Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *badati 'nakłuwać, wbijać'
1.a pacjenta
Definicja
Noty o użyciu
Imb używany również samodzielnie w funkcji rzeczownika, np. badany musi pozostać w szpitalu.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Połączenia
- lekarz, położna, weterynarz bada
- badać chorego, chore zwierzę, ciężarną, ofiarę wypadku, pacjenta; brzuch, jamę ustną, nerki, płuca, puls, reakcję źrenic, serce
- badać długo, starannie; rentgenologicznie
- badać przed operacją, przed połogiem
- badać w klinice, w przychodni, w szpitalu
- badać, mierzyć i ważyć
Cytaty
|
Lekarz podbiegł najpierw do mężczyzny z furgonetki, który leżał w trawie. Przyklęknął i zaczął go badać. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006 |
|
|
Niebawem wystąpiły mi sińce pod oczami i dziwna bladość zajęła policzki. Badano mnie kilkakrotnie, lecz bez widocznych rezultatów. źródło: NKJP: Karol Maliszewski: Faramucha, 2001 |
|
|
Badała słuchawką pracę serca, liczyła tętno. Wyłuskała strzykawkę i naciągnęła z ampułki żółtawy oleisty płyn. - Dam mu na wzmocnienie. Czym on się truł? źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
Co pół roku lekarze wsuwają go do czarnej rury i badają rezonansem magnetycznym, czy gdzieś nie pojawiło się ziarenko choroby. źródło: NKJP: Magdalena Grochowska: Wyobraź sobie, Gazeta Wyborcza, 1996-11-15 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
badam |
badamy |
|||
| 2 os. |
badasz |
badacie |
|||
| 3 os. |
bada |
badają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałem +(e)m badał |
badałam +(e)m badała |
badałom +(e)m badało |
badaliśmy +(e)śmy badali |
badałyśmy +(e)śmy badały |
| 2 os. |
badałeś +(e)ś badał |
badałaś +(e)ś badała |
badałoś +(e)ś badało |
badaliście +(e)ście badali |
badałyście +(e)ście badały |
| 3 os. |
badał |
badała |
badało |
badali |
badały |
bezosobnik: badano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę badał będę badać |
będę badała będę badać |
będę badało będę badać |
będziemy badali będziemy badać |
będziemy badały będziemy badać |
| 2 os. |
będziesz badał będziesz badać |
będziesz badała będziesz badać |
będziesz badało będziesz badać |
będziecie badali będziecie badać |
będziecie badały będziecie badać |
| 3 os. |
będzie badał będzie badać |
będzie badała będzie badać |
będzie badało będzie badać |
będą badali będą badać |
będą badały będą badać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
badajmy |
|
| 2 os. |
badaj |
badajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałbym bym badał |
badałabym bym badała |
badałobym bym badało |
badalibyśmy byśmy badali |
badałybyśmy byśmy badały |
| 2 os. |
badałbyś byś badał |
badałabyś byś badała |
badałobyś byś badało |
badalibyście byście badali |
badałybyście byście badały |
| 3 os. |
badałby by badał |
badałaby by badała |
badałoby by badało |
badaliby by badali |
badałyby by badały |
bezosobnik: badano by
bezokolicznik: badać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
badając
gerundium: badanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | badanie |
badania |
| D. | badania |
badań |
| C. | badaniu |
badaniom |
| B. | badanie |
badania |
| N. | badaniem |
badaniami |
| Ms. | badaniu |
badaniach |
| W. | badanie |
badania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: badający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badający |
badający |
badający |
badające |
badająca |
| D. | badającego |
badającego |
badającego |
badającego |
badającej |
| C. | badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającej |
| B. | badającego |
badającego |
badający |
badające |
badającą |
| N. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającą |
| Ms. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badający |
badający |
badające |
badające |
| D. | badających |
badających |
badających |
badających |
| C. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
| B. | badających |
badających |
badających |
badające |
| N. | badającymi |
badającymi |
badającymi |
badającymi |
| Ms. | badających |
badających |
badających |
badających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: badany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badany |
badany |
badany |
badane |
badana |
| D. | badanego |
badanego |
badanego |
badanego |
badanej |
| C. | badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanej |
| B. | badanego |
badanego |
badany |
badane |
badaną |
| N. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badaną |
| Ms. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badani |
badani |
badane |
badane |
| D. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
| C. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
| B. | badanych |
badanych |
badanych |
badane |
