Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. mienić się
1. swoje życie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- macierzyństwo, małżeństwo, powodzenie, uczesanie, jakieś wydarzenie odmienia kogoś/coś
- odmieniać nawyki, wygląd, sytuację, czyjeś losy, życie
Cytaty
|
Nic tak nie odmienia wyglądu jak nowa fryzura. źródło: NKJP: Jesienne ekstrawagancje, Cosmopolitan, 2010, nr 10 |
|
|
Musisz mieć dziecko, poznać miłość do dziecka. Dziecko wszystko odmienia. źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007 |
|
|
Dla wielu ludzi Irlandia to współczesne eldorado. Ciągną tam tłumy w nadziei na szybki i łatwy zarobek. Jednym kraj ten odmienia życie, innych rozczarowuje. źródło: NKJP: emka: Kariera na Zielonej Wyspie, Dlaczego?, 2009-08-16 |
|
|
[...] patrzyłem na swe odbicie w lustrze nie ze wstydem, smutkiem czy odrazą jak dotąd, ale z zadowoleniem i przyjemnością. Oto jak powodzenie odmienia człowieka! źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Upływający czas odmieniał miejsca, w których dochodziło do dramatycznych, krwawych, niewyobrażalnych wydarzeń [...]. Zdawały się nie mieć nic wspólnego z niedawną przeszłością. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Nocni wędrowcy, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odmieniam |
odmieniamy |
|||
| 2 os. |
odmieniasz |
odmieniacie |
|||
| 3 os. |
odmienia |
odmieniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odmieniałem +(e)m odmieniał |
odmieniałam +(e)m odmieniała |
odmieniałom +(e)m odmieniało |
odmienialiśmy +(e)śmy odmieniali |
odmieniałyśmy +(e)śmy odmieniały |
| 2 os. |
odmieniałeś +(e)ś odmieniał |
odmieniałaś +(e)ś odmieniała |
odmieniałoś +(e)ś odmieniało |
odmienialiście +(e)ście odmieniali |
odmieniałyście +(e)ście odmieniały |
| 3 os. |
odmieniał |
odmieniała |
odmieniało |
odmieniali |
odmieniały |
bezosobnik: odmieniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę odmieniał będę odmieniać |
będę odmieniała będę odmieniać |
będę odmieniało będę odmieniać |
będziemy odmieniali będziemy odmieniać |
będziemy odmieniały będziemy odmieniać |
| 2 os. |
będziesz odmieniał będziesz odmieniać |
będziesz odmieniała będziesz odmieniać |
będziesz odmieniało będziesz odmieniać |
będziecie odmieniali będziecie odmieniać |
będziecie odmieniały będziecie odmieniać |
| 3 os. |
będzie odmieniał będzie odmieniać |
będzie odmieniała będzie odmieniać |
będzie odmieniało będzie odmieniać |
będą odmieniali będą odmieniać |
będą odmieniały będą odmieniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odmieniajmy |
|
| 2 os. |
odmieniaj |
odmieniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odmieniałbym bym odmieniał |
odmieniałabym bym odmieniała |
odmieniałobym bym odmieniało |
odmienialibyśmy byśmy odmieniali |
odmieniałybyśmy byśmy odmieniały |
| 2 os. |
odmieniałbyś byś odmieniał |
odmieniałabyś byś odmieniała |
odmieniałobyś byś odmieniało |
odmienialibyście byście odmieniali |
odmieniałybyście byście odmieniały |
| 3 os. |
odmieniałby by odmieniał |
odmieniałaby by odmieniała |
odmieniałoby by odmieniało |
odmienialiby by odmieniali |
odmieniałyby by odmieniały |
bezosobnik: odmieniano by
bezokolicznik: odmieniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
odmieniając
gerundium: odmienianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odmienianie |
odmieniania |
| D. | odmieniania |
odmieniań |
| C. | odmienianiu |
odmienianiom |
| B. | odmienianie |
odmieniania |
| N. | odmienianiem |
odmienianiami |
| Ms. | odmienianiu |
odmienianiach |
| W. | odmienianie |
odmieniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: odmieniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odmieniający |
odmieniający |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniająca |
| D. | odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającej |
| C. | odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającej |
| B. | odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniającą |
| N. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającą |
| Ms. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odmieniający |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniające |
| D. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
| C. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
| B. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniające |
| N. | odmieniającymi |
odmieniającymi |
odmieniającymi |
odmieniającymi |
| Ms. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odmieniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odmieniany |
odmieniany |
odmieniany |
odmieniane |
odmieniana |
| D. | odmienianego |
odmienianego |
odmienianego |
odmienianego |
odmienianej |
| C. | odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianej |
| B. | odmienianego |
odmienianego |
odmieniany |
odmieniane |
odmienianą |
| N. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianą |
| Ms. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odmieniani |
odmieniani |
odmieniane |
odmieniane |
| D. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
| C. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
| B. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmieniane |
| N. | odmienianymi |
odmienianymi |
odmienianymi |
odmienianymi |
| Ms. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odpowiednik aspektowy: odmienić
Składnia
|
+ | odmieniać | + |
KOGO/CO
|
2. wyraz
Definicja
Noty o użyciu
