UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczypnąć

Chronologizacja

1662, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. szczypać

1. ścisnąć

Definicja

ścisnąć krótko czyjąś skórę, ciało palcami, paznokciami, dziobem itp., zwykle powodując w ten sposób ból

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • szczypnąć do bólu
  • szczypnąć w brzuch, ramię, policzek, pośladek, pupę
  • szczypnąć ze złością
  • lekko, mocno; boleśnie szczypnąć

Cytaty

Mrugnął do Kazika, a dziewczynę szczypnął w udo. Zapiszczała...

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007

Uttamar szczypnął Sandrę w policzek. - Zapraszam do mnie. Wypijemy sobie po drinku.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Potem zobaczył „Jeannota” i krzyknął: - Szczypnij mnie, jestem „na bańce” i wszystko mi się myli.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnę
szczypniemy
2 os. szczypniesz
szczypniecie
3 os. szczypnie
szczypną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłem
+(e)m szczypnął
szczypnęłam
+(e)m szczypnęła
szczypnęłom
+(e)m szczypnęło
szczypnęliśmy
+(e)śmy szczypnęli
szczypnęłyśmy
+(e)śmy szczypnęły
2 os. szczypnąłeś
+(e)ś szczypnął
szczypnęłaś
+(e)ś szczypnęła
szczypnęłoś
+(e)ś szczypnęło
szczypnęliście
+(e)ście szczypnęli
szczypnęłyście
+(e)ście szczypnęły
3 os. szczypnął
szczypnęła
szczypnęło
szczypnęli
szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnijmy
2 os. szczypnij
szczypnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłbym
bym szczypnął
szczypnęłabym
bym szczypnęła
szczypnęłobym
bym szczypnęło
szczypnęlibyśmy
byśmy szczypnęli
szczypnęłybyśmy
byśmy szczypnęły
2 os. szczypnąłbyś
byś szczypnął
szczypnęłabyś
byś szczypnęła
szczypnęłobyś
byś szczypnęło
szczypnęlibyście
byście szczypnęli
szczypnęłybyście
byście szczypnęły
3 os. szczypnąłby
by szczypnął
szczypnęłaby
by szczypnęła
szczypnęłoby
by szczypnęło
szczypnęliby
by szczypnęli
szczypnęłyby
by szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto by

bezokolicznik: szczypnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczypnąwszy

gerundium: szczypnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczypnięcie
szczypnięcia
D. szczypnięcia
szczypnięć
C. szczypnięciu
szczypnięciom
B. szczypnięcie
szczypnięcia
N. szczypnięciem
szczypnięciami
Ms. szczypnięciu
szczypnięciach
W. szczypnięcie
szczypnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczypnięty
szczypnięty
szczypnięty
szczypnięte
szczypnięta
D. szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętej
C. szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętej
B. szczypniętego
szczypniętego
szczypnięty
szczypnięte
szczypniętą
N. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętą
Ms. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczypnięci
szczypnięci
szczypnięte
szczypnięte
D. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
C. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
B. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypnięte
N. szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
Ms. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych

odpowiednik aspektowy: szczypać

Składnia

Rz żywotny + szczypnąć +
KOGO + (w CO)

2. odczuć pieczenie

Definicja

odczuć przez krótką chwilę na skórze lub w oczach piekący, kłujący ból

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • skóra szczypnęła kogoś; policzki, oczy, uszy szczypnęły kogoś

