UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozstawić

Chronologizacja

1471, SJPDor

Pochodzenie

ogsł. *orz-staviti

Zob. stawić się

1. kieliszki na stole

Definicja

postawić jakieś rzeczy lub osoby w pewnych odległościach lub sprawić, aby tak stanęły

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

rozstawić doniczki, pojemniki na śmieci, pułapki, stoiska, stoliki, stoły, talerze, zapory; ludzi, posterunki, straże, warty
rozstawić na stole, na parapecie, na półkach, na straganie, na szachownicy
rozstawić po obu stronach czegoś
rozstawić pod ścianami
rozstawić wzdłuż muru, wzdłuż ulicy
rozstawić dookoła; gęsto rozstawione (tablice, patrole)
stragany rozstawione gdzieś

Cytaty

	Joanna jak co dzień położyła na stole biały obrus i rozstawiła talerze. źródło: NKJP: Hanna Samson, Pułapka na motyla, 2000
	[...] by w pełni móc cieszyć się efektami dźwiękowymi, musimy rozstawić głośniki w sposób optymalny. źródło: NKJP: Barbara Czajkowska: Pokój pełen muzyki, Życie Warszawy, 2001, nr 20
	Rozłożyli się wygodnie u stóp jedynego zejścia z Wezuwiusza, rozstawili straże i beztrosko czekali. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951
	Spodziewano się tłumu gapiów, dlatego zadbano, by od skazańców odgradzali ich gęsto rozstawieni żołnierze. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008
	Pospieszyłem ku nim - rozstawieni po dwóch, po trzech wzdłuż jezdni, kuli kilofami i łomem stary, zjeżdżony asfalt. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstawię	rozstawimy
2 os.	rozstawisz	rozstawicie
3 os.	rozstawi	rozstawią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłem +(e)m rozstawił	rozstawiłam +(e)m rozstawiła	rozstawiłom +(e)m rozstawiło	rozstawiliśmy +(e)śmy rozstawili	rozstawiłyśmy +(e)śmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłeś +(e)ś rozstawił	rozstawiłaś +(e)ś rozstawiła	rozstawiłoś +(e)ś rozstawiło	rozstawiliście +(e)ście rozstawili	rozstawiłyście +(e)ście rozstawiły
3 os.	rozstawił	rozstawiła	rozstawiło	rozstawili	rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstawmy
2 os.	rozstaw	rozstawcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłbym bym rozstawił	rozstawiłabym bym rozstawiła	rozstawiłobym bym rozstawiło	rozstawilibyśmy byśmy rozstawili	rozstawiłybyśmy byśmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłbyś byś rozstawił	rozstawiłabyś byś rozstawiła	rozstawiłobyś byś rozstawiło	rozstawilibyście byście rozstawili	rozstawiłybyście byście rozstawiły
3 os.	rozstawiłby by rozstawił	rozstawiłaby by rozstawiła	rozstawiłoby by rozstawiło	rozstawiliby by rozstawili	rozstawiłyby by rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono by

bezokolicznik: rozstawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawiwszy

gerundium: rozstawienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstawienie	rozstawienia
D.	rozstawienia	rozstawień
C.	rozstawieniu	rozstawieniom
B.	rozstawienie	rozstawienia
N.	rozstawieniem	rozstawieniami
Ms.	rozstawieniu	rozstawieniach
W.	rozstawienie	rozstawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozstawiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozstawiony	rozstawiony	rozstawiony	rozstawione	rozstawiona
D.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionej
C.	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionej
B.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawiony	rozstawione	rozstawioną
N.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawioną
Ms.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozstawieni	rozstawieni	rozstawione	rozstawione
D.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych
C.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym
B.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawione
N.	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi
Ms.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych

Składnia

Rz_osobowy

rozstawić

KOGO/CO + (GDZIE | JAK)

2. ręce

Definicja

sprawić, że odległość między czymś a czymś staje się większa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni odległość

Połączenia

rozstawić nogi, palce, ręce, stopy
szeroko rozstawione kolana, szeroko (wąsko) rozstawione oczy
dłoń z (szeroko) rozstawionymi palcami; stopy rozstawione (na szerokość ramion); stać na (lekko, szeroko) rozstawionych nogach