| N. | badanymi |
badanymi |
badanymi |
badanymi |
| Ms. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
odpowiednik aspektowy: zbadać
Składnia
| Rzosobowy | + | badać | + |
KOGO/CO
|
1.b sobie serce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Połączenia
- badać (sobie) płuca, serce, wzrok
Cytaty
|
- Badał pan prostatę? To nie tylko zawodowa choroba księży. Potaknąłem. [...] - Tak, całkiem niedawno. Lekarz uważa, że w moim przypadku dzieje się to na tle nerwowym. źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009 |
|
|
- Kiedy pan ostatnio badał sobie cukier we krwi? - Bardzo dawno, gdy leżałem w szpitalu ze złamaną ręką. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
badam |
badamy |
|||
| 2 os. |
badasz |
badacie |
|||
| 3 os. |
bada |
badają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałem +(e)m badał |
badałam +(e)m badała |
badałom +(e)m badało |
badaliśmy +(e)śmy badali |
badałyśmy +(e)śmy badały |
| 2 os. |
badałeś +(e)ś badał |
badałaś +(e)ś badała |
badałoś +(e)ś badało |
badaliście +(e)ście badali |
badałyście +(e)ście badały |
| 3 os. |
badał |
badała |
badało |
badali |
badały |
bezosobnik: badano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę badał będę badać |
będę badała będę badać |
będę badało będę badać |
będziemy badali będziemy badać |
będziemy badały będziemy badać |
| 2 os. |
będziesz badał będziesz badać |
będziesz badała będziesz badać |
będziesz badało będziesz badać |
będziecie badali będziecie badać |
będziecie badały będziecie badać |
| 3 os. |
będzie badał będzie badać |
będzie badała będzie badać |
będzie badało będzie badać |
będą badali będą badać |
będą badały będą badać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
badajmy |
|
| 2 os. |
badaj |
badajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałbym bym badał |
badałabym bym badała |
badałobym bym badało |
badalibyśmy byśmy badali |
badałybyśmy byśmy badały |
| 2 os. |
badałbyś byś badał |
badałabyś byś badała |
badałobyś byś badało |
badalibyście byście badali |
badałybyście byście badały |
| 3 os. |
badałby by badał |
badałaby by badała |
badałoby by badało |
badaliby by badali |
badałyby by badały |
bezosobnik: badano by
bezokolicznik: badać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
badając
gerundium: badanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | badanie |
badania |
| D. | badania |
badań |
| C. | badaniu |
badaniom |
| B. | badanie |
badania |
| N. | badaniem |
badaniami |
| Ms. | badaniu |
badaniach |
| W. | badanie |
badania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: badający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badający |
badający |
badający |
badające |
badająca |
| D. | badającego |
badającego |
badającego |
badającego |
badającej |
| C. | badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającej |
| B. | badającego |
badającego |
badający |
badające |
badającą |
| N. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającą |
| Ms. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badający |
badający |
badające |
badające |
| D. | badających |
badających |
badających |
badających |
| C. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
| B. | badających |
badających |
badających |
badające |
| N. | badającymi |
badającymi |
badającymi |
badającymi |
| Ms. | badających |
badających |
badających |
badających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: badany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badany |
badany |
badany |
badane |
badana |
| D. | badanego |
badanego |
badanego |
badanego |
badanej |
| C. | badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanej |
| B. | badanego |
badanego |
badany |
badane |
badaną |
| N. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badaną |
| Ms. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badani |
badani |
badane |
badane |
| D. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
| C. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
| B. | badanych |
badanych |
badanych |
badane |
| N. | badanymi |
badanymi |
badanymi |
badanymi |
| Ms. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
odpowiednik aspektowy: zbadać
Składnia
| Rzosobowy | + | badać | + |
(sobie) +
CO
|
2. zjawisko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa
Połączenia
- komisja, policja, prokuratura, uczony bada; archeolodzy, eksperci, chemicy, historycy, naukowcy badają
- badać aferę, dialekt, działanie czegoś, faunę, florę, galaktyki, hipotezę, historię czegoś, inskrypcję, język, krew, literaturę, czyjeś losy, okoliczności, jakiś okres, piśmiennictwo, powiązania, problem, procesy geologiczne, przemiany kulturowe, społeczne..., przyczyny, rozwój czegoś, skład gleby, skutki, sprawę, stosunki, strukturę, ślady, tekst, tkankę, właściwości czegoś, zjawiska fizyczne
