UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

błyskotliwy

Chronologizacja

1743, Gordian Wąsowski, Kazania Moralne, na niektore Swięta, z Posłuszeństwa Swiętego, polona.pl
Inne znaczenie: 'błyszczący'

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. błyskotliwy
błyskotliwy
błyskotliwy
błyskotliwe
błyskotliwa
D. błyskotliwego
błyskotliwego
błyskotliwego
błyskotliwego
błyskotliwej
C. błyskotliwemu
błyskotliwemu
błyskotliwemu
błyskotliwemu
błyskotliwej
B. błyskotliwego
błyskotliwego
błyskotliwy
błyskotliwe
błyskotliwą
N. błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwą
Ms. błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwej
W. błyskotliwy
błyskotliwy
błyskotliwy
błyskotliwe
błyskotliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. błyskotliwi
błyskotliwi
błyskotliwe
błyskotliwe
D. błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwych
C. błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
błyskotliwym
B. błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwe
N. błyskotliwymi
błyskotliwymi
błyskotliwymi
błyskotliwymi
Ms. błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwych
błyskotliwych
W. błyskotliwi
błyskotliwi
błyskotliwe
błyskotliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. błyskotliwszy
błyskotliwszy
błyskotliwszy
błyskotliwsze
błyskotliwsza
D. błyskotliwszego
błyskotliwszego
błyskotliwszego
błyskotliwszego
błyskotliwszej
C. błyskotliwszemu
błyskotliwszemu
błyskotliwszemu
błyskotliwszemu
błyskotliwszej
B. błyskotliwszego
błyskotliwszego
błyskotliwszy
błyskotliwsze
błyskotliwszą
N. błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszą
Ms. błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. błyskotliwsi
błyskotliwsi
błyskotliwsze
błyskotliwsze
D. błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwszych
C. błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
błyskotliwszym
B. błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwsze
N. błyskotliwszymi
błyskotliwszymi
błyskotliwszymi
błyskotliwszymi
Ms. błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwszych
błyskotliwszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Pochodzenie

Od: błyskotać, czasownik intensywny od błyskać

1.a bystry

Definicja

wyróżniający się inteligencją i umiejętnością szybkiego kojarzenia faktów, przez co jego działania uznawane są za efektowne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lotny
hiperonimy:  inteligentny

Połączenia

  • błyskotliwy człowiek, intelektualista, mówca; napastnik, pomocnik, rozgrywający
  • błyskotliwy i dowcipny, błyskotliwy i inteligentny

Cytaty

Nie był człowiekiem błyskotliwym ani wykształconym, nie miał zasobów intelektualnych, do których mógłby się odwołać.

źródło: NKJP: Graham Masterton: Zaklęci, 1993

Krótkie wypowiedzi mają dowieść, że kandydat jest błyskotliwy i inteligentny, a dłuższe - że dobrze zna kluczowe zagadnienia i umie czerpać z wiedzy innych.

źródło: NKJP: Gruszki na wierzbie, Dziennik Polski, 2000-09-30

Kiedy błyskotliwy napastnik przyspieszał grę, polscy obrońcy tracili głowę.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Brazylia - Polska 4:2 (2:0), Gazeta Wyborcza, 1997-02-28

Okładka „New Yorkera” to jest państwo w państwie. Jej wykonanie powierza się najzdolniejszym, najbardziej oryginalnym, dowcipnym i błyskotliwym artystom.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

1.b świadczący o bystrości

Definicja

będący przejawem inteligencji oraz umiejętności szybkiego kojarzenia faktów i dlatego uznawany za efektowny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lotny
hiperonimy:  inteligentny

Połączenia

  • błyskotliwy dialog, dowcip, esej, humor, pomysł, styl, wywód; błyskotliwa konwersacja, puenta, riposta, rozmowa; akcja, analiza, obserwacja; komedia, technika; inteligencja; błyskotliwe porównanie, zagranie
  • błyskotliwy i dowcipny
  • błyskotliwe myślenie
  • bardzo błyskotliwy

Cytaty

Pozwala wzbogacić słownictwo o błyskotliwe i dowcipne zwroty, np. „adonis wersalis” na określenie mężczyzny mającego powodzenie u kobiet.

źródło: NKJP: Iwona Chyrchel: Słownik gwary studenckiej, Gazeta Wyborcza, 1994-08-22

Atutem tego utworu jest żywa akcja napisana z błyskotliwymi dialogami i zaskakującymi pointami.

źródło: NKJP: „Kolacja dla głupca” z Fronczewskim i Tyńcem już jutro, Echo Dnia, 2007-11-03

Błyskotliwe obserwacje nie wystarczą do tego, by ująć istotę opisywanych zjawisk czy zdarzeń.

źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002

Zawsze nienagannie ubrany, obdarzony błyskotliwą inteligencją i ciętym dowcipem otaczał się znakomitościami, z którymi w większości był zaprzyjaźniony.

źródło: NKJP: Prezydent z innej bajki, Dziennik Polski, 1998-11-20

2. efektowny

Definicja

taki, który ze względu na swój niecodzienny charakter przyciąga uwagę innych i budzi ich podziw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  efektowny, spektakularny

Połączenia

  • błyskotliwy debiut, początek, sukces; błyskotliwa kampania, kariera; błyskotliwe zwycięstwo

Cytaty

[...] Richard Nixon zrobił błyskotliwą karierę polityczną: w wieku 33 lat został już kongresmenem, a mając 37 lat - senatorem. W r. 1968 [...] objął fotel prezydenta USA [...].

źródło: NKJP: Nixon, Dziennik Polski, 2001-03-08

To właśnie okręt serii „C” [...] odniósł najbardziej błyskotliwy sukces wojny podwodnej, zatapiając na Bałtyku „Wilhelma Gustlofta”.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Uwagę zwraca [...] niski kurs akcji Banku Śląskiego. Od chwili błyskotliwego debiutu w styczniu (6 mln 750 tys. zł za akcję) jego notowania systematycznie szły w dół [...].

źródło: NKJP: Najtańszy Śląski, Gazeta Wyborcza, 1994-10-20

Natomiast Chińczycy, na których pomoc liczyła do niedawna Unia Europejska, pogratulowali Rosjanom błyskotliwego zwycięstwa nad imperializmem...

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json