Cytaty

	Połóż się na plecach, nogi ugięte w kolanach, rozstawione na szerokość bioder. źródło: NKJP: Jolanta Kobylińska, Marta Rudowicz: Sekrety pięknego ciała, Cosmopolitan, 2000, nr 11
	Podniósł rękę i pokazał dwa rozstawione palce. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001
	[...] siedział nieruchomy, z dłońmi wspartymi na szeroko rozstawionych udach. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Teraz na ciebie zagłada, 1976
	Rozstawił szeroko ramiona i uściskał mnie. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004
	Milva szerzej rozstawiła nogi, dociągnęła cięciwę do ust, mierzyła krótko. Strzała zaszumiała w powietrzu. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstawię	rozstawimy
2 os.	rozstawisz	rozstawicie
3 os.	rozstawi	rozstawią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłem +(e)m rozstawił	rozstawiłam +(e)m rozstawiła	rozstawiłom +(e)m rozstawiło	rozstawiliśmy +(e)śmy rozstawili	rozstawiłyśmy +(e)śmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłeś +(e)ś rozstawił	rozstawiłaś +(e)ś rozstawiła	rozstawiłoś +(e)ś rozstawiło	rozstawiliście +(e)ście rozstawili	rozstawiłyście +(e)ście rozstawiły
3 os.	rozstawił	rozstawiła	rozstawiło	rozstawili	rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstawmy
2 os.	rozstaw	rozstawcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłbym bym rozstawił	rozstawiłabym bym rozstawiła	rozstawiłobym bym rozstawiło	rozstawilibyśmy byśmy rozstawili	rozstawiłybyśmy byśmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłbyś byś rozstawił	rozstawiłabyś byś rozstawiła	rozstawiłobyś byś rozstawiło	rozstawilibyście byście rozstawili	rozstawiłybyście byście rozstawiły
3 os.	rozstawiłby by rozstawił	rozstawiłaby by rozstawiła	rozstawiłoby by rozstawiło	rozstawiliby by rozstawili	rozstawiłyby by rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono by

bezokolicznik: rozstawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawiwszy

gerundium: rozstawienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstawienie	rozstawienia
D.	rozstawienia	rozstawień
C.	rozstawieniu	rozstawieniom
B.	rozstawienie	rozstawienia
N.	rozstawieniem	rozstawieniami
Ms.	rozstawieniu	rozstawieniach
W.	rozstawienie	rozstawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozstawiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozstawiony	rozstawiony	rozstawiony	rozstawione	rozstawiona
D.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionej
C.	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionej
B.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawiony	rozstawione	rozstawioną
N.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawioną
Ms.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozstawieni	rozstawieni	rozstawione	rozstawione
D.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych
C.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym
B.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawione
N.	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi
Ms.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

Rz_żywotny

rozstawić

3. krzesełko

Definicja

rozłożyć składany przedmiot i przygotować do użytku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

rozstawić deskę do prasowania, drabinę, grill, (składane) krzesełko, leżak, namiot, parawan, (plażowy) parasol, sprzęt, suszarkę, sztalugi
rozstawić na balkonie, na plaży, na podłodze, na polanie, na trawie
rozstawić w polu, w sadzie

Cytaty

Z nastaniem wiosny w pobliże Nowego Depo ściągnęli Kazachowie, pędząc stado owiec. Rozstawili swoje jurty, sprzedawali kumys.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1998

Rozstawiłem jej w sadzie polowe łóżko.

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstawię	rozstawimy
2 os.	rozstawisz	rozstawicie
3 os.	rozstawi	rozstawią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłem +(e)m rozstawił	rozstawiłam +(e)m rozstawiła	rozstawiłom +(e)m rozstawiło	rozstawiliśmy +(e)śmy rozstawili	rozstawiłyśmy +(e)śmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłeś +(e)ś rozstawił	rozstawiłaś +(e)ś rozstawiła	rozstawiłoś +(e)ś rozstawiło	rozstawiliście +(e)ście rozstawili	rozstawiłyście +(e)ście rozstawiły
3 os.	rozstawił	rozstawiła	rozstawiło	rozstawili	rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstawmy
2 os.	rozstaw	rozstawcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłbym bym rozstawił	rozstawiłabym bym rozstawiła	rozstawiłobym bym rozstawiło	rozstawilibyśmy byśmy rozstawili	rozstawiłybyśmy byśmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłbyś byś rozstawił	rozstawiłabyś byś rozstawiła	rozstawiłobyś byś rozstawiło	rozstawilibyście byście rozstawili	rozstawiłybyście byście rozstawiły
3 os.	rozstawiłby by rozstawił	rozstawiłaby by rozstawiła	rozstawiłoby by rozstawiło	rozstawiliby by rozstawili	rozstawiłyby by rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono by