- badać aparatem, jakąś metodą, przyrządem
- badać pod lupą, pod mikroskopem
- badać przez szkło powiększające
- badać w laboratorium
- badać za pomocą lupy
- badać dokładnie, rzetelnie, szczegółowo, wnikliwie; pod jakimś kątem
- badać i klasyfikować, badać i opisywać
Cytaty
|
Liczba ofiar zwiększyła się do trzydziestu ośmiu. Cztery osoby w stanie ciężkim przebywają w szpitalu. Przyczyny wypadku bada specjalna komisja. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996 |
|
|
Badałem strukturę kwasów nukleinowych. Szukałem za wszelką cenę odpowiedzi na najważniejsze pytanie i wydawało mi się wtedy, że ją znalazłem. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006 |
|
|
[...] zamierzał, idąc w ślad za pracami Łukasiewicza, badać teksty starożytnych logików przy zastosowaniu matematycznego instrumentarium. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009 |
|
|
W czasie eksperymentu aktywność mózgu osób biorących udział w eksperymencie badano metodą rezonansu magnetycznego. źródło: NKJP: Marcin Maj: Ostatnia w życiu rozmowa przez komórkę, Dziennik Internautów, 2005-06-24 |
|
|
Badał, w jaki sposób ludzie zaczynają ze sobą współdziałać, współpracować, wspierać się wzajemnie na drodze do jakiegoś [...] celu. źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Panienka w PRL-u, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
badam |
badamy |
|||
| 2 os. |
badasz |
badacie |
|||
| 3 os. |
bada |
badają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałem +(e)m badał |
badałam +(e)m badała |
badałom +(e)m badało |
badaliśmy +(e)śmy badali |
badałyśmy +(e)śmy badały |
| 2 os. |
badałeś +(e)ś badał |
badałaś +(e)ś badała |
badałoś +(e)ś badało |
badaliście +(e)ście badali |
badałyście +(e)ście badały |
| 3 os. |
badał |
badała |
badało |
badali |
badały |
bezosobnik: badano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę badał będę badać |
będę badała będę badać |
będę badało będę badać |
będziemy badali będziemy badać |
będziemy badały będziemy badać |
| 2 os. |
będziesz badał będziesz badać |
będziesz badała będziesz badać |
będziesz badało będziesz badać |
będziecie badali będziecie badać |
będziecie badały będziecie badać |
| 3 os. |
będzie badał będzie badać |
będzie badała będzie badać |
będzie badało będzie badać |
będą badali będą badać |
będą badały będą badać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
badajmy |
|
| 2 os. |
badaj |
badajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałbym bym badał |
badałabym bym badała |
badałobym bym badało |
badalibyśmy byśmy badali |
badałybyśmy byśmy badały |
| 2 os. |
badałbyś byś badał |
badałabyś byś badała |
badałobyś byś badało |
badalibyście byście badali |
badałybyście byście badały |
| 3 os. |
badałby by badał |
badałaby by badała |
badałoby by badało |
badaliby by badali |
badałyby by badały |
bezosobnik: badano by
bezokolicznik: badać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
badając
gerundium: badanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | badanie |
badania |
| D. | badania |
badań |
| C. | badaniu |
badaniom |
| B. | badanie |
badania |
| N. | badaniem |
badaniami |
| Ms. | badaniu |
badaniach |
| W. | badanie |
badania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: badający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badający |
badający |
badający |
badające |
badająca |
| D. | badającego |
badającego |
badającego |
badającego |
badającej |
| C. | badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającej |
| B. | badającego |
badającego |
badający |
badające |
badającą |
| N. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającą |
| Ms. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badający |
badający |
badające |
badające |
| D. | badających |
badających |
badających |
badających |
| C. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
| B. | badających |
badających |
badających |
badające |
| N. | badającymi |
badającymi |
badającymi |
badającymi |
| Ms. | badających |
badających |
badających |
badających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: badany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badany |
badany |
badany |
badane |
badana |
| D. | badanego |
badanego |
badanego |
badanego |
badanej |
| C. | badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanej |
| B. | badanego |
badanego |
badany |
badane |
badaną |
| N. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badaną |
| Ms. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badani |
badani |
badane |
badane |
| D. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
| C. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
| B. | badanych |
badanych |
badanych |
badane |
