UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uciszać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uciszam	uciszamy
2 os.	uciszasz	uciszacie
3 os.	ucisza	uciszają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszałem +(e)m uciszał	uciszałam +(e)m uciszała	uciszałom +(e)m uciszało	uciszaliśmy +(e)śmy uciszali	uciszałyśmy +(e)śmy uciszały
2 os.	uciszałeś +(e)ś uciszał	uciszałaś +(e)ś uciszała	uciszałoś +(e)ś uciszało	uciszaliście +(e)ście uciszali	uciszałyście +(e)ście uciszały
3 os.	uciszał	uciszała	uciszało	uciszali	uciszały

bezosobnik: uciszano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę uciszał będę uciszać	będę uciszała będę uciszać	będę uciszało będę uciszać	będziemy uciszali będziemy uciszać	będziemy uciszały będziemy uciszać
2 os.	będziesz uciszał będziesz uciszać	będziesz uciszała będziesz uciszać	będziesz uciszało będziesz uciszać	będziecie uciszali będziecie uciszać	będziecie uciszały będziecie uciszać
3 os.	będzie uciszał będzie uciszać	będzie uciszała będzie uciszać	będzie uciszało będzie uciszać	będą uciszali będą uciszać	będą uciszały będą uciszać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uciszajmy
2 os.	uciszaj	uciszajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uciszałbym bym uciszał	uciszałabym bym uciszała	uciszałobym bym uciszało	uciszalibyśmy byśmy uciszali	uciszałybyśmy byśmy uciszały
2 os.	uciszałbyś byś uciszał	uciszałabyś byś uciszała	uciszałobyś byś uciszało	uciszalibyście byście uciszali	uciszałybyście byście uciszały
3 os.	uciszałby by uciszał	uciszałaby by uciszała	uciszałoby by uciszało	uciszaliby by uciszali	uciszałyby by uciszały

bezosobnik: uciszano by

bezokolicznik: uciszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: uciszając

gerundium: uciszanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uciszanie	uciszania
D.	uciszania	uciszań
C.	uciszaniu	uciszaniom
B.	uciszanie	uciszania
N.	uciszaniem	uciszaniami
Ms.	uciszaniu	uciszaniach
W.	uciszanie	uciszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uciszający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uciszający	uciszający	uciszający	uciszające	uciszająca
D.	uciszającego	uciszającego	uciszającego	uciszającego	uciszającej
C.	uciszającemu	uciszającemu	uciszającemu	uciszającemu	uciszającej
B.	uciszającego	uciszającego	uciszający	uciszające	uciszającą
N.	uciszającym	uciszającym	uciszającym	uciszającym	uciszającą
Ms.	uciszającym	uciszającym	uciszającym	uciszającym	uciszającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uciszający	uciszający	uciszające	uciszające
D.	uciszających	uciszających	uciszających	uciszających
C.	uciszającym	uciszającym	uciszającym	uciszającym
B.	uciszających	uciszających	uciszających	uciszające
N.	uciszającymi	uciszającymi	uciszającymi	uciszającymi
Ms.	uciszających	uciszających	uciszających	uciszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: uciszany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uciszany	uciszany	uciszany	uciszane	uciszana
D.	uciszanego	uciszanego	uciszanego	uciszanego	uciszanej
C.	uciszanemu	uciszanemu	uciszanemu	uciszanemu	uciszanej
B.	uciszanego	uciszanego	uciszany	uciszane	uciszaną
N.	uciszanym	uciszanym	uciszanym	uciszanym	uciszaną
Ms.	uciszanym	uciszanym	uciszanym	uciszanym	uciszanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uciszani	uciszani	uciszane	uciszane
D.	uciszanych	uciszanych	uciszanych	uciszanych
C.	uciszanym	uciszanym	uciszanym	uciszanym
B.	uciszanych	uciszanych	uciszanych	uciszane
N.	uciszanymi	uciszanymi	uciszanymi	uciszanymi
Ms.	uciszanych	uciszanych	uciszanych	uciszanych

odpowiednik aspektowy: uciszyć

Pochodzenie

Zob. uciszyć

1. tłum

Definicja

powodować, że ktoś przestaje mówić lub zachowywać się głośno i hałaśliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

uciszać dzieci, klasę, salę, tłum

Cytaty

	Opadłam na krzesło, nawet nie próbując uciszać klasy. źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008
	Zza kulis wybiega konferansjer, podnosi ręce, uciszając salę. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008
	– Antek znów trzymał ręce w górze, tym razem z dłońmi rozczapierzonymi, jak gdyby uciszał widownię w czasie swojego talk-show. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003
	Uciszam towarzystwo i słucham uważnie. źródło: NKJP: Ewa Zarębska, Sławomir Zagórski: Z własnego życia, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06

Składnia

uciszać

KOGO/CO

2. zgiełk

Definicja

sprawiać, że jakiś hałas zmniejszy się lub przestanie istnieć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

uciszać rozmowy, szepty, wrzawę, zgiełk

Cytaty

Matylda gestem ucisza brawa.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Samo życie Odcinek 158, 2002

[...] Tego ranka ktoś jej przyniósł wiadomość, że zginąłem. Nawet nienawiść ukochanej przyjąłbym z większą ulgą, gdy tak klęczałem u jej stóp i uciszałem jej szlochanie.

źródło: NKJP: Internet

Dwukrotnie strażnicy podjeżdżali, by uciszać hałasy w jednym z lokali przy ul. Zamkowej.

źródło: NKJP: ROTE SOB ZAS GOK ELKA JOD RUDA AD MAZ: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2005-03-21

Składnia

uciszać

3. emocje

Definicja

sprawiać, że uczucia lub myśli stają się mniej intensywne bądź rzadziej obecne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

uciszyć ból, emocje, gniew, serce

Cytaty

	Czyż nie lepsza byłaby śmierć? Dobrotliwa i litościwa? Ta, która ucisza wszystkie lęki, ból. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006
	Wystarczy zatrzymać się na chwilę i odczujemy ten skurcz zabijanego serca, ten jęk uciszanego sumienia. źródło: NKJP: Na moralności budujemy, Dziennik Polski, 2008-06-21
	W społeczeństwie jesteśmy jednak uzależnieni od otaczającego nas środowiska, od możliwości uciszania emocji i panowania nad nimi oraz sprawowania kontroli nad swoim umysłem. źródło: NKJP: Edward Rozumowski: Reiki: naturalna metoda uzdrawiania przez nakładanie rąk, 2008
	Uwielbiająca syna Sara żałowała czasem, że nie jest on bardziej męski, dorównujący Ismaelowi, lecz Ab-Raham po swojemu uciszał te żale. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Składnia

uciszać

4. opozycję

Definicja

sprawiać, że osoby, których informacje można uznać za szkodliwe, przestają być zagrożeniem, a niepożądane działania i wypowiedzi kończą się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

uciszać głosy (krytyki, sprzeciwu)
uciszanie opozycji

Cytaty

Etiopia co jakiś czas się z kimś bije. Jak nie Erytrea, to Somalia, jak nie pacyfikacja jakiejś prowincji, to choćby uciszanie opozycji.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

Stosują państwo wytrychy, by uciszać dyskusję o problemach [...].

źródło: NKJP: (ma.w): Trzy sztandary, Nowiny Raciborskie, 2008-12-09

Brutalne uciszanie krytycznych głosów przynosi odwrotny skutek do zamierzonego, gdyż dochodzi do wybuchu niezadowolenia społecznego.

źródło: NKJP: Zabójcza cenzura, Dziennik Polski, 2001-02-15

Składnia

uciszać

Data ostatniej modyfikacji: 20.01.2016