UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obejść

Chronologizacja

2 połowa XVI w., Bańk
Od XV w. obić.

Pochodzenie

Zob. iść

1. dookoła

Definicja

przejść wokół danej osoby lub rzeczy w taki sposób, aby ją ominąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • obejść biurko, dom (dookoła), fontannę, przeszkodę, samochód, stół
  • obejść z lewej, prawej strony
  • obejść dookoła

Cytaty

Potem wolno obszedł świątynię wokoło.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

W takim razie należy wstać ze swego miejsca, obejść osobę rozdzielającą i podać ogień.

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

[...] przerzucił przez ramię łuk i obszedłszy jezioro dookoła, znalazł się pod wierzbą.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Wilk obszedł go dokoła, dokładnie obwąchując, potem zatrzymał się i usiadł u jego stóp.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Metanoia, Esensja, 2005-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rzżywotny + obejść +
KOGO/CO

2. sklepy

Definicja

odwiedzić kolejno wiele podobnych miejsc w konkretnym celu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • obejść (cały) dom, (całe) mieszkanie, okolicę, (wszystkie) redakcje

Cytaty

W ostatnie andrzejki trójki klasowe obeszły wszystkie domy we wsi i sprzedawały cegiełki na rozbudowywaną szkołę.

źródło: NKJP: Grażyna Lubińska: I tylko klamek złotych żal, Gazeta Wyborcza, 1993-12-16

[...] wstał i obszedł gospodarstwo, żeby jeszcze przed zapadnięciem wczesnego zmroku sam wszystkiego dojrzeć i obrządzić.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Jeszcze tego samego dnia obeszła wszystkie pobliskie sklepy, pytając, czy aby nikt nie szukał zwierzęcia [...].

źródło: NKJP: Marek Chrzanowski: Uciekinier, Wieści Podwarszawskie, 2006-12-17

Jej trudy widać zwłaszcza po kolejnych fałszywych alarmach bombowych, kiedy pies musi obejść cały budynek, często kilkupiętrowy [...].

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Akir na służbie: Dziennik Zachodni, 2002-05-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rzżywotny + obejść +
CO

3. ustawę

Definicja

skorzystać z braków lub nieścisłości w określonych przepisach prawnych, żeby móc działać bez narażania się na karę za niestosowanie się do nich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • obejść nakaz, ograniczenia, prawo, przepis, rozporządzenia, ustawę, zakaz

Cytaty

Szyta grubymi nićmi intryga, aby formalnie w zgodzie z literą prawa obejść obowiązujące normy.

źródło: NKJP: (ek): O sprawie Rasicia, Gazeta Radomszczańska, 2009-03-18

Przedsiębiorcy szybko obeszli tę restrykcję, barwiąc sprowadzane tkaniny na miejscu.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zęby w bawełnie, Polityka, 2006-12-11

Jak ktoś będzie chciał użyć tajnej policji, żeby opanować partię, obejdzie każdą instrukcję albo ją zmieni.

źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Szpieg ze styropianu, Gazeta Wyborcza, 1994-09-17

Zawsze znajdzie się ktoś, kto obejdzie cenzurę.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Potwór strzela od tyłu, Gazeta Wyborcza, 1996-11-15

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rzosobowy + obejść +
CO

4. zabezpieczenia

Definicja

unieszkodliwić określone zabezpieczenia chroniące coś przed dostępem nieupoważnionych osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • złodzieje obeszli
  • obejść zabezpieczenia

Cytaty

Złodzieje obeszli skomplikowane systemy zabezpieczeń i obrabowali 123 sejfy [...], kradnąc kosztowności warte 100 milionów dolarów.

źródło: NKJP: Jakub Gałka: Ktoś tu kręci: Przegląd przyszlych filmów (6), Esensja, 2009-04-08

Te wszystkie alarmy można obejść skanerem albo zrobić zwarcie na migaczu [...].

źródło: NKJP: Anna Malinowska: Najłatwiejszy pieniądz pod słońcem, Trybuna Śląska, 2004-06-25

Zabezpieczenia nie da się obejść przez naciśnięcie [Ctrl+Alt+Del], [Alt+Tab], [Ctrl+Esc], nikt nieupoważniony nie uruchomi więc żadnej aplikacji ani nie otworzy żadnego pliku.

źródło: NKJP: Anna Wasilewska-Śpioch: Serwis Programy: zarządzaj systemem za darmo, Dziennik Internautów, 2002-11-01

Głośny już przypadek [...] pokazał, jak łatwo można obejść zabezpieczenie, w które zainwestowano miliony dolarów.

źródło: NKJP: Marek Ścibior: Kopie po kieszeni, Polityka, 2003-02-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rzosobowy + obejść +
CO

5. rocznicę

Definicja

wziąć udział w uroczystościach, które upamiętniają jakiś dzień lub święto

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

Połączenia

  • obejść rocznicę, święto
  • obejść godnie

Cytaty

[...] gdy chciał oficjalnie obejść święto nowej Republiki Czeskiej, okazało się, że plac Wacława już od kilku miesięcy jest zarezerwowany przez faszyzującą partię republikańską.

źródło: NKJP: Bartosz Węglarczyk: Jak demonstrować i nie zwariować, Gazeta Wyborcza, 1994-04-02

Szykujemy się do obchodów 25-lecia Solidarności. Jak obejść je godnie?

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Jezus by się dziwił, co wyprawiamy, Polityka, 2005-03-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rzosobowy + obejść +
CO

6. coś kogoś

Definicja

stać się ważnym i interesującym dla kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Moje szkolne kłopoty niewiele obeszły rodziców, w końcu przecież zdałem do następnej, szóstej klasy [...].

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Długi romans z muzą Klio, 2007

[...] nie obeszło go wcale, że ten jego Hannibal dorzyna właśnie resztki armii rzymskiej [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Co pan o mnie myśli, panie pośle, mało mnie obchodzi, natomiast obeszło mnie nasyłanie na mnie szpicli.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdę
obejdziemy
2 os. obejdziesz
obejdziecie
3 os. obejdzie
obejdą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłem
+(e)m obszedł
obeszłam
+(e)m obeszła
obeszłom
+(e)m obeszło
obeszliśmy
+(e)śmy obeszli
obeszłyśmy
+(e)śmy obeszły
2 os. obszedłeś
+(e)ś obszedł
obeszłaś
+(e)ś obeszła
obeszłoś
+(e)ś obeszło
obeszliście
+(e)ście obeszli
obeszłyście
+(e)ście obeszły
3 os. obszedł
obeszła
obeszło
obeszli
obeszły

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. obejdźmy
2 os. obejdź
obejdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. obszedłbym
bym obszedł
obeszłabym
bym obeszła
obeszłobym
bym obeszło
obeszlibyśmy
byśmy obeszli
obeszłybyśmy
byśmy obeszły
2 os. obszedłbyś
byś obszedł
obeszłabyś
byś obeszła
obeszłobyś
byś obeszło
obeszlibyście
byście obeszli
obeszłybyście
byście obeszły
3 os. obszedłby
by obszedł
obeszłaby
by obeszła
obeszłoby
by obeszło
obeszliby
by obeszli
obeszłyby
by obeszły

bezokolicznik: obejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: obszedłszy

gerundium: obejście

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obejście
obejścia
D. obejścia
C. obejściu
obejściom
B. obejście
obejścia
N. obejściem
obejściami
Ms. obejściu
obejściach
W. obejście
obejścia

odpowiednik aspektowy: obchodzić

Składnia

Rznieżywotny + obejść +
KOGO
Ø + obejść +
KOGO + (że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE)
Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json