UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

świadomość

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. świadomy

1. zdolność

Definicja

zdolność człowieka do poznawania rzeczywistości i samego siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • ludzka świadomość
  • świadomość człowieka; czytelnika, odbiorcy, widza
  • świadomość i pamięć; ciało i świadomość
  • świadomość odbiera, rejestruje coś
  • angażować świadomość

Cytaty

[...] świadomość odbiera impulsy - informacje z otoczenia - i musi odpowiednio je przetworzyć, aby stały się zrozumiałe [...]

źródło: NKJP: Internet

Nie ma świata niezależnego od świadomości człowieka. Nie ma obiektywnie istniejącej materii czy energii.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. świadomość
świadomości
D. świadomości
świadomości
C. świadomości
świadomościom
B. świadomość
świadomości
N. świadomością
świadomościami
Ms. świadomości
świadomościach
W. świadomości
świadomości

Inne uwagi

Zwykle lp

2. przytomność

Definicja

stan umysłu człowieka, który jest w stanie odbierać wszystkie informacje pochodzące ze świata zewnętrznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • ostatek, resztka; utrata, zaburzenia świadomości
  • odzyskać/odzyskiwać, stracić świadomość

Cytaty

Poddany został reanimacji. Odzyskał świadomość i reaguje na polecenia lekarzy.

źródło: NKJP: (m): Wypadek Szczepaniaka, Dziennik Bałtycki, 2005-07-16

Objawy zatrucia to zaburzenia świadomości, zawroty głowy, uczucie senności i osłabienia.

źródło: NKJP: (ans): Cichy zabójca, Gazeta Krakowska, 2004-01-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. świadomość
świadomości
D. świadomości
świadomości
C. świadomości
świadomościom
B. świadomość
świadomości
N. świadomością
świadomościami
Ms. świadomości
świadomościach
W. świadomości
świadomości

Inne uwagi

Zwykle lp

3. część psychiki

Definicja

część psychiki człowieka pozostająca pod jego kontrolą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • świadomość i nieświadomość, świadomość i podświadomość
  • próg świadomości
  • wymazać, wyprzeć/wypierać coś ze świadomości
  • w głębi świadomości

Cytaty

Zdaniem specjalistów, komputer jest jednym z „lepszych uzależniaczy”. Oddziałuje on bowiem na całą sferę psychiki, szczególnie na świadomość i podświadomość.

źródło: NKJP: Sieciowe uzależnienie, Dziennik Polski, 2001-07-11

Szybko wyparła ze świadomości pierwsze traumatyczne doświadczenie i bez najmniejszych oporów wchodziła w związki z mężczyznami [...]

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. świadomość
świadomości
D. świadomości
świadomości
C. świadomości
świadomościom
B. świadomość
świadomości
N. świadomością
świadomościami
Ms. świadomości
świadomościach
W. świadomości
świadomości

Inne uwagi

Zwykle lp

4. zagrożeń

Definicja

posiadanie wiedzy o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • bolesna, gorzka, przykra świadomość; świadomość ekologiczna, klasowa, moralna
  • świadomość klęski, niebezpieczeństwa, porażki, przemijania, ryzyka, zagrożeń
  • świadomość narasta
  • mieć, posiadać, uzyskać/uzyskiwać świadomość

Cytaty

[...] miał on świadomość problemów finansowych i postanowił ratować dla siebie ostatnie pieniądze.

źródło: NKJP: Marcin Kącki: Tysiące oszukanych, Gazeta Poznańska, 2003-09-17

Poturbowana przez życie Nina wraca do wiejskiego domu z gorzką świadomością niespełnienia.

źródło: NKJP: Elżbieta Baniewicz: Anna Dymna - ona to ja, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. świadomość
świadomości
D. świadomości
świadomości
C. świadomości
świadomościom
B. świadomość
świadomości
N. świadomością
świadomościami
Ms. świadomości
świadomościach
W. świadomości
świadomości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + świadomość +
JAKA
bez ograniczeń + świadomość +
CZEGO

5. społeczna

Definicja

zbiór wiadomości i poglądów wspólnych dla jakiejś grupy ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny

Połączenia

  • niemiecka, polska, ukraińska...; potoczna, zbiorowa świadomość; świadomość narodowa, społeczna
  • dotrzeć/docierać do świadomości
  • zaistnieć; utrwalić coś
  • zakorzeniony w świadomości

Cytaty

Uczeń z butami na ławce, pomiatający swoimi nauczycielami - taki obraz bezstresowej szkoły funkcjonuje często w świadomości społecznej.

źródło: NKJP: Marek Grocholski: Przyjazna szkoła, Tygodnik Podhalański, 1999

Tytus wrósł bardzo silnie w popkulturową świadomość Polaków.

źródło: NKJP: Marcin Osuch: Tytus, Romek i A’Tomek: Tytus nasz to ostatni, Esensja, 2009-08-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. świadomość
świadomości
D. świadomości
świadomości
C. świadomości
świadomościom
B. świadomość
świadomości
N. świadomością
świadomościami
Ms. świadomości
świadomościach
W. świadomości
świadomości

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

strumień świadomości
Data ostatniej modyfikacji: 24.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json