Chronologizacja
Inne znaczenie: 'błyszczący'
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | błyskotliwy |
błyskotliwy |
błyskotliwy |
błyskotliwe |
błyskotliwa |
| D. | błyskotliwego |
błyskotliwego |
błyskotliwego |
błyskotliwego |
błyskotliwej |
| C. | błyskotliwemu |
błyskotliwemu |
błyskotliwemu |
błyskotliwemu |
błyskotliwej |
| B. | błyskotliwego |
błyskotliwego |
błyskotliwy |
błyskotliwe |
błyskotliwą |
| N. | błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwą |
| Ms. | błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwej |
| W. | błyskotliwy |
błyskotliwy |
błyskotliwy |
błyskotliwe |
błyskotliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | błyskotliwi |
błyskotliwi |
błyskotliwe |
błyskotliwe |
| D. | błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwych |
| C. | błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
błyskotliwym |
| B. | błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwe |
| N. | błyskotliwymi |
błyskotliwymi |
błyskotliwymi |
błyskotliwymi |
| Ms. | błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwych |
błyskotliwych |
| W. | błyskotliwi |
błyskotliwi |
błyskotliwe |
błyskotliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | błyskotliwszy |
błyskotliwszy |
błyskotliwszy |
błyskotliwsze |
błyskotliwsza |
| D. | błyskotliwszego |
błyskotliwszego |
błyskotliwszego |
błyskotliwszego |
błyskotliwszej |
| C. | błyskotliwszemu |
błyskotliwszemu |
błyskotliwszemu |
błyskotliwszemu |
błyskotliwszej |
| B. | błyskotliwszego |
błyskotliwszego |
błyskotliwszy |
błyskotliwsze |
błyskotliwszą |
| N. | błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszą |
| Ms. | błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | błyskotliwsi |
błyskotliwsi |
błyskotliwsze |
błyskotliwsze |
| D. | błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
| C. | błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
błyskotliwszym |
| B. | błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwsze |
| N. | błyskotliwszymi |
błyskotliwszymi |
błyskotliwszymi |
błyskotliwszymi |
| Ms. | błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
błyskotliwszych |
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
Pochodzenie
Od: błyskotać, czasownik intensywny od błyskać
1.a bystry
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | lotny | |
| hiperonimy: | inteligentny |
Połączenia
- błyskotliwy człowiek, intelektualista, mówca; napastnik, pomocnik, rozgrywający
- błyskotliwy i dowcipny, błyskotliwy i inteligentny
Cytaty
|
Nie był człowiekiem błyskotliwym ani wykształconym, nie miał zasobów intelektualnych, do których mógłby się odwołać. źródło: NKJP: Graham Masterton: Zaklęci, 1993 |
|
|
Krótkie wypowiedzi mają dowieść, że kandydat jest błyskotliwy i inteligentny, a dłuższe - że dobrze zna kluczowe zagadnienia i umie czerpać z wiedzy innych. źródło: NKJP: Gruszki na wierzbie, Dziennik Polski, 2000-09-30 |
|
|
Kiedy błyskotliwy napastnik przyspieszał grę, polscy obrońcy tracili głowę. źródło: NKJP: Robert Błoński: Brazylia - Polska 4:2 (2:0), Gazeta Wyborcza, 1997-02-28 |
|
|
Okładka „New Yorkera” to jest państwo w państwie. Jej wykonanie powierza się najzdolniejszym, najbardziej oryginalnym, dowcipnym i błyskotliwym artystom. źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008 |
1.b świadczący o bystrości
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | lotny | |
| hiperonimy: | inteligentny |
Połączenia
- błyskotliwy dialog, dowcip, esej, humor, pomysł, styl, wywód; błyskotliwa konwersacja, puenta, riposta, rozmowa; akcja, analiza, obserwacja; komedia, technika; inteligencja; błyskotliwe porównanie, zagranie
- błyskotliwy i dowcipny
- błyskotliwe myślenie
- bardzo błyskotliwy
Cytaty
|
Pozwala wzbogacić słownictwo o błyskotliwe i dowcipne zwroty, np. „adonis wersalis” na określenie mężczyzny mającego powodzenie u kobiet. źródło: NKJP: Iwona Chyrchel: Słownik gwary studenckiej, Gazeta Wyborcza, 1994-08-22 |
|
|
Atutem tego utworu jest żywa akcja napisana z błyskotliwymi dialogami i zaskakującymi pointami. źródło: NKJP: „Kolacja dla głupca” z Fronczewskim i Tyńcem już jutro, Echo Dnia, 2007-11-03 |
|
|
Błyskotliwe obserwacje nie wystarczą do tego, by ująć istotę opisywanych zjawisk czy zdarzeń. źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002 |
|
|
Zawsze nienagannie ubrany, obdarzony błyskotliwą inteligencją i ciętym dowcipem otaczał się znakomitościami, z którymi w większości był zaprzyjaźniony. źródło: NKJP: Prezydent z innej bajki, Dziennik Polski, 1998-11-20 |
2. efektowny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | efektowny, spektakularny |
Połączenia
- błyskotliwy debiut, początek, sukces; błyskotliwa kampania, kariera; błyskotliwe zwycięstwo
Cytaty
|
[...] Richard Nixon zrobił błyskotliwą karierę polityczną: w wieku 33 lat został już kongresmenem, a mając 37 lat - senatorem. W r. 1968 [...] objął fotel prezydenta USA [...]. źródło: NKJP: Nixon, Dziennik Polski, 2001-03-08 |
|
|
To właśnie okręt serii „C” [...] odniósł najbardziej błyskotliwy sukces wojny podwodnej, zatapiając na Bałtyku „Wilhelma Gustlofta”. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008 |
|
|
Uwagę zwraca [...] niski kurs akcji Banku Śląskiego. Od chwili błyskotliwego debiutu w styczniu (6 mln 750 tys. zł za akcję) jego notowania systematycznie szły w dół [...]. źródło: NKJP: Najtańszy Śląski, Gazeta Wyborcza, 1994-10-20 |
|
|
Natomiast Chińczycy, na których pomoc liczyła do niedawna Unia Europejska, pogratulowali Rosjanom błyskotliwego zwycięstwa nad imperializmem... źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003 |