UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pożalić się

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. żalić się

Definicja

powiedzieć o swoich kłopotach lub doznanych przykrościach, licząc na współczucie lub pomoc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poskarżyć się, uskarżyć się

Połączenia

  • pożalić się dziennikarzom, matce, prasie, przyjacielowi
  • pożalić się na swoją dolę, na swój los, na niesprawiedliwe traktowanie, na sąsiadów, na swoją sytuację, na warunki
  • pożalić się przed matką, przed przyjaciółką

Cytaty

- Czas tylko na was tracę, kiedy tu tyle roboty! - pożalił się porucznik.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Przewodnicząca ZNP pożaliła się, że Zarząd ignoruje jej monity.

źródło: NKJP: (HSZ): Prezent dla Nauczyciela, Gazeta Krakowska, 2001-10-17

Cyganie tęsknią do gromady. Knajpa to miejsce, gdzie po dawnemu mogą wymienić nowiny, pożalić się na zły los.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: W czarnym wąwozie, Gazeta Wyborcza, 1998-06-26

Zachowanie gości budziło zaufanie. [...] Po ich wyjściu okazało się, że z szafy zniknęło 700 zł. Starsi państwo pożalili się znajomej, która zawiadomiła policję.

źródło: NKJP: (KAJE): Sposób na aparat, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-02-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pożalę się
pożalimy się
2 os. pożalisz się
pożalicie się
3 os. pożali się
pożalą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pożaliłem się
+(e)m się pożalił
pożaliłam się
+(e)m się pożaliła
pożaliłom się
+(e)m się pożaliło
pożaliliśmy się
+(e)śmy się pożalili
pożaliłyśmy się
+(e)śmy się pożaliły
2 os. pożaliłeś się
+(e)ś się pożalił
pożaliłaś się
+(e)ś się pożaliła
pożaliłoś się
+(e)ś się pożaliło
pożaliliście się
+(e)ście się pożalili
pożaliłyście się
+(e)ście się pożaliły
3 os. pożalił się
pożaliła się
pożaliło się
pożalili się
pożaliły się

bezosobnik: pożalono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pożalmy się
2 os. pożal się
pożalcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pożaliłbym się
bym się pożalił
pożaliłabym się
bym się pożaliła
pożaliłobym się
bym się pożaliło
pożalilibyśmy się
byśmy się pożalili
pożaliłybyśmy się
byśmy się pożaliły
2 os. pożaliłbyś się
byś się pożalił
pożaliłabyś się
byś się pożaliła
pożaliłobyś się
byś się pożaliło
pożalilibyście się
byście się pożalili
pożaliłybyście się
byście się pożaliły
3 os. pożaliłby się
by się pożalił
pożaliłaby się
by się pożaliła
pożaliłoby się
by się pożaliło
pożaliliby się
by się pożalili
pożaliłyby się
by się pożaliły

bezosobnik: pożalono by się

bezokolicznik: pożalić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pożaliwszy się

gerundium: pożalenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pożalenie się
pożalenia się
D. pożalenia się
pożaleń się
C. pożaleniu się
pożaleniom się
B. pożalenie się
pożalenia się
N. pożaleniem się
pożaleniami się
Ms. pożaleniu się
pożaleniach się
W. pożalenie się
pożalenia się

odpowiednik aspektowy: żalić się

Składnia

Rzosobowy + pożalić się +
MOWA WPROST + (KOMU)
Rzosobowy + pożalić się +
(KOMU) + że ZDANIE
Rzosobowy + pożalić się +
(KOMU) + (na KOGO/CO)
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json