Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. szczypać
1. ścisnąć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Połączenia
- szczypnąć do bólu
- szczypnąć w brzuch, ramię, policzek, pośladek, pupę
- szczypnąć ze złością
- lekko, mocno; boleśnie szczypnąć
Cytaty
|
Mrugnął do Kazika, a dziewczynę szczypnął w udo. Zapiszczała... źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007 |
|
|
Uttamar szczypnął Sandrę w policzek. - Zapraszam do mnie. Wypijemy sobie po drinku. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
Potem zobaczył „Jeannota” i krzyknął: - Szczypnij mnie, jestem „na bańce” i wszystko mi się myli. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnę |
szczypniemy |
|||
| 2 os. |
szczypniesz |
szczypniecie |
|||
| 3 os. |
szczypnie |
szczypną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłem +(e)m szczypnął |
szczypnęłam +(e)m szczypnęła |
szczypnęłom +(e)m szczypnęło |
szczypnęliśmy +(e)śmy szczypnęli |
szczypnęłyśmy +(e)śmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłeś +(e)ś szczypnął |
szczypnęłaś +(e)ś szczypnęła |
szczypnęłoś +(e)ś szczypnęło |
szczypnęliście +(e)ście szczypnęli |
szczypnęłyście +(e)ście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnął |
szczypnęła |
szczypnęło |
szczypnęli |
szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnijmy |
|
| 2 os. |
szczypnij |
szczypnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłbym bym szczypnął |
szczypnęłabym bym szczypnęła |
szczypnęłobym bym szczypnęło |
szczypnęlibyśmy byśmy szczypnęli |
szczypnęłybyśmy byśmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłbyś byś szczypnął |
szczypnęłabyś byś szczypnęła |
szczypnęłobyś byś szczypnęło |
szczypnęlibyście byście szczypnęli |
szczypnęłybyście byście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnąłby by szczypnął |
szczypnęłaby by szczypnęła |
szczypnęłoby by szczypnęło |
szczypnęliby by szczypnęli |
szczypnęłyby by szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto by
bezokolicznik: szczypnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
szczypnąwszy
gerundium: szczypnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| D. | szczypnięcia |
szczypnięć |
| C. | szczypnięciu |
szczypnięciom |
| B. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| N. | szczypnięciem |
szczypnięciami |
| Ms. | szczypnięciu |
szczypnięciach |
| W. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypnięta |
| D. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętej |
| C. | szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętej |
| B. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypniętą |
| N. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętą |
| Ms. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczypnięci |
szczypnięci |
szczypnięte |
szczypnięte |
| D. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
| C. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
| B. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypnięte |
| N. | szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
| Ms. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
odpowiednik aspektowy: szczypać
Składnia
| Rz żywotny | + | szczypnąć | + |
KOGO +
(w CO)
|
2. odczuć pieczenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- skóra szczypnęła kogoś; policzki, oczy, uszy szczypnęły kogoś
Cytaty
|
Ale rozumiem, że tę cytrynę na oczyszczoną twarz smarujesz? źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnę |
szczypniemy |
|||
| 2 os. |
szczypniesz |
szczypniecie |
|||
| 3 os. |
szczypnie |
szczypną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłem +(e)m szczypnął |
szczypnęłam +(e)m szczypnęła |
szczypnęłom +(e)m szczypnęło |
szczypnęliśmy +(e)śmy szczypnęli |
szczypnęłyśmy +(e)śmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłeś +(e)ś szczypnął |
szczypnęłaś +(e)ś szczypnęła |
szczypnęłoś +(e)ś szczypnęło |
szczypnęliście +(e)ście szczypnęli |
szczypnęłyście +(e)ście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnął |
szczypnęła |
szczypnęło |
szczypnęli |
szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnijmy |
|
| 2 os. |
szczypnij |
szczypnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłbym bym szczypnął |
szczypnęłabym bym szczypnęła |
szczypnęłobym bym szczypnęło |
szczypnęlibyśmy byśmy szczypnęli |
szczypnęłybyśmy byśmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłbyś byś szczypnął |
szczypnęłabyś byś szczypnęła |
szczypnęłobyś byś szczypnęło |
szczypnęlibyście byście szczypnęli |
szczypnęłybyście byście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnąłby by szczypnął |
szczypnęłaby by szczypnęła |
szczypnęłoby by szczypnęło |
szczypnęliby by szczypnęli |
szczypnęłyby by szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto by
bezokolicznik: szczypnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
szczypnąwszy
gerundium: szczypnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| D. | szczypnięcia |
szczypnięć |
| C. | szczypnięciu |
szczypnięciom |
| B. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| N. | szczypnięciem |
szczypnięciami |
| Ms. | szczypnięciu |
szczypnięciach |
| W. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypnięta |
| D. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętej |
| C. | szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętej |
| B. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypniętą |
| N. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętą |
| Ms. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczypnięci |
szczypnięci |
szczypnięte |
szczypnięte |
| D. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
| C. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
| B. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypnięte |
| N. | szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
| Ms. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
odpowiednik aspektowy: szczypać
Składnia
