UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gonitwa

Chronologizacja

1233, SStp

Pochodzenie

psł. *gonitva 'gonienie, ściganie, pogoń; wypędzanie, wyganianie; polowanie'

1. po pokoju

Definicja

ściganie się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • szaleńcza, wesoła; uliczna gonitwa
  • gonitwa po korytarzach, po ulicach
  • gonitwy i strzelaniny
  • urządzić (sobie) gonitwę

Cytaty

Ania i Norbert przez chwilę przyglądali się gonitwom swej córki i Karoliny.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996

Psy rozpoczęły kolejną gonitwę po mieszkaniu, rzeczywiście żaden z nich nawet na mnie nie warknął.

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010

Bandyci dopadli Tomka po krótkiej gonitwie [...].

źródło: NKJP: Janina Blikowska I Mirosław Banasiak: Wszyscy prócz Tomka, Gazeta Wyborcza, 1997-06-23

Gra układa się w dynamiczną serię widowiskowych bijatyk, strzelanin, pościgów po korytarzach i dachach budynków, samochodowych gonitw po ulicach miast.

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Pięścią i pałką, Polityka, 2008-06-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gonitwa
gonitwy
D. gonitwy
gonitw
C. gonitwie
gonitwom
B. gonitwę
gonitwy
N. gonitwą
gonitwami
Ms. gonitwie
gonitwach
W. gonitwo
gonitwy

Składnia

bez ograniczeń + gonitwa +
po CZYM

2. koni

Definicja

bieg zwierząt w zorganizowanych wyścigach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Połączenia

  • druga, czwarta, ..., ostatnia; inauguracyjna, finałowa; niedzielna, sobotnia; prestiżowa gonitwa; gonitwa konna
  • gonitwa jakichś koni, psich zaprzęgów
  • gonitwa o jakąś nagrodę
  • gonitwa na (warszawskim) Służewcu
  • organizacja; zwycięzca gonitwy; wyniki gonitw
  • debiut; udział w gonitwie
  • obserwować; organizować, przeprowadzać; rozpocząć; wygrać; obstawiać gonitwę
  • wygrać w gonitwie

Cytaty

Dwa moje ogiery biorą udział w gonitwach na Służewcu [...].

źródło: NKJP: kbs: Miss stajni ze Zgierza, Express Ilustrowany, 2001-06-09

Szkoda, że w pierwszej gonitwie złamała nogę klacz Dewotka.

źródło: NKJP: (BAHECZ): Prezydent Wrocławia nagrodził... konia, Gazeta Wrocławska, 1999

[...] w krajach arabskich organizowano gonitwy wielbłądów, a w azjatyckich wyścigi psów i walki kogutów.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Narciarstwo zjazdowe, snowboard oraz gonitwy psich zaprzęgów. To tylko część atrakcji, które przygotowaliśmy dla Was już jutro.

źródło: NKJP: Jerzy Wójcik: Zima w Bielanach, Słowo Polskie, 2007-01-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gonitwa
gonitwy
D. gonitwy
gonitw
C. gonitwie
gonitwom
B. gonitwę
gonitwy
N. gonitwą
gonitwami
Ms. gonitwie
gonitwach
W. gonitwo
gonitwy

Składnia

bez ograniczeń + gonitwa +
(CZEGO)

3. codzienna

Definicja

wykonywanie w pośpiechu wielu czynności wymagających zmiany miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • codzienna, nieustanna gonitwa

Cytaty

Niestety, zapowiadały już nasze niespokojne czasy, charakteryzujące się codziennym gonitwą i koniecznością ciągłego przemieszczania się...

źródło: NKJP: Piotr Polowy: Na straży czasu, Express Ilustrowany, 2003-03-28

Wiejskie kobiety w czasie ciągłej gonitwy między domem, mężem, dziećmi, pracą, nie mają „miejskich rozrywek” [...].

źródło: NKJP: (ever): Powiat nowomiejski. Programy unijne dla kobiet, Gazeta Pomorska, 2010-02-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gonitwa
gonitwy
D. gonitwy
gonitw
C. gonitwie
gonitwom
B. gonitwę
gonitwy
N. gonitwą
gonitwami
Ms. gonitwie
gonitwach
W. gonitwo
gonitwy

Inne uwagi

Zwykle lp

4. za pieniędzmi

Definicja

usilne dążenie do zdobycia czegoś pożądanego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • nieustająca gonitwa
  • gonitwa za karierą, za kasą, za pieniędzmi, za szczęściem
  • zmęczony gonitwą
  • odpocząć od gonitwy

Cytaty

[...] pomyślałem o tej mojej wiecznej gonitwie za ludzkim uznaniem, która zawsze kończyła się tak fatalnie [...].

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Bycie na bieżąco i gonitwa za informacjami to ślepa uliczka.

źródło: NKJP: Małgorzata Piotrowska: Manifest Postpałubizmu, Magazyn Puls Studenta, 1998-03

To dramat gonitwy za kasą, ale nie w rozumieniu gonitwy za nowym mercedesem, tylko za chlebem.

źródło: NKJP: Tomasz Gotkowski: Odwołać frajera!, Sztafeta, 20/2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gonitwa
gonitwy
D. gonitwy
gonitw
C. gonitwie
gonitwom
B. gonitwę
gonitwy
N. gonitwą
gonitwami
Ms. gonitwie
gonitwach
W. gonitwo
gonitwy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + gonitwa +
za CZYM

Frazeologizmy

gonitwa do pierścienia
gonitwa myśli
Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json