UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

towarzyszyć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. towarzysz

1. ktoś komuś

Definicja

być obecnym przy jakiejś osobie stale lub przez jakiś czas

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  współtowarzyszyć

Połączenia

  • towarzyszyć człowiekowi, ludziom; dziecku, dziewczynie, mężowi, ojcu
  • towarzyszyć w drodze, w podróży, w wędrówce, w wycieczkach, w wyjazdach, w wyprawie; w pracy, w spotkaniu, w życiu
  • osoba towarzysząca

Cytaty

Dziewczynie towarzyszył wysoki, barczysty mężczyzna o młodej twarzy [...].

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

W tej podróży towarzyszył mi mój młodszy syn Bogdan.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Mój przyjaciel zdrajca, 2004

Częstym motywem wierszy Rodziewicz-Szynickiej są aniołowie i archaniołowie, którzy, podobnie jak Bóg, towarzyszą ludziom w ich życiu codziennym.

źródło: NKJP: Tadeusz Zawadowski: Do bezdechu Mai Rodziewicz-Szynickiej, Akant, 2010-01

Ojciec Klemens towarzyszył mu w czasie wizyty w Auschwitz, podawał nawet kwiaty, które Papież składał pod ścianą straceń.

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 20099

Przy kolacji towarzyszyły nam koty i psy [...].

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem. Francja 1940-1944, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszę
towarzyszymy
2 os. towarzyszysz
towarzyszycie
3 os. towarzyszy
towarzyszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłem
+(e)m towarzyszył
towarzyszyłam
+(e)m towarzyszyła
towarzyszyłom
+(e)m towarzyszyło
towarzyszyliśmy
+(e)śmy towarzyszyli
towarzyszyłyśmy
+(e)śmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłeś
+(e)ś towarzyszył
towarzyszyłaś
+(e)ś towarzyszyła
towarzyszyłoś
+(e)ś towarzyszyło
towarzyszyliście
+(e)ście towarzyszyli
towarzyszyłyście
+(e)ście towarzyszyły
3 os. towarzyszył
towarzyszyła
towarzyszyło
towarzyszyli
towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę towarzyszył
będę towarzyszyć
będę towarzyszyła
będę towarzyszyć
będę towarzyszyło
będę towarzyszyć
będziemy towarzyszyli
będziemy towarzyszyć
będziemy towarzyszyły
będziemy towarzyszyć
2 os. będziesz towarzyszył
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyła
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyło
będziesz towarzyszyć
będziecie towarzyszyli
będziecie towarzyszyć
będziecie towarzyszyły
będziecie towarzyszyć
3 os. będzie towarzyszył
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyła
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyło
będzie towarzyszyć
będą towarzyszyli
będą towarzyszyć
będą towarzyszyły
będą towarzyszyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszmy
2 os. towarzysz
towarzyszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłbym
bym towarzyszył
towarzyszyłabym
bym towarzyszyła
towarzyszyłobym
bym towarzyszyło
towarzyszylibyśmy
byśmy towarzyszyli
towarzyszyłybyśmy
byśmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłbyś
byś towarzyszył
towarzyszyłabyś
byś towarzyszyła
towarzyszyłobyś
byś towarzyszyło
towarzyszylibyście
byście towarzyszyli
towarzyszyłybyście
byście towarzyszyły
3 os. towarzyszyłby
by towarzyszył
towarzyszyłaby
by towarzyszyła
towarzyszyłoby
by towarzyszyło
towarzyszyliby
by towarzyszyli
towarzyszyłyby
by towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono by

bezokolicznik: towarzyszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: towarzysząc

gerundium: towarzyszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszenie
towarzyszenia
D. towarzyszenia
towarzyszeń
C. towarzyszeniu
towarzyszeniom
B. towarzyszenie
towarzyszenia
N. towarzyszeniem
towarzyszeniami
Ms. towarzyszeniu
towarzyszeniach
W. towarzyszenie
towarzyszenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: towarzyszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzysząca
D. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącej
C. towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącej
B. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszącą
N. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącą
Ms. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszące
D. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
C. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
B. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszące
N. towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
Ms. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących

Składnia

Rzosobowy + towarzyszyć +
KOMU

2. coś czemuś

Definicja

występować razem z jakimś zjawiskiem lub zdarzeniem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  współtowarzyszyć

Połączenia

  • atmosfera; ból, niedokrwistość; muzyka, śpiew towarzyszy czemuś; emocje, uczucia; okoliczności towarzyszą czemuś
  • impreza towarzysząca

Cytaty

Powoli wspinał się na czwarte piętro. [...] Dziwne echo towarzyszyło jego ciężkim krokom, nigdy przedtem nie słyszał tu takiego.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Zza horyzontu szybko zbliżała się burza. Towarzyszące rozbłyskom nieba pomruki grzmotów były coraz głośniejsze.

źródło: NKJP; Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Depresji endogennej często towarzyszą uczucia negatywne w stosunku do własnej osoby, a niekiedy też w stosunku do otoczenia.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996

Jego twarz musnął lekki powiew znad drogi, niosący z sobą gorący, ciężki dym. Towarzysząca mu woń jedzenia była dość silna, by do ust Rorana napłynęła ślinka.

źródło: NKJP: Christopher Paolini: Najstarszy, Esensja, 2005-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszę
towarzyszymy
2 os. towarzyszysz
towarzyszycie
3 os. towarzyszy
towarzyszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłem
+(e)m towarzyszył
towarzyszyłam
+(e)m towarzyszyła
towarzyszyłom
+(e)m towarzyszyło
towarzyszyliśmy
+(e)śmy towarzyszyli
towarzyszyłyśmy
+(e)śmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłeś
+(e)ś towarzyszył
towarzyszyłaś
+(e)ś towarzyszyła
towarzyszyłoś
+(e)ś towarzyszyło
towarzyszyliście
+(e)ście towarzyszyli
towarzyszyłyście
+(e)ście towarzyszyły
3 os. towarzyszył
towarzyszyła
towarzyszyło
towarzyszyli
towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę towarzyszył
będę towarzyszyć
będę towarzyszyła
będę towarzyszyć
będę towarzyszyło
będę towarzyszyć
będziemy towarzyszyli
będziemy towarzyszyć
będziemy towarzyszyły
będziemy towarzyszyć
2 os. będziesz towarzyszył
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyła
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyło
będziesz towarzyszyć
będziecie towarzyszyli
będziecie towarzyszyć
będziecie towarzyszyły
będziecie towarzyszyć
3 os. będzie towarzyszył
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyła
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyło
będzie towarzyszyć
będą towarzyszyli
będą towarzyszyć
będą towarzyszyły
będą towarzyszyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszmy
2 os. towarzysz
towarzyