UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niesmak

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niesmak
niesmaki
D. niesmaku
niesmaków
C. niesmakowi
niesmakom
B. niesmak
niesmaki
N. niesmakiem
niesmakami
Ms. niesmaku
niesmakach
W. niesmaku
niesmaki

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. smak

1. w ustach

Definicja

książk. 
przykry smak w ustach wywołany zjedzeniem czegoś lub kłopotami trawiennymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  absmak

Połączenia

  • kwaśny, tytoniowy niesmak
  • niesmak w ustach
  • czuć, mieć niesmak w ustach

Cytaty

Wstał przed świtem z tytoniowym niesmakiem w ustach [...]

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk. Opowiadania starej daty, 2003

Buster zacisnął wpierw oczy, nim je otworzył. [...] Głowa wciąż go bolała, a w ustach miał niesmak. Straszny niesmak, ale i tak czuł się lepiej. Porównywalnie do tego, jak czuł się po zatruciu alkoholowym, ale to już było nic.

źródło: Internet

Mock przymierzył marynarkę i potarł skronie palcami. Wszystko wracało do równowagi – jedynie lekki ból głowy i kwaśny niesmak w ustach przypominał Mockowi o minionych sensacjach.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

[...] od kilku dni czuję niesmak w ustach, jakby metaliczny posmak. Czasami coś w rodzaju tzw. „kapcia w ustach”. Nigdy nie miałam z czymś takim problemu, zęby wyleczone, wyniki dobre. O co chodzi? Czy któraś miała podobne objawy, jaki jest na to sposób?

źródło: Internet: dyskusje24.pl

2. do czegoś

Definicja

książk. 
uczucie niechęci wywołane czyimś niestosownym zachowaniem lub żenującą sytuacją

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  absmak

Połączenia

  • duży, lekki, wielki niesmak
  • niesmak do siebie; do pomysłu, do tematu,...; niesmak w stosunku do arbitra, w stosunku do siebie; w stosunku do okrucieństwa dorosłych, !?w stosunku do życia,...; niesmak !?wobec siebie; !?wobec dywagacji, !?wobec narastającej przemocy, !?wobec podejrzeń, !?wobec stosowanych metod...
  • niesmak pozostał
  • poczucie, uczucie; grymas niesmaku
  • pozostał po czymś niesmak; niesmak ogarnął kogoś;
  • budzić, wywołać, wzbudzić niesmak; czuć, odczuć, poczuć niesmak z powodu czyjegoś postępowania; coś zostawiło po sobie niesmak
  • przeczytać, słuchać czegoś; patrzeć, spojrzeć na coś; obserwować, wspominać coś z niesmakiem; wydąć, wykrzywić z niesmakiem wargi

Cytaty

Poza tym mam niesmak do dyskusji z ludźmi, którzy publicznie epatują swoją chorobą by nie wiem? wzbudzić litość, uzasadnić swoją złośliwość i malkontenctwo.

źródło: NKJP: Internet

[...] zwykli ludzie mają już tego dosyć, odczuwają niesmak, coraz częściej nie chcą o tych aferach słuchać i dyskutować.

źródło: WSJP: Mirosław Banasiak: Afery korupcyjne, afera szwadronów śmierci, afera podsłuchów - czy przewrócą do góry nogami hiszpańską scenę ..., Gazeta Wyborcza, 1995-10-12

W rezultacie skruchy, grzesznik czuje się moralnie osłabiony, wypełniony nienawiścią i niesmakiem wobec siebie i stąd skłonny jest do ponownego grzechu, kiedy tylko skończy się orgia samobiczowania

źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Dusza ludzka - oś świata, 2007

[...] To pierwszy w tym sezonie łowieckim incydent ze złapaną w sidła zwierzyną. Śmierć następowała powoli i w okrutnych męczarniach. Nawet przechodzące w tym momencie dzieci wyraziły swój niesmak !?w stosunku do okrucieństwa dorosłych.

źródło: NKJP: (SK): Złapane w sidła: Dziennik Polski, 2006-02-06

Składnia

bez ograniczeń + niesmak +
do KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + niesmak +
!?w stosunku do KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + niesmak +
!?wobec KOGOŚ/CZEGOŚ

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: niesmak w stosunku do KOGOŚ/CZEGOŚ, niesmak wobec KOGOŚ/CZEGOŚ.

Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json