| N. | badanymi |
badanymi |
badanymi |
badanymi |
| Ms. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
odpowiednik aspektowy: zbadać
Składnia
| Rzosobowy | + | badać | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | badać | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
3. wzrokiem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | skrutować |
Połączenia
- badać ciemności, dno, czyjeś dokumenty, drogę, grunt, każdy stopień, kierunek wiatru, kształt, reakcję, temperaturę, teren, wrażenie
- badać alkomatem, czujnikiem, czułkami, dłonią, językiem, kątem oka, laską, nogą, oczami, palcami, przyrządem, spojrzeniem, wzrokiem
- badać z uwagą
- badać dyskretnie, ostrożnie, skrupulatnie
- badać jak ślepiec
Cytaty
|
[...] nigdy nie wychodził z domu bez [...] laski własnego ojca, którą badał drogę jak ślepiec i której używał czasem, by przepłoszyć dzieci i gołębie. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Sytuacja stawała się niebezpieczna. Rozejrzałem się dokoła, badając możliwości ucieczki. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Wywiadowców było siedmiu. Pięciu z nich badało teren wokół ciał – kucali i centymetr po centymetrze przeszukiwali mokrą trawę i tłustą ziemię, która przylepiała się im do obcasów. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005 |
|
|
Starzec uśmiechał się przyjaźnie, ale jego oczy ciągle badały z zamyśloną ciekawością twarz chłopca, szukały na niej jakichś śladów. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001 |
|
|
Patrzył na Kunickiego i badał, jakie wrażenie wywarły jego słowa. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
badam |
badamy |
|||
| 2 os. |
badasz |
badacie |
|||
| 3 os. |
bada |
badają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałem +(e)m badał |
badałam +(e)m badała |
badałom +(e)m badało |
badaliśmy +(e)śmy badali |
badałyśmy +(e)śmy badały |
| 2 os. |
badałeś +(e)ś badał |
badałaś +(e)ś badała |
badałoś +(e)ś badało |
badaliście +(e)ście badali |
badałyście +(e)ście badały |
| 3 os. |
badał |
badała |
badało |
badali |
badały |
bezosobnik: badano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę badał będę badać |
będę badała będę badać |
będę badało będę badać |
będziemy badali będziemy badać |
będziemy badały będziemy badać |
| 2 os. |
będziesz badał będziesz badać |
będziesz badała będziesz badać |
będziesz badało będziesz badać |
będziecie badali będziecie badać |
będziecie badały będziecie badać |
| 3 os. |
będzie badał będzie badać |
będzie badała będzie badać |
będzie badało będzie badać |
będą badali będą badać |
będą badały będą badać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
badajmy |
|
| 2 os. |
badaj |
badajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałbym bym badał |
badałabym bym badała |
badałobym bym badało |
badalibyśmy byśmy badali |
badałybyśmy byśmy badały |
| 2 os. |
badałbyś byś badał |
badałabyś byś badała |
badałobyś byś badało |
badalibyście byście badali |
badałybyście byście badały |
| 3 os. |
badałby by badał |
badałaby by badała |
badałoby by badało |
badaliby by badali |
badałyby by badały |
bezosobnik: badano by
bezokolicznik: badać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
badając
gerundium: badanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | badanie |
badania |
| D. | badania |
badań |
| C. | badaniu |
badaniom |
| B. | badanie |
badania |
| N. | badaniem |
badaniami |
| Ms. | badaniu |
badaniach |
| W. | badanie |
badania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: badający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badający |
badający |
badający |
badające |
badająca |
| D. | badającego |
badającego |
badającego |
badającego |
badającej |
| C. | badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającej |
| B. | badającego |
badającego |
badający |
badające |
badającą |
| N. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającą |
| Ms. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badający |
badający |
badające |
badające |
| D. | badających |
badających |
badających |
badających |
| C. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
| B. | badających |
badających |
badających |
badające |
| N. | badającymi |
badającymi |
badającymi |
badającymi |
| Ms. | badających |
badających |
badających |
badających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: badany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badany |
badany |
badany |
badane |
badana |
| D. | badanego |
badanego |
badanego |
badanego |
badanej |
| C. | badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanej |
| B. | badanego |
badanego |
badany |
badane |
badaną |
| N. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badaną |
| Ms. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badani |
