Chronologizacja
XV w., Bańk
Pochodzenie
psł. *gladskati
Czas. zdrobniały od psł. *gladiti (zob. gładzić).
1. kota
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | gładzić |
Połączenia
- głaskać dziecko, konia, kota, psa, zwierzę; dłoń, ramię, sierść, włosy
- głaskać po głowie, po grzbiecie, po plecach, po policzku, po ręku, po włosach
- głaskać czule, delikatnie, dyskretnie, machinalnie, pieszczotliwie, uspokajająco
- głaskać i całować, głaskać i tulić, głaskać i uspokajać; przytulać i głaskać
Cytaty
|
Wygląda przez okno chatki, popija cappuccino i głaszcze kota. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010 |
|
|
Zasmucona głaskała go po jasnych włosach i mówiła z wilgotnymi ze zgryzoty oczami. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
Baśka tuliła do piersi głowę męża, głaskała jego dłoń, lecz mówić nie próbowała. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Sophie głaskała etolę opuszkami palców. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
głaszczę rzadziej głaskam |
głaszczemy rzadziej głaskamy |
|||
| 2 os. |
głaszczesz rzadziej głaskasz |
głaszczecie rzadziej głaskacie |
|||
| 3 os. |
głaszcze rzadziej głaska |
głaszczą rzadziej głaskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głaskałem +(e)m głaskał |
głaskałam +(e)m głaskała |
głaskałom +(e)m głaskało |
głaskaliśmy +(e)śmy głaskali |
głaskałyśmy +(e)śmy głaskały |
| 2 os. |
głaskałeś +(e)ś głaskał |
głaskałaś +(e)ś głaskała |
głaskałoś +(e)ś głaskało |
głaskaliście +(e)ście głaskali |
głaskałyście +(e)ście głaskały |
| 3 os. |
głaskał |
głaskała |
głaskało |
głaskali |
głaskały |
bezosobnik: głaskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę głaskał będę głaskać |
będę głaskała będę głaskać |
będę głaskało będę głaskać |
będziemy głaskali będziemy głaskać |
będziemy głaskały będziemy głaskać |
| 2 os. |
będziesz głaskał będziesz głaskać |
będziesz głaskała będziesz głaskać |
będziesz głaskało będziesz głaskać |
będziecie głaskali będziecie głaskać |
będziecie głaskały będziecie głaskać |
| 3 os. |
będzie głaskał będzie głaskać |
będzie głaskała będzie głaskać |
będzie głaskało będzie głaskać |
będą głaskali będą głaskać |
będą głaskały będą głaskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
głaszczmy rzadziej głaskajmy |
|
| 2 os. |
głaszcz rzadziej głaskaj |
głaszczcie rzadziej głaskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głaskałbym bym głaskał |
głaskałabym bym głaskała |
głaskałobym bym głaskało |
głaskalibyśmy byśmy głaskali |
głaskałybyśmy byśmy głaskały |
| 2 os. |
głaskałbyś byś głaskał |
głaskałabyś byś głaskała |
głaskałobyś byś głaskało |
głaskalibyście byście głaskali |
głaskałybyście byście głaskały |
| 3 os. |
głaskałby by głaskał |
głaskałaby by głaskała |
głaskałoby by głaskało |
głaskaliby by głaskali |
głaskałyby by głaskały |
bezosobnik: głaskano by
bezokolicznik: głaskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
głaszcząc
rzadziej głaskając
gerundium: głaskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | głaskanie |
głaskania |
| D. | głaskania |
głaskań |
| C. | głaskaniu |
głaskaniom |
| B. | głaskanie |
głaskania |
| N. | głaskaniem |
głaskaniami |
| Ms. | głaskaniu |
głaskaniach |
| W. | głaskanie |
głaskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: głaszczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszcząca rzadziej głaskająca |
| D. | głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| C. | głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| B. | głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszczącą rzadziej głaskającą |
| N. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącą rzadziej głaskającą |
| Ms. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszczące rzadziej głaskające |
| D. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
| C. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
| B. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczące rzadziej głaskające |
| N. | głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
| Ms. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: głaskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głaskany |
głaskany |
głaskany |
głaskane |
głaskana |
| D. | głaskanego |
głaskanego |
głaskanego |
głaskanego |
głaskanej |
| C. | głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanej |
| B. | głaskanego |
głaskanego |
głaskany |
głaskane |
głaskaną |
| N. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskaną |
| Ms. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głaskani |
głaskani |
głaskane |
głaskane |
| D. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
| C. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
| B. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskane |
| N. | głaskanymi |
głaskanymi |
głaskanymi |
głaskanymi |
| Ms. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
odpowiednik aspektowy: pogłaskać
Składnia
| Rzosobowy | + | głaskać | + |
KOGO/CO +
(CZYM) +
(po CZYM)
|
| Rzosobowy | + | głaskać | + |
CO
|
2. czyjąś próżność
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- głaskać czyjąś ambicję, dumę, czyjeś ego, czyjąś próżność
Cytaty
|
Nie do wiary, lecz od tych prostackich, szytych grubą nicią pochlebstw, mile głaszczących jego próżność, książę coraz bardziej nadymał się pychą. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |
