację, ich miejsce było tutaj, pośród tych gruzów, z których odradzało się miasto. Potem powróciła proza codzienności.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Bogato komentująca pokazy festiwalowe prasa codzienna pełna jest wypowiedzi odnoszących się do zderzenia współczesnego kina z niewesołą prozą życia w najrozmaitszych zakątkach świata.

źródło: NKJP: PAULINA RADZINSKA: Kino na plaży, Dziennik Polski - Świat, 2002-05-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proza
prozy
D. prozy
próz
C. prozie
prozom
B. prozę
prozy
N. prozą
prozami
Ms. prozie
prozach
W. prozo
prozy
Data ostatniej modyfikacji: 26.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json