UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kontakt

Chronologizacja

2 połowa XIX w., Bańk

1. z adwokatem

Definicja

stykanie się z jakąś osobą lub rzeczą

Pochodzenie

internac.

ang. contact

fr. contact

niem. Kontakt

z łac. contactus 'zetknięcie się, styk, kontakt'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Połączenia

  • kontakt bezpośredni, osobisty, pośredni; emocjonalny, uczuciowy; fizyczny, intelektualny, mentalny; cielesny, intymny, seksualny; e-mailowy, internetowy, listowny, radiowy, telefoniczny, werbalny, wizualny, wzrokowy; przyjacielski, towarzyski; korespondencyjny, informacyjny, naukowy; służbowy, zawodowy; społeczny, bojowy; kontakty biznesowe, handlowe; interpersonalne, koleżeńskie, międzyludzkie, rodzinne; wojskowe, zagraniczne; homoseksualne
  • kontakt z Bogiem, z duchami; z człowiekiem, z ludźmi; z dziewczynami, z kobietami, z mężczyznami; z braćmi, z córką, z dziećmi, z matką, z ojcem, z rodzicami, z rodziną, z kontakt z siostrą, z synem; z chorym, z pacjentem; z nieprzyjacielem, z obcymi, z przyjaciółmi; z czytelnikami, z klientami, z lekarzami, z mieszkańcami, z publicznością, z rówieśnikami; z centralą, z firmą, z mediami, z policją; z podziemiem, z wywiadem; z książką; z naturą, z przyrodą, z wodą; z otoczeniem, z rzeczywistością; z obcą cywilizacją, z Ziemią; z Polakami; ze słuchaczami, ze specjalistami, ze społeczeństwem, ze studentami, ze znajomymi; ze zwierzętami ze szkołą; ze sportem, ze sztuką, ze śmiercią, ze złem; ze światem; ze skórą; między ludźmi, między małżonkami, między młodzieżą; między nadawcą a odbiorcą; między rodzicami a dziećmi
  • chcieć, potrzebować, szukać; odmawiać; unikać; pozbawiony kontaktu
  • mieć, nawiązać / nawiązywać, odnowić, podtrzymać / podtrzymywać, utrzymać / utrzymywać; ułatwiać, zacieśnić; ograniczyć / ograniczać; przerwać / przerywać, stracić, tracić; zrywać / zerwać kontakt

Cytaty

Ma pan prawo do kontaktu z adwokatem oraz złożenia w sądzie zażalenia na zatrzymanie, [...]

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Nie ma takiego miasta, 2010

Okres studencki jest okresem łatwego nawiązywania kontaktów z ludźmi.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Jan Nowak-Jeziorański (ur. 1913) był w latach 1952-76 dyrektorem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. [...] Podczas okupacji jako emisariusz utrzymywał kontakt między rządem londyńskim a Armią Krajową, [...]

źródło: NKJP: Jan Nowak-jeziorański: KOMU POTRZEBNA WOLNA EUROPA, Gazeta Wyborcza, 1992-09-16

W mieście będzie pan nieustannie narażony na kontakt z wirusami i bakteriami.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Magda M Odcinek 47, 2006

[...]każdy człowiek powinien mieć codzienny kontakt z naturą chociaż przez okno.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Anilina to ciecz bezbarwna, brunatniejąca na powietrzu, o charakterystycznym zapachu. [...] Jest substancją silnie trującą. Działa toksycznie przez drogi oddechowe, po połknięciu i w kontakcie ze skórą.

źródło: NKJP: Anilina, Wikipedia.pl, 2009-05-19

[..] czuł, jak ociężała zwykle mazda tańczy i traci na dobre kontakt z szosą.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

Składnia

bez ograniczeń + kontakt +
KOGO/CZEGO + z KIM/CZYM

2. z dziećmi

Definicja

rozumienie się z jakąś osobą

Pochodzenie

internac.

ang. contact

fr. contact

niem. Kontakt

z łac. contactus 'zetknięcie się, styk, kontakt'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Połączenia

  • kontakt z braćmi, z córką, z dziećmi, z matką, z ojcem, z rodzicami, z rodziną, z siostra, z synem

Cytaty

[...]on miał inne problemy na głowie, niedawno stracił żonę, nie potrafił nawiązać kontaktu z synem.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008

Robert to nieudacznik: w separacji z żoną, bez dobrego kontaktu z córką, ze słabym wykształceniem i kiepską pracą.

źródło: NKJP: Ewa Drab: Smutna komedia, Esensja, 2009-07-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

Składnia

bez ograniczeń + kontakt +
z KIM

3. z Finlandią

Definicja

wzajemna relacja między jakimiś krajami lub organizacjami

Pochodzenie

internac.

ang. contact

fr. contact

niem. Kontakt

z łac. contactus 'zetknięcie się, styk, kontakt'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • kontakty dyplomatyczne, gospodarcze, kulturalne, polityczne; międzynarodowe

Cytaty

Dyplomacja polska starała się działać [...] na rzecz ożywienia kontaktów kulturalnych z Finlandią, mających służyć lepszemu poznaniu się obu narodów [...]