|
|
Pojawią się też atrakcyjne propozycje zawodowe, czule głaszczące twą ambicję. Mogłabyś nawet trochę pogrymasić, ale szkoda czasu. źródło: NKJP: Glamuroskop, Glamour, 2003, nr 8 |
|
|
Nauczył się tak głaskać ego swoich rozmówców, żeby wychodzić na swoje. źródło: Internet |
|
|
Sztukę Dudy-Gracza jedni odtrącają z obrzydzeniem, bo przywykli do głaskania, pochlebstw, osłodzonego świata i całkiem innych kanonów estetyki, drudzy przystają zaskoczeni, że malarz tyle podpatrzył, tyle wie o współczesnym świecie. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Obecny świat jest teraz wielkim rynkiem, który nas nie głaszcze, a wręcz atakuje. źródło: NKJP: Techniki sprzedaży ubezpieczeń życiowych, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-09-06 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
głaszczę rzadziej głaskam |
głaszczemy rzadziej głaskamy |
|||
| 2 os. |
głaszczesz rzadziej głaskasz |
głaszczecie rzadziej głaskacie |
|||
| 3 os. |
głaszcze rzadziej głaska |
głaszczą rzadziej głaskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głaskałem +(e)m głaskał |
głaskałam +(e)m głaskała |
głaskałom +(e)m głaskało |
głaskaliśmy +(e)śmy głaskali |
głaskałyśmy +(e)śmy głaskały |
| 2 os. |
głaskałeś +(e)ś głaskał |
głaskałaś +(e)ś głaskała |
głaskałoś +(e)ś głaskało |
głaskaliście +(e)ście głaskali |
głaskałyście +(e)ście głaskały |
| 3 os. |
głaskał |
głaskała |
głaskało |
głaskali |
głaskały |
bezosobnik: głaskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę głaskał będę głaskać |
będę głaskała będę głaskać |
będę głaskało będę głaskać |
będziemy głaskali będziemy głaskać |
będziemy głaskały będziemy głaskać |
| 2 os. |
będziesz głaskał będziesz głaskać |
będziesz głaskała będziesz głaskać |
będziesz głaskało będziesz głaskać |
będziecie głaskali będziecie głaskać |
będziecie głaskały będziecie głaskać |
| 3 os. |
będzie głaskał będzie głaskać |
będzie głaskała będzie głaskać |
będzie głaskało będzie głaskać |
będą głaskali będą głaskać |
będą głaskały będą głaskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
głaszczmy rzadziej głaskajmy |
|
| 2 os. |
głaszcz rzadziej głaskaj |
głaszczcie rzadziej głaskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
głaskałbym bym głaskał |
głaskałabym bym głaskała |
głaskałobym bym głaskało |
głaskalibyśmy byśmy głaskali |
głaskałybyśmy byśmy głaskały |
| 2 os. |
głaskałbyś byś głaskał |
głaskałabyś byś głaskała |
głaskałobyś byś głaskało |
głaskalibyście byście głaskali |
głaskałybyście byście głaskały |
| 3 os. |
głaskałby by głaskał |
głaskałaby by głaskała |
głaskałoby by głaskało |
głaskaliby by głaskali |
głaskałyby by głaskały |
bezosobnik: głaskano by
bezokolicznik: głaskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
głaszcząc
rzadziej głaskając
gerundium: głaskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | głaskanie |
głaskania |
| D. | głaskania |
głaskań |
| C. | głaskaniu |
głaskaniom |
| B. | głaskanie |
głaskania |
| N. | głaskaniem |
głaskaniami |
| Ms. | głaskaniu |
głaskaniach |
| W. | głaskanie |
głaskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: głaszczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszcząca rzadziej głaskająca |
| D. | głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| C. | głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącemu rzadziej głaskającemu |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| B. | głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczącego rzadziej głaskającego |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszczącą rzadziej głaskającą |
| N. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącą rzadziej głaskającą |
| Ms. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącej rzadziej głaskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczący rzadziej głaskający |
głaszczące rzadziej głaskające |
głaszczące rzadziej głaskające |
| D. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
| C. | głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
głaszczącym rzadziej głaskającym |
| B. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczące rzadziej głaskające |
| N. | głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
głaszczącymi rzadziej głaskającymi |
| Ms. | głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
głaszczących rzadziej głaskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: głaskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | głaskany |
głaskany |
głaskany |
głaskane |
głaskana |
| D. | głaskanego |
głaskanego |
głaskanego |
głaskanego |
głaskanej |
| C. | głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanemu |
głaskanej |
| B. | głaskanego |
głaskanego |
głaskany |
głaskane |
głaskaną |
| N. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskaną |
| Ms. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | głaskani |
głaskani |
głaskane |
głaskane |
| D. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
| C. | głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
głaskanym |
| B. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskane |
| N. | głaskanymi |
głaskanymi |
głaskanymi |
głaskanymi |
| Ms. | głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
głaskanych |
Składnia
|
+ | głaskać | + |
KOGO/CO
|