Cytaty

Ale rozumiem, że tę cytrynę na oczyszczoną twarz smarujesz?
Mnie troszeńkę skóra gdzieniegdzie szczypnęła, ale to tak sekundkę.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnę
szczypniemy
2 os. szczypniesz
szczypniecie
3 os. szczypnie
szczypną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłem
+(e)m szczypnął
szczypnęłam
+(e)m szczypnęła
szczypnęłom
+(e)m szczypnęło
szczypnęliśmy
+(e)śmy szczypnęli
szczypnęłyśmy
+(e)śmy szczypnęły
2 os. szczypnąłeś
+(e)ś szczypnął
szczypnęłaś
+(e)ś szczypnęła
szczypnęłoś
+(e)ś szczypnęło
szczypnęliście
+(e)ście szczypnęli
szczypnęłyście
+(e)ście szczypnęły
3 os. szczypnął
szczypnęła
szczypnęło
szczypnęli
szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnijmy
2 os. szczypnij
szczypnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłbym
bym szczypnął
szczypnęłabym
bym szczypnęła
szczypnęłobym
bym szczypnęło
szczypnęlibyśmy
byśmy szczypnęli
szczypnęłybyśmy
byśmy szczypnęły
2 os. szczypnąłbyś
byś szczypnął
szczypnęłabyś
byś szczypnęła
szczypnęłobyś
byś szczypnęło
szczypnęlibyście
byście szczypnęli
szczypnęłybyście
byście szczypnęły
3 os. szczypnąłby
by szczypnął
szczypnęłaby
by szczypnęła
szczypnęłoby
by szczypnęło
szczypnęliby
by szczypnęli
szczypnęłyby
by szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto by

bezokolicznik: szczypnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczypnąwszy

gerundium: szczypnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczypnięcie
szczypnięcia
D. szczypnięcia
szczypnięć
C. szczypnięciu
szczypnięciom
B. szczypnięcie
szczypnięcia
N. szczypnięciem
szczypnięciami
Ms. szczypnięciu
szczypnięciach
W. szczypnięcie
szczypnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczypnięty
szczypnięty
szczypnięty
szczypnięte
szczypnięta
D. szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętej
C. szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętej
B. szczypniętego
szczypniętego
szczypnięty
szczypnięte
szczypniętą
N. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętą
Ms. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczypnięci
szczypnięci
szczypnięte
szczypnięte
D. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
C. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
B. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypnięte
N. szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
Ms. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych

odpowiednik aspektowy: szczypać

Składnia

Rz nieżywotny + szczypnąć +
(KOGO)

3. wywołać pieczenie

Definicja

wywołać u kogoś uczucie piekącego, kłującego bólu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • chłód, dym, kurz, mróz szczypnął; powietrze szczypnęło
  • szczypnąć w język, oczy, policzki, uszy

Cytaty

Wtedy Witold skoczył raptem w cierpką parę przed lokomotywę. - Zwariował! Trzymajcie go! Mokry dym szczypnął w oczy. Czerwone bufory zagrodziły drogę.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnę
szczypniemy
2 os. szczypniesz
szczypniecie
3 os. szczypnie
szczypną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłem
+(e)m szczypnął
szczypnęłam
+(e)m szczypnęła
szczypnęłom
+(e)m szczypnęło
szczypnęliśmy
+(e)śmy szczypnęli
szczypnęłyśmy
+(e)śmy szczypnęły
2 os. szczypnąłeś
+(e)ś szczypnął
szczypnęłaś
+(e)ś szczypnęła
szczypnęłoś
+(e)ś szczypnęło
szczypnęliście
+(e)ście szczypnęli
szczypnęłyście
+(e)ście szczypnęły
3 os. szczypnął
szczypnęła
szczypnęło
szczypnęli
szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnijmy
2 os. szczypnij
szczypnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłbym
bym szczypnął
szczypnęłabym
bym szczypnęła
szczypnęłobym
bym szczypnęło
szczypnęlibyśmy
byśmy szczypnęli
szczypnęłybyśmy
byśmy szczypnęły
2 os. szczypnąłbyś
byś szczypnął
szczypnęłabyś
byś szczypnęła
szczypnęłobyś
byś szczypnęło
szczypnęlibyście
byście szczypnęli
szczypnęłybyście
byście szczypnęły
3 os. szczypnąłby
by szczypnął
szczypnęłaby
by szczypnęła
szczypnęłoby
by szczypnęło
szczypnęliby
by szczypnęli
szczypnęłyby
by szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto by