źródło: NKJP: Michowicz Waldemar: Historia dyplomacji polskiej, 1995

[...]zamierzam napisać o obecnych kontaktach gospodarczych Polski z Hongkongiem.

źródło: NKJP: Grzegorz Jaszuński: Hongkong dla Chin?, 1997

Pierwszym śladem nawiązania kontaktu dyplomatycznego z Polską była kopia „Note Verbale” z 9 października 1939 bez podpisu z załączonym odpisem depeszy do naszego MSZ, datowanej w Brukseli 7 września 1939 [...]

źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie : wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004

Niemcy i Polska mają intensywne kontakty polityczne, gospodarcze i kulturalne.

źródło: NKJP: (xx): Pojednanie z Polską, Dziennik Zachodni, 2005-05-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + kontakt +
KOGO + z KIM

4. operacyjny

Definicja

osoba, która przekazuje informacje pracownikowi służb specjalnych lub policji politycznej

Pochodzenie

internac.

ang. contact

fr. contact

niem. Kontakt

z łac. contactus 'zetknięcie się, styk, kontakt'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Połączenia

  • kontakt informacyjny, operacyjny, poufny, służbowy

Cytaty

Wkrótce po wizycie Breżniewa jeden z moich kontaktów przytoczył mi słowa niektórych polskich polityków, które poraziły mnie swoim cynizmem.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

K.o. to kontakt operacyjny, osoba udzielająca SB informacji, ale ze względu na przynależność do PZPR niemogąca być formalnie zwerbowana.

źródło: NKJP: Roman Graczyk: Tropem SB: jak czytać teczki, 2007

Były metropolita poznański, który ustąpił ze stanowiska w 2002 r. [...] został zarejestrowany w 1978 r. jako kontakt informacyjny wywiadu PRL o pseudonimie „Fermo”.

źródło: NKJP: Wojciech Harpula: Bohaterowie i donosiciele, Gazeta Krakowska, 2007-02-27

Kontakt służbowy - osoba, „która z racji zajmowanych stanowisk, pełnionych funkcji lub posiadanej wiedzy może okresowo lub stale udzielać informacji interesujących SB”.

źródło: NKJP: Krzysztof M. KAŹMIERCZAK: Agent za koniak, Gazeta Poznańska, 2005-01-28

Według rozesłanych dziennikarzom i naukowcom oficjalnych formularzy lustracyjnych, lustrowany ma do wyboru następujące formy współpracy ze służbami tajnymi PRL: agent, informator, rezydent, tajny współpracownik, kontakt operacyjny, konsultant, a także kontakt obywatelski, kontakt poufny, kontakt służbowy, [...]

źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, 2007-04-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

Składnia

bez ograniczeń + kontakt +
(JAKI)

5. wyłącznik światła

Definicja

pot. 
niewielkie urządzenie zamocowane na ścianie, wyposażone w przycisk lub inny przełącznik, służące do włączania i wyłączania oświetlenia

Pochodzenie

niem.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Połączenia

  • nacisnąć, przekręcić kontakt

Cytaty

Połóż się raczej od ściany. Kontakt jest na lewo. Przekręciłem kontakt, położyłem się obok niej [...]

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Nacisnąłem kontakt i rozejrzałem się. Pomijając okno, lokator piwnicy miał tu wszystko, czego dusza zapragnie.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Ktoś stukał w okno. Wyskoczyłam spod kołdry. Namacałam kontakt na ścianie. Pstryk, pstryk. Ale pokój nadal trwał pogrążony w mroku.

źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008

- Nie ciemno ci tak? - zapytała Lidka, pstrykając kontaktem.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Rozejrzał się i pierwsze, co zobaczył, to włącznik światła. Zwykły kontakt za plastikową, pożółkłą osłonką. Pstryknął. Działało.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

6. elektryczny

Definicja

pot. 
gniazdko elektryczne

Pochodzenie

niem.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gniazdko

Cytaty

Marek włączył wtyczkę do kontaktu. Rozległ się cichy szum. Agregat zaczął pracować.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Prąd jest wyłączony, lodówka rozmrożona, a wtyczkę przepływowego grzejnika należy na noc – dla bezpieczeństwa – wyjmować z kontaktu.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontakt
kontakty
D. kontaktu
kontaktów
C. kontaktowi
kontaktom
B. kontakt
kontakty
N. kontaktem
kontaktami
Ms. kontakcie
kontaktach
W. kontakcie
kontakty

Frazeologizmy

ktoś łapie kontakt z kimś
ktoś złapał kontakt z kimś
lekarz pierwszego kontaktu
Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json