bezokolicznik: rozstawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawiwszy

gerundium: rozstawienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstawienie	rozstawienia
D.	rozstawienia	rozstawień
C.	rozstawieniu	rozstawieniom
B.	rozstawienie	rozstawienia
N.	rozstawieniem	rozstawieniami
Ms.	rozstawieniu	rozstawieniach
W.	rozstawienie	rozstawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozstawiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozstawiony	rozstawiony	rozstawiony	rozstawione	rozstawiona
D.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionej
C.	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionej
B.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawiony	rozstawione	rozstawioną
N.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawioną
Ms.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozstawieni	rozstawieni	rozstawione	rozstawione
D.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych
C.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym
B.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawione
N.	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi
Ms.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych

Składnia

Rz_osobowy

rozstawić

4. zawodników w turnieju

Definicja

zaplanować rozgrywki w taki sposób, aby określeni zawodnicy nie spotkali się we wczesnej fazie turnieju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

rozstawić drużyny, zawodników
najwyżej rozstawiony (zawodnik)
ktoś rozstawiony (z jakimś numerem, w jakimś turnieju)

Cytaty

19-letnia Amerykanka (rozstawiona z numerem 7) pokonała w finale turnieju młodszą o dwa lata Belgijkę [...] (rozstawioną z numerem 14).

źródło: NKJP: (PAP): Niemoc siostry była pomocna, Metropol, 2001, nr 19

Ostatecznie do półfinałów dotarli najbardziej doświadczeni i najwyżej rozstawieni zawodnicy.

źródło: NKJP: ŁOS: Sport amatorski, Gazeta Poznańska, 2005-09-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstawię	rozstawimy
2 os.	rozstawisz	rozstawicie
3 os.	rozstawi	rozstawią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłem +(e)m rozstawił	rozstawiłam +(e)m rozstawiła	rozstawiłom +(e)m rozstawiło	rozstawiliśmy +(e)śmy rozstawili	rozstawiłyśmy +(e)śmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłeś +(e)ś rozstawił	rozstawiłaś +(e)ś rozstawiła	rozstawiłoś +(e)ś rozstawiło	rozstawiliście +(e)ście rozstawili	rozstawiłyście +(e)ście rozstawiły
3 os.	rozstawił	rozstawiła	rozstawiło	rozstawili	rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstawmy
2 os.	rozstaw	rozstawcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstawiłbym bym rozstawił	rozstawiłabym bym rozstawiła	rozstawiłobym bym rozstawiło	rozstawilibyśmy byśmy rozstawili	rozstawiłybyśmy byśmy rozstawiły
2 os.	rozstawiłbyś byś rozstawił	rozstawiłabyś byś rozstawiła	rozstawiłobyś byś rozstawiło	rozstawilibyście byście rozstawili	rozstawiłybyście byście rozstawiły
3 os.	rozstawiłby by rozstawił	rozstawiłaby by rozstawiła	rozstawiłoby by rozstawiło	rozstawiliby by rozstawili	rozstawiłyby by rozstawiły

bezosobnik: rozstawiono by

bezokolicznik: rozstawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawiwszy

gerundium: rozstawienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstawienie	rozstawienia
D.	rozstawienia	rozstawień
C.	rozstawieniu	rozstawieniom
B.	rozstawienie	rozstawienia
N.	rozstawieniem	rozstawieniami
Ms.	rozstawieniu	rozstawieniach
W.	rozstawienie	rozstawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozstawiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozstawiony	rozstawiony	rozstawiony	rozstawione	rozstawiona
D.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionego	rozstawionej
C.	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionemu	rozstawionej
B.	rozstawionego	rozstawionego	rozstawiony	rozstawione	rozstawioną
N.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawioną
Ms.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozstawieni	rozstawieni	rozstawione	rozstawione
D.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych
C.	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym	rozstawionym
B.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawione
N.	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi	rozstawionymi
Ms.	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych	rozstawionych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

Rz_osobowy

rozstawić

KOGO + JAK

Frazeologizmy

ktoś rozstawił po kątach kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2018