bezokolicznik: szczypnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczypnąwszy

gerundium: szczypnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczypnięcie
szczypnięcia
D. szczypnięcia
szczypnięć
C. szczypnięciu
szczypnięciom
B. szczypnięcie
szczypnięcia
N. szczypnięciem
szczypnięciami
Ms. szczypnięciu
szczypnięciach
W. szczypnięcie
szczypnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczypnięty
szczypnięty
szczypnięty
szczypnięte
szczypnięta
D. szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętej
C. szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętej
B. szczypniętego
szczypniętego
szczypnięty
szczypnięte
szczypniętą
N. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętą
Ms. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczypnięci
szczypnięci
szczypnięte
szczypnięte
D. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
C. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
B. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypnięte
N. szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
Ms. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych

odpowiednik aspektowy: szczypać

Składnia

Rz nieżywotny + szczypnąć +
KOGO + w CO

4. skubnąć

Definicja

będąc zwierzęciem lub ptakiem, skubnąć coś, zwykle będącego pożywieniem, np. siano, rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Byle chuda żydowska koza nie mogła szczypnąć sobie trawki.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975

Jak na złość tu właśnie Krasula musiała się zatrzymać, aby szczypnąć niedojrzały słonecznik zwieszający się nad płotem.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnę
szczypniemy
2 os. szczypniesz
szczypniecie
3 os. szczypnie
szczypną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłem
+(e)m szczypnął
szczypnęłam
+(e)m szczypnęła
szczypnęłom
+(e)m szczypnęło
szczypnęliśmy
+(e)śmy szczypnęli
szczypnęłyśmy
+(e)śmy szczypnęły
2 os. szczypnąłeś
+(e)ś szczypnął
szczypnęłaś
+(e)ś szczypnęła
szczypnęłoś
+(e)ś szczypnęło
szczypnęliście
+(e)ście szczypnęli
szczypnęłyście
+(e)ście szczypnęły
3 os. szczypnął
szczypnęła
szczypnęło
szczypnęli
szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szczypnijmy
2 os. szczypnij
szczypnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szczypnąłbym
bym szczypnął
szczypnęłabym
bym szczypnęła
szczypnęłobym
bym szczypnęło
szczypnęlibyśmy
byśmy szczypnęli
szczypnęłybyśmy
byśmy szczypnęły
2 os. szczypnąłbyś
byś szczypnął
szczypnęłabyś
byś szczypnęła
szczypnęłobyś
byś szczypnęło
szczypnęlibyście
byście szczypnęli
szczypnęłybyście
byście szczypnęły
3 os. szczypnąłby
by szczypnął
szczypnęłaby
by szczypnęła
szczypnęłoby
by szczypnęło
szczypnęliby
by szczypnęli
szczypnęłyby
by szczypnęły

bezosobnik: szczypnięto by

bezokolicznik: szczypnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: szczypnąwszy

gerundium: szczypnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczypnięcie
szczypnięcia
D. szczypnięcia
szczypnięć
C. szczypnięciu
szczypnięciom
B. szczypnięcie
szczypnięcia
N. szczypnięciem
szczypnięciami
Ms. szczypnięciu
szczypnięciach
W. szczypnięcie
szczypnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: szczypnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczypnięty
szczypnięty
szczypnięty
szczypnięte
szczypnięta
D. szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętego
szczypniętej
C. szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętemu
szczypniętej
B. szczypniętego
szczypniętego
szczypnięty
szczypnięte
szczypniętą
N. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętą
Ms. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczypnięci
szczypnięci
szczypnięte
szczypnięte
D. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
C. szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
szczypniętym
B. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypnięte
N. szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
szczypniętymi
Ms. szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych
szczypniętych

odpowiednik aspektowy: szczypać

Składnia

Rz żywotny + szczypnąć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json