Używane także w zawężonym znaczeniu: 'stosować w tekście lub wypowiedzi formę wyrazu inną niż podstawowa, zgodną z zasadami gramatyki', por. np. cytat 3.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język
Połączenia
- odmieniać czasownik, rzeczownik, jakieś słowo, jakiś wyraz
- odmieniać przez przypadki
Cytaty
|
Jak należy odmieniać słowo „klaster”? źródło: NKJP: Usenet – pl.hum.polszczyzna |
|
|
Czasowniki można odmieniać przez: czasy, tryby, liczby, osoby i rodzaje. źródło: Internet |
|
|
O ile tylko jest to możliwe, nazwiska odmieniamy. źródło: Internet |
|
|
[...] bez zająknienia, w błyskawicznym tempie umiał odmieniać najtrudniejsze nieregularne czasowniki we wszelkich możliwych czasach. źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998 |
|
|
Kiedy [...] w mediach pojawiała się częściej niż zwykle nazwa Włoszczowa, rodacy oskarżali się wzajemnie o językowe nieuctwo. Ci, którzy formę odmieniali rzeczownikowo: do Włoszczowy, we Włoszczowie, obrywali od zwolenników deklinowania przymiotnikowego: Włoszczowej, we Włoszczowej. I na odwrót! źródło: NKJP: Jan Miodek: Rzecz o języku Miłosny kłopot nasz, Dziennik Zachodni, 2008-02-08 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odmieniam |
odmieniamy |
|||
| 2 os. |
odmieniasz |
odmieniacie |
|||
| 3 os. |
odmienia |
odmieniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odmieniałem +(e)m odmieniał |
odmieniałam +(e)m odmieniała |
odmieniałom +(e)m odmieniało |
odmienialiśmy +(e)śmy odmieniali |
odmieniałyśmy +(e)śmy odmieniały |
| 2 os. |
odmieniałeś +(e)ś odmieniał |
odmieniałaś +(e)ś odmieniała |
odmieniałoś +(e)ś odmieniało |
odmienialiście +(e)ście odmieniali |
odmieniałyście +(e)ście odmieniały |
| 3 os. |
odmieniał |
odmieniała |
odmieniało |
odmieniali |
odmieniały |
bezosobnik: odmieniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę odmieniał będę odmieniać |
będę odmieniała będę odmieniać |
będę odmieniało będę odmieniać |
będziemy odmieniali będziemy odmieniać |
będziemy odmieniały będziemy odmieniać |
| 2 os. |
będziesz odmieniał będziesz odmieniać |
będziesz odmieniała będziesz odmieniać |
będziesz odmieniało będziesz odmieniać |
będziecie odmieniali będziecie odmieniać |
będziecie odmieniały będziecie odmieniać |
| 3 os. |
będzie odmieniał będzie odmieniać |
będzie odmieniała będzie odmieniać |
będzie odmieniało będzie odmieniać |
będą odmieniali będą odmieniać |
będą odmieniały będą odmieniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odmieniajmy |
|
| 2 os. |
odmieniaj |
odmieniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odmieniałbym bym odmieniał |
odmieniałabym bym odmieniała |
odmieniałobym bym odmieniało |
odmienialibyśmy byśmy odmieniali |
odmieniałybyśmy byśmy odmieniały |
| 2 os. |
odmieniałbyś byś odmieniał |
odmieniałabyś byś odmieniała |
odmieniałobyś byś odmieniało |
odmienialibyście byście odmieniali |
odmieniałybyście byście odmieniały |
| 3 os. |
odmieniałby by odmieniał |
odmieniałaby by odmieniała |
odmieniałoby by odmieniało |
odmienialiby by odmieniali |
odmieniałyby by odmieniały |
bezosobnik: odmieniano by
bezokolicznik: odmieniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
odmieniając
gerundium: odmienianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odmienianie |
odmieniania |
| D. | odmieniania |
odmieniań |
| C. | odmienianiu |
odmienianiom |
| B. | odmienianie |
odmieniania |
| N. | odmienianiem |
odmienianiami |
| Ms. | odmienianiu |
odmienianiach |
| W. | odmienianie |
odmieniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: odmieniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odmieniający |
odmieniający |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniająca |
| D. | odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniającej |
| C. | odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającemu |
odmieniającej |
| B. | odmieniającego |
odmieniającego |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniającą |
| N. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającą |
| Ms. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odmieniający |
odmieniający |
odmieniające |
odmieniające |
| D. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
| C. | odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
odmieniającym |
| B. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniające |
| N. | odmieniającymi |
odmieniającymi |
odmieniającymi |
odmieniającymi |
| Ms. | odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
odmieniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odmieniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odmieniany |
odmieniany |
odmieniany |
odmieniane |
odmieniana |
| D. | odmienianego |
odmienianego |
odmienianego |
odmienianego |
odmienianej |
| C. | odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianemu |
odmienianej |
| B. | odmienianego |
odmienianego |
odmieniany |
odmieniane |
odmienianą |
| N. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianą |
| Ms. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odmieniani |
odmieniani |
odmieniane |
odmieniane |
| D. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
| C. | odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
odmienianym |
| B. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmieniane |
| N. | odmienianymi |
odmienianymi |
odmienianymi |
odmienianymi |
| Ms. | odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odmienianych |
odpowiednik aspektowy: odmienić
Składnia
| Rzosobowy | + | odmieniać | + |
CO +
(przez CO)
|