badani |
badane |
badane |
| D. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
| C. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
| B. | badanych |
badanych |
badanych |
badane |
| N. | badanymi |
badanymi |
badanymi |
badanymi |
| Ms. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
odpowiednik aspektowy: zbadać
Składnia
| Rzosobowy | + | badać | + |
CO +
(CZYM)
|
| Rzosobowy | + | badać | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
4. świadka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- badać oskarżonego, świadka, więźnia
- badać na przesłuchaniu
Cytaty
|
Nawet tak zawsze opanowany Smuga niecierpliwie zerkał na drzwi, za którymi sotnik Tucholski badał więźniów. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
|
|
Wyciągał mnie na spytki i badał moją opinię w sprawie skuteczności różnych świętych w załatwianiu spraw doczesnych, a szczególnie w leczeniu chorób. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
- Skąd wiesz? - badał Ab-Ram podejrzliwie. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
badam |
badamy |
|||
| 2 os. |
badasz |
badacie |
|||
| 3 os. |
bada |
badają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałem +(e)m badał |
badałam +(e)m badała |
badałom +(e)m badało |
badaliśmy +(e)śmy badali |
badałyśmy +(e)śmy badały |
| 2 os. |
badałeś +(e)ś badał |
badałaś +(e)ś badała |
badałoś +(e)ś badało |
badaliście +(e)ście badali |
badałyście +(e)ście badały |
| 3 os. |
badał |
badała |
badało |
badali |
badały |
bezosobnik: badano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę badał będę badać |
będę badała będę badać |
będę badało będę badać |
będziemy badali będziemy badać |
będziemy badały będziemy badać |
| 2 os. |
będziesz badał będziesz badać |
będziesz badała będziesz badać |
będziesz badało będziesz badać |
będziecie badali będziecie badać |
będziecie badały będziecie badać |
| 3 os. |
będzie badał będzie badać |
będzie badała będzie badać |
będzie badało będzie badać |
będą badali będą badać |
będą badały będą badać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
badajmy |
|
| 2 os. |
badaj |
badajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
badałbym bym badał |
badałabym bym badała |
badałobym bym badało |
badalibyśmy byśmy badali |
badałybyśmy byśmy badały |
| 2 os. |
badałbyś byś badał |
badałabyś byś badała |
badałobyś byś badało |
badalibyście byście badali |
badałybyście byście badały |
| 3 os. |
badałby by badał |
badałaby by badała |
badałoby by badało |
badaliby by badali |
badałyby by badały |
bezosobnik: badano by
bezokolicznik: badać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
badając
gerundium: badanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | badanie |
badania |
| D. | badania |
badań |
| C. | badaniu |
badaniom |
| B. | badanie |
badania |
| N. | badaniem |
badaniami |
| Ms. | badaniu |
badaniach |
| W. | badanie |
badania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: badający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badający |
badający |
badający |
badające |
badająca |
| D. | badającego |
badającego |
badającego |
badającego |
badającej |
| C. | badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającemu |
badającej |
| B. | badającego |
badającego |
badający |
badające |
badającą |
| N. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającą |
| Ms. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
badającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badający |
badający |
badające |
badające |
| D. | badających |
badających |
badających |
badających |
| C. | badającym |
badającym |
badającym |
badającym |
| B. | badających |
badających |
badających |
badające |
| N. | badającymi |
badającymi |
badającymi |
badającymi |
| Ms. | badających |
badających |
badających |
badających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: badany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | badany |
badany |
badany |
badane |
badana |
| D. | badanego |
badanego |
badanego |
badanego |
badanej |
| C. | badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanemu |
badanej |
| B. | badanego |
badanego |
badany |
badane |
badaną |
| N. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badaną |
| Ms. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
badanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | badani |
badani |
badane |
badane |
| D. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
| C. | badanym |
badanym |
badanym |
badanym |
| B. | badanych |
badanych |
badanych |
badane |
| N. | badanymi |
badanymi |
badanymi |
badanymi |
| Ms. | badanych |
badanych |
badanych |
badanych |
Składnia
| Rzosobowy | + | badać | + |
KOGO
|
| Rzosobowy | + | badać | + |
MOWA WPROST
|