| Rz nieżywotny | + | szczypnąć | + |
(KOGO)
|
3. wywołać pieczenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- chłód, dym, kurz, mróz szczypnął; powietrze szczypnęło
- szczypnąć w język, oczy, policzki, uszy
Cytaty
|
Wtedy Witold skoczył raptem w cierpką parę przed lokomotywę. - Zwariował! Trzymajcie go! Mokry dym szczypnął w oczy. Czerwone bufory zagrodziły drogę. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnę |
szczypniemy |
|||
| 2 os. |
szczypniesz |
szczypniecie |
|||
| 3 os. |
szczypnie |
szczypną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłem +(e)m szczypnął |
szczypnęłam +(e)m szczypnęła |
szczypnęłom +(e)m szczypnęło |
szczypnęliśmy +(e)śmy szczypnęli |
szczypnęłyśmy +(e)śmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłeś +(e)ś szczypnął |
szczypnęłaś +(e)ś szczypnęła |
szczypnęłoś +(e)ś szczypnęło |
szczypnęliście +(e)ście szczypnęli |
szczypnęłyście +(e)ście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnął |
szczypnęła |
szczypnęło |
szczypnęli |
szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnijmy |
|
| 2 os. |
szczypnij |
szczypnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłbym bym szczypnął |
szczypnęłabym bym szczypnęła |
szczypnęłobym bym szczypnęło |
szczypnęlibyśmy byśmy szczypnęli |
szczypnęłybyśmy byśmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłbyś byś szczypnął |
szczypnęłabyś byś szczypnęła |
szczypnęłobyś byś szczypnęło |
szczypnęlibyście byście szczypnęli |
szczypnęłybyście byście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnąłby by szczypnął |
szczypnęłaby by szczypnęła |
szczypnęłoby by szczypnęło |
szczypnęliby by szczypnęli |
szczypnęłyby by szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto by
bezokolicznik: szczypnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
szczypnąwszy
gerundium: szczypnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| D. | szczypnięcia |
szczypnięć |
| C. | szczypnięciu |
szczypnięciom |
| B. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| N. | szczypnięciem |
szczypnięciami |
| Ms. | szczypnięciu |
szczypnięciach |
| W. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypnięta |
| D. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętej |
| C. | szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętej |
| B. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypniętą |
| N. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętą |
| Ms. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczypnięci |
szczypnięci |
szczypnięte |
szczypnięte |
| D. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
| C. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
| B. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypnięte |
| N. | szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
| Ms. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
odpowiednik aspektowy: szczypać
Składnia
| Rz nieżywotny | + | szczypnąć | + |
KOGO +
w CO
|
4. skubnąć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Cytaty
|
Byle chuda żydowska koza nie mogła szczypnąć sobie trawki. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975 |
|
|
Jak na złość tu właśnie Krasula musiała się zatrzymać, aby szczypnąć niedojrzały słonecznik zwieszający się nad płotem. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1995 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnę |
szczypniemy |
|||
| 2 os. |
szczypniesz |
szczypniecie |
|||
| 3 os. |
szczypnie |
szczypną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłem +(e)m szczypnął |
szczypnęłam +(e)m szczypnęła |
szczypnęłom +(e)m szczypnęło |
szczypnęliśmy +(e)śmy szczypnęli |
szczypnęłyśmy +(e)śmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłeś +(e)ś szczypnął |
szczypnęłaś +(e)ś szczypnęła |
szczypnęłoś +(e)ś szczypnęło |
szczypnęliście +(e)ście szczypnęli |
szczypnęłyście +(e)ście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnął |
szczypnęła |
szczypnęło |
szczypnęli |
szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szczypnijmy |
|
| 2 os. |
szczypnij |
szczypnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szczypnąłbym bym szczypnął |
szczypnęłabym bym szczypnęła |
szczypnęłobym bym szczypnęło |
szczypnęlibyśmy byśmy szczypnęli |
szczypnęłybyśmy byśmy szczypnęły |
| 2 os. |
szczypnąłbyś byś szczypnął |
szczypnęłabyś byś szczypnęła |
szczypnęłobyś byś szczypnęło |
szczypnęlibyście byście szczypnęli |
szczypnęłybyście byście szczypnęły |
| 3 os. |
szczypnąłby by szczypnął |
szczypnęłaby by szczypnęła |
szczypnęłoby by szczypnęło |
szczypnęliby by szczypnęli |
szczypnęłyby by szczypnęły |
bezosobnik: szczypnięto by
bezokolicznik: szczypnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
szczypnąwszy
gerundium: szczypnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| D. | szczypnięcia |
szczypnięć |
| C. | szczypnięciu |
szczypnięciom |
| B. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
| N. | szczypnięciem |
szczypnięciami |
| Ms. | szczypnięciu |
szczypnięciach |
| W. | szczypnięcie |
szczypnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypnięta |
| D. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętego |
szczypniętej |
| C. | szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętemu |
szczypniętej |
| B. | szczypniętego |
szczypniętego |
szczypnięty |
szczypnięte |
szczypniętą |
| N. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętą |
| Ms. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczypnięci |
szczypnięci |
szczypnięte |
szczypnięte |
| D. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
| C. | szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
szczypniętym |
| B. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypnięte |
| N. | szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
szczypniętymi |
| Ms. | szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
szczypniętych |
odpowiednik aspektowy: szczypać
Składnia
| Rz żywotny | + | szczypnąć | + |
CO
|