UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gigant

Chronologizacja

1 połowa XIX w., Bańk

Pochodzenie

łac. Gigantes 'Giganci'

z gr. Gígantes

1. w mitologii

Definicja

w mitologii greckiej olbrzym mający skrzydła i węże zamiast nóg, uosabiający dzikie siły przyrody

Noty o użyciu

Zapisywane także dużą literą: Gigant.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • uskrzydlony gigant

Cytaty

Z wysokości Olimpu Zeus uderzał piorunami i gromami, aż przywalił Enkeladusa wyspą Sycylia i tak obezwładniony i rozwścieczony na niebiosa Gigant do dziś zieje płomieniami ognia i dymem z kraterów Etny [...].

źródło: NKJP: Wanda Rogalewska: Mój Dom Rodzinny - POLSKA, Akan, 2009-10

Mniemał na podstawie zasłyszanych opowieści, że księżniczka jest groźną z wejrzenia olbrzymką, podobną córkom gigantów.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gigant
giganci
ndepr
giganty
depr
D. giganta
gigantów
C. gigantowi
gigantom
B. giganta
gigantów
N. gigantem
gigantami
Ms. gigancie
gigantach
W. gigancie
giganci
ndepr
giganty
depr

2. muzyki

Definicja

człowiek obdarzony niezwykłą siłą lub szczególnymi zdolnościami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tytan

Połączenia

  • gigant kina, komiksu, muzyki, rysunku; zbrodni

Cytaty

Siejącego postrach giganta, Goliata, pokonał Dawid – przyszły król Izraela.

źródło: NKJP: Michał Walkiewicz: Dawid i Goliat, Esensja, 2008-06

Michalak aż za dobrze wiedział, że Rodło żadnym gigantem śledczym nigdy nie był, nie jest i tym bardziej nie będzie [...], a względnie wysoką wykrywalność zawdzięcza jedynie temu, że jak mało kto potrafi „dolepić się” do sukcesów innych.

źródło: NKJP: Marek Idczak: Słony wiatr, 2007

[...] Luter to był gigant. Luter stał w jednym rzędzie z prorokami, z ewangelistami, blisko był samego Pana Jezusa. Chciał się ożenić z Katarzyną von Bora - zrobił schizmę.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006

Zaczęła mi wyliczać nazwiska wielkich pisarzy, którzy zaprzątali jej umysł. Najpierw zmarli giganci z Szekspirem i Goethem na czele, a ze współczesnych Błok, Proust, Kafka, no i Joyce.

źródło: NKJP: Józef Hen: Bruliony profesora T., 2006

Nie chcę przesadzać, ale bywały dni, kiedy nawet wuj [...] wydawał mi się gigantem myśli, chociaż w tej chwili nie potrafię sobie przypomnieć żadnej konkretnej sytuacji.

źródło: NKJP: Katarzyna Pisarzewska: Koncert łgarzy, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gigant
giganci
ndepr
giganty
depr
D. giganta
gigantów
C. gigantowi
gigantom
B. giganta
gigantów
N. gigantem
gigantami
Ms. gigancie
gigantach
W. gigancie
giganci
ndepr
giganty
depr

Składnia

bez ograniczeń + gigant +
CZEGO

3. obiekt

Definicja

coś, co dużymi rozmiarami lub znaczeniem zwraca uwagę mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • gigant przemysłu, turystyki
  • depresja; kac; korek; lotnisko, siłownia, supermarket gigant

Cytaty

[...] zrozumiał, że tkwi w ogromnej, grubej pajęczynie; że te nici, miękkie i lepkie, to gęsta pajęcza sieć, niezwyczajnie duża i mocna, gdyż utkał ją pająk gigant.

