UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

norma

Chronologizacja

1861, Bańk

Pochodzenie

łac.

1. ortograficzna

Definicja

zasada przyjęta w jakiejś grupie dotycząca określonej dziedziny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego

Relacje znaczeniowe

synonimy:  reguła

Połączenia

  • norma językowa, ortograficzna; elementarna, podstawowa; estetyczna, moralna, obyczajowa; kulturowa, społeczna
  • norma postępowania, zachowania; funkcjonowania; przyzwoitości
  • norma dopuszcza
  • wyznaczać; lekceważyć, łamać normy

Cytaty

Za pomocą systemu kar i nagród instytucje skłaniają jednostkę do przestrzegania norm etycznych i w ten sposób pomagają jej znaleźć swoje miejsce wewnątrz systemu.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

Poprzednicy Stucklera nie zdążyli być ani tak głodni, ani tak zezwierzęceni, by zapomnieć o wiekach kultury, które dźwigali na ramionach. Wciąż jeszcze zdolni byli wyciągać wnioski, oceniać sytuację i wymierzać światu sprawiedliwość wedle norm i zasad, jakie im zaszczepiono w lepszych czasach.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Tak długo byliście antykonformistami, aż wreszcie upadły ostatnie normy, przeciw którym można się było jeszcze buntować. Dla mnie nie zostawiliście już nic, nic! Brak norm stał się waszą normą.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1997

Gry stwarzają też sytuacje spontaniczne, w których grupa przeciwstawia się drugiej [...], generują powstawanie poczucia potrzeby przestrzegania pewnych norm zachowania w trakcie walki.

źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008

Nieprzyjazne głosy płyną głównie znad Wisły. W Grodnie nikt nie potępia jej publicznie za łamanie norm obyczajowych.

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. norma
normy
D. normy
norm
C. normie
normom
B. normę
normy
N. normą
normami
Ms. normie
normach
W. normo
normy

2. bezpieczeństwa

Definicja

oficjalnie ustalona ilość lub jakość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego

Połączenia

  • norma budowlana, czasowa, jakościowa, obszarowa, produkcyjna, środowiskowa; dobowa, dzienna, tygodniowa, miesięczna; krajowa, międzynarodowa, polska, europejska, światowa; wysoka, niska norma; dopuszczalne, najostrzejsze, rygorystyczne, surowe normy
  • norma bezpieczeństwa, czystości, jakości, powierzchni, pracy, wyżywienia, zaludnienia
  • wymogi normy
  • wzrost, waga... powyżej, poniżej normy; w graniach normy
  • norma obowiązuje; przewiduje, dopuszcza; nakazuje, zakazuje; wynosi ileś
  • ustanawiać, ustalać; spełniać; naruszać, przekraczać; wdrażać, wprowadzać; wyrabiać normę

Cytaty

Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) stopniowo wprowadza polskie wersje językowe norm międzynarodowych lub europejskich.

źródło: NKJP: Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński: Odory, 2002

Żadnych trucizn organicznych ani nieorganicznych. Wszystkie enzymatyczne zespoły tkanek w stanie prawidłowym. Krew w normie.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Skrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129 dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm.

źródło: NKJP: Sejm RP: Kodeks Pracy

Przestrzeganie norm bezpieczeństwa powoduje zapotrzebowanie na wyposażenie i materiały stosowne do wymagań norm.

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 2000

Norma dopuszcza zmniejszenie minimalnej przestrzeni wokół operatora, jeśli można wykazać, że zapewniono operatorowi właściwe warunki pracy.

źródło: NKJP: Andrzej Dudczak: Koparki. Teoria i projektowanie, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. norma
normy
D. normy
norm
C. normie
normom
B. normę
normy
N. normą
normami
Ms. normie
normach
W. normo
normy

Frazeologizmy

coś wraca do normy
coś wróciło do normy
ktoś wraca do normy
ktoś wrócił do normy
w normie
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json