UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

słodycz

Chronologizacja

XV w.,

Pochodzenie

psł. *soldyčь 'słodkość; coś słodkiego, smacznego, miłego, przyjemnego'

Pierwotnie rzeczownik abstrakcyjny od podstawowego (sprzed nawarstwienia strukturalnego *-kъ) psł. *soldъ z przyrostkiem *-yčь.
Zob. słodki

1. ciastek

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co ma słodki smak

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Połączenia

  • słodycz ciasta, ciastek, czekolady, cukru, mandarynki, miodu, owoców, posiłku, winogron
  • czuć, poczuć słodycz czegoś

Cytaty

Picunda leży na wybrzeżu Morza Czarnego i ma wszelkie atrybuty raju. Ciepłą wodę morską tak przezroczystą, że widać kamyki przybrzeżnego dna, igrające delfiny, łagodny grzbiet gór Kaukazu chroniący zatokę przed zimnem wiatrów, strzelistość cyprysów, pióropusze palm, słodycz winogron, brzoskwiń, melonów i fig, smakowitą cierpkość granatów i pomarańczy, dorodność pomidorów i kukurydzy [...].

źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Głową o mur Kremla, 2007

Gdy był mały, nienawidził tej zupy - za mdłą słodycz.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słodycz +
CZEGO

2. przyjemność

Definicja

książk. 
uczucie przyjemności, wywołane czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • duchowa, miłosna; niezmącona słodycz
  • atmosfera słodyczy
  • słodycz ogarnęła kogoś
  • czuć, poczuć słodycz

Cytaty

[...] rozkoszowałam się absolutnym poczuciem błogości, zadowolenia i satysfakcji. Przede mną jechała na rowerze wnuczka, minęłam kort tenisowy, na którym rozgrywali mecz moi dwaj synowie, a krzyżujące się: Mamoooo! Babciuuuu!, wywoływały we mnie niezmąconą słodycz. Zastanawiałam się, czy ten błogostan może mnie wypełniać, kiedy jednocześnie uczę się na pamięć nowej roli [...].

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Małpa, 2004

Obejmuję siebie ramionami z miłością i współczuciem i obiecuję sobie być do końca życia uważną na Pawła i innych podobnych do niego mężczyzn, którym automatycznie oddaję ster. Chcę siebie przed nimi chronić, jakkolwiek by mnie do nich ciągnęło i jakakolwiek senna słodycz zalewałaby mnie w kontakcie z nimi.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

3. zapachu

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co wywołuje miłe wrażenia, ale w dużym natężeniu jest mdły i odurzający

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Połączenia

  • słodycz aromatu, woni, zapachu (perfum; lotosu, róży, wanilii...)

Cytaty

Perfumy damskie FM 15 - krystalicznie czysty, przepełniony słodyczą aromat wanilii, lotosu, róży, delikatnie ożywiony świeżością frezji.

źródło: Internet

Poszukuję zapachu orzeźwiającego, odpowiedniego na lato, z nutą słodyczy i mającego w sobie „to coś”.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słodycz +
CZEGO

4. brzmienia

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co wywołuje przyjemne wrażenia i przynosi ukojenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • słodycz brzmienia; dzieciństwa; bojkotu, posiadania, wściekłości, zwycięstwa

Cytaty

W czasach średniowiecza benedyktyni popijali herbatę miętową wierząc, że nadaje ona głosowi czystość i słodycz brzmienia.

źródło: NKJP: Juliusz Podolski, Elka Anna Skoczek, Elka Kot: Słoneczna strana, Gazeta Poznańska, 2006-08-21

Gdy któryś z dyskutantów próbował zejść na niebezpieczne tory, [...] interweniował z wdziękiem, pytając np. Stefana dlaczego jest poetą bez korzeni i dzieciństwa: - Objawił się pan czytelnikom już jako osobnik dorosły, uformowany. U innych jest podłoga, okno, drzwi w rodzinnym domu i słodycz dzieciństwa. U pana już egzystencjalne problemy człowieka dorosłego.

źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Trudne spotkanie w miłej atmosferze. Poeta Żagiel w Opinogórze, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-10

Pływam żabką, crawlem oraz dużymi i małymi statkami po Morzu Egejskim. Pasę się błękitem, słodyczą i spokojem tego kraju, do którego tak długo tęskniłam, choć nigdy wcześniej w nim nie byłam.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Zerwałem się jak oparzony i wybiegłem z mieszkania. Och, jak szeroko otworzyłem drzwi, z jaką siłą je zatrzasnąłem. To było prawie upojne, to było upajanie się rozpaczą, rozkosz nienawiści, rozkosz skazywania na zagładę, słodycz wściekłości.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słodycz +
CZEGO

5.a człowieka

Definicja

książk. 
cecha kogoś, wygląda i zachowuje się tak, że przebywanie w jego towarzystwie sprawia przyjemność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

  • anielska; chodząca słodycz
  • słodycz emanuje z kogoś, przebuja się

Cytaty

Zawsze byłam grzeczna, miła i subtelna – powiedziała Natalia. – Sama słodycz. Uosobienie łagodności. Nigdy nie przypuszczałam, że policzkowanie sprawi mi taką przyjemność.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Na jej buzi od kilku dni po jawił się jakiś nowy wyraz. Rysy jej złagodniały, jakby straciły na ostrości. Jakaś słodycz się przebija, jakaś łagodność i figlarność.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

– Bywa agresywny? – dopytał Marek. – Rafał? Nigdy, to chodząca słodycz... Miły, ciepły, delikatny, tylko czasami zapada się w siebie...

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słodycz +
(KOGO)

5.b oczu

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co wzbudza sympatię i przyjemne uczucia jakichś osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • słodycz charakteru, oczu, usposobienia
  • spojrzenie pełne słodyczy

Cytaty

Skończyłam obrazek. Portret dziewczęcia w wianku. Słodycz oczu, zniewalający uśmiech.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Nazywałem ją Basia, to moje drugie wcielenie. – Dlaczego właśnie Basia? – Bo w tym imieniu jest słodycz, wdzięk i niewinność, jak w Hajduczku z Pana Wołodyjowskiego.

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słodycz
słodycze
D. słodyczy
słodyczy
C. słodyczy
słodyczom
B. słodycz
słodycze
N. słodyczą
słodyczami
Ms. słodyczy
słodyczach
W. słodyczy
słodycze

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słodycz +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json