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1996

I w każdy piątek urządzali dla wszystkich grilla, przy tej okazji kiedyś jeden z prezesów firmy próbował mnie wrzucić do basenu, którego akurat nie wyczyściliśmy i rosły w nim glutowate glony giganty, jadowicie zielone, pięciometrowe.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008

Przed supermarketem gigantem, jednym z tych hangarów żywiących amerykańską wieś, stanęło małe zoo, a w nim kury i krowy.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Następny artykuł. Treść znajoma, czyli jak sobie mała Kazia wyobraża warszawską korporacyjną termitierę. Tyrania gigantów, czyli pułapki wielkich firm.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo : komedia romantyczna, 2004

Czarny dym snuje się po mieście jak zaraza, powstał korek gigant, kierowcy już trąbią, gdyby ludzie mieli broń pod ręką tak jak w Ameryce, to po paru trupach leżących we krwi na ulicy skończyłyby się takie demonstracje.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gigant
giganty
D. giganta
gigantów
C. gigantowi
gigantom
B. giganta
giganty
N. gigantem
gigantami
Ms. gigancie
gigantach
W. gigancie
giganty

Składnia

bez ograniczeń + gigant +
CZEGO

4. ucieczka

Definicja

pot. 
ucieczka z domu lub innego stałego miejsca zamieszkania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

  • być, przebywać na gigancie

Cytaty

Letni „gigant” dotyczy najbardziej zbuntowanej grupy nastolatków - w wieku od 13 do 17 lat - uważa Marcin Popowski , rzecznik prasowy Stowarzyszenia Detektywów Polskich. - Każda ucieczka jest niebezpieczna. Często kończy się kradzieżą, wiąże się z przynależnością do sekty lub środowiska narkomanów.

źródło: NKJP: (AGA): Trudne życie na gigancie, Express Ilustrowany, 2003-07-18

W sytuacjach skrajnych policja odwozi takie dziecko do domu, ale przecież my nie możemy być taksówką. Dlatego staramy się tego unikać – dodaje Danuta Pac. – Często młodzi ludzie, będący na gigancie, nie chcą podać policjantom swoich nazwisk albo podają nieprawdziwe.

źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: Miłość na gigancie, Gazeta Krakowska, 2006-08-18

No i proszę ciebie, taka była moja zrywka z domu. Tam gdzie mieszkałem, dużo ludzi miało taki właśnie styl - tak zwany gigant - czyli ucieczka z domu, wyrwanie się. Wtedy to było jakby inne przebywanie poza domem niż teraz.

źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999

Przyjdź, mówię ci, nie pożałujesz. Będzie parę panienek z gigantu, można się elegancko zabawić.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gigant
giganty
D. giganta
gigantów
C. gigantowi
gigantom
B. gigant
giganty
N. gigantem
gigantami
Ms. gigancie
gigantach
W. gigancie
giganty

Inne uwagi

Używana także forma D. lp gigantu

5. w nocy na dworcu

Definicja

środ. 
włóczęga – ktoś, kto wędruje po świecie i nie ma stałego zajęcia ani mieszkania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  włóczęga

Cytaty

Gigantów można często spotkać na plantach krakowskich, ale także na Dworcu Głównym. Zazwyczaj przebywają w poczekalni, w godzinach od 5 rano do 23, gdzie z tak zwanej antresoli (gdzie wcześniej śpią) przeprowadzają ich służby ochrony kolei.

źródło: Marcjanna Nóżka: Włóczęgostwo. Zjawisko społeczne i interwencja socjalna,2006 (ruj.uj.edu.pl)

Spał w liszajowatej piwnicy, najniżej w hierarchii. Piętro basenów zajmowali starzy giganci. Podziemia nowi i słabi. Zwykle pchali się na górę, poprawić życie, ale on nie. Dużo się tam mówiło, kłóciło, on tylko patrzył.

źródło: Marcin Kołodziejczyk: O bezdomnym żywcem zamurowanym, Polityka, 2017-04-22 (polityka.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gigant
giganci
ndepr
giganty
depr
D. giganta
gigantów
C. gigantowi
gigantom
B. giganta
gigantów
N. gigantem
gigantami
Ms. gigancie
gigantach
W. gigancie
giganci
ndepr
giganty
depr

Frazeologizmy

slalom gigant
Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json