Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *potěšiti 'pocieszyć, ucieszyć'
Zob. cieszyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- pocieszyć matkę, przyjaciela, rodzinę, strapionego, ubogiego, więźnia
- pocieszyć kogoś po stracie
- pocieszyć kogoś w biedzie, w kłopotach, w niedoli, w nieszczęściu, w smutku, w zmartwieniu
- chcieć, próbować, usiłować kogoś pocieszyć
- pocieszyć i rozbawić
Cytaty
|
Była siódma rano, a ona kończyła wielogodzinny dyżur. A jednak znalazła siły, by pocieszyć rodzinę rannej. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008 |
|
|
Pacjenci doktora Pardo mówią, że to lekarz z powołania. Uczuciowy, delikatny. Pocieszy człowieka dobrym słowem. źródło: NKJP: Gabriela Pewińska: Anioł z nieba, Wieczór Wybrzeża, 1998-07-24 |
|
|
Muzycy zagrali skomponowany na tę okazję hymn miasta Koburg [...]. Być może ten niezwykły koncert pocieszy zrozpaczonych po przegranym mundialu Brazylijczyków. źródło: NKJP: osk/PAP: Expressem, Super Express, 2006 |
|
|
– Wkrótce będzie świt. Posiedzimy do rana przy ognisku – pocieszył go Smuga. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1995 |
|
|
Wszedłem do pokoju, w którym leżała nieprzytomna Alina. Stojący przy aparaturze lekarz pocieszył mnie, że za dziesięć dni wszystko będzie w porządku. źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998 |
|
|
[…] trochę mnie pocieszyło, że nie tylko Adasiowi sprawia kłopot samodzielne zakładanie rajstop. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pocieszę |
pocieszymy |
|||
| 2 os. |
pocieszysz |
pocieszycie |
|||
| 3 os. |
pocieszy |
pocieszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pocieszyłem +(e)m pocieszył |
pocieszyłam +(e)m pocieszyła |
pocieszyłom +(e)m pocieszyło |
pocieszyliśmy +(e)śmy pocieszyli |
pocieszyłyśmy +(e)śmy pocieszyły |
| 2 os. |
pocieszyłeś +(e)ś pocieszył |
pocieszyłaś +(e)ś pocieszyła |
pocieszyłoś +(e)ś pocieszyło |
pocieszyliście +(e)ście pocieszyli |
pocieszyłyście +(e)ście pocieszyły |
| 3 os. |
pocieszył |
pocieszyła |
pocieszyło |
pocieszyli |
pocieszyły |
bezosobnik: pocieszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pocieszmy |
|
| 2 os. |
pociesz |
pocieszcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pocieszyłbym bym pocieszył |
pocieszyłabym bym pocieszyła |
pocieszyłobym bym pocieszyło |
pocieszylibyśmy byśmy pocieszyli |
pocieszyłybyśmy byśmy pocieszyły |
| 2 os. |
pocieszyłbyś byś pocieszył |
pocieszyłabyś byś pocieszyła |
pocieszyłobyś byś pocieszyło |
pocieszylibyście byście pocieszyli |
pocieszyłybyście byście pocieszyły |
| 3 os. |
pocieszyłby by pocieszył |
pocieszyłaby by pocieszyła |
pocieszyłoby by pocieszyło |
pocieszyliby by pocieszyli |
pocieszyłyby by pocieszyły |
bezosobnik: pocieszono by
bezokolicznik: pocieszyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
pocieszywszy
gerundium: pocieszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pocieszenie |
pocieszenia |
| D. | pocieszenia |
pocieszeń |
| C. | pocieszeniu |
pocieszeniom |
| B. | pocieszenie |
pocieszenia |
| N. | pocieszeniem |
pocieszeniami |
| Ms. | pocieszeniu |
pocieszeniach |
| W. | pocieszenie |
pocieszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pocieszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pocieszony |
pocieszony |
pocieszony |
pocieszone |
pocieszona |
| D. | pocieszonego |
pocieszonego |
pocieszonego |
pocieszonego |
pocieszonej |
| C. | pocieszonemu |
pocieszonemu |
pocieszonemu |
pocieszonemu |
pocieszonej |
| B. | pocieszonego |
pocieszonego |
pocieszony |
pocieszone |
pocieszoną |
| N. | pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszoną |
| Ms. | pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pocieszeni |
pocieszeni |
pocieszone |
pocieszone |
| D. | pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszonych |
| C. | pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
pocieszonym |
| B. | pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszone |
| N. | pocieszonymi |
pocieszonymi |
pocieszonymi |
pocieszonymi |
| Ms. | pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszonych |
pocieszonych |
odpowiednik aspektowy: pocieszać
Składnia
| Rzosobowy | + | pocieszyć | + |
KOGO +
(CZYM)
|
| Rznieżywotny | + | pocieszyć | + |
KOGO
|
| Rzosobowy | + | pocieszyć | + |
KOGO +
MOWA WPROST
|
|
+ | pocieszyć | + |
KOGO +
że ZDANIE
|
| Ø | + | pocieszyć | + |
KOGO +
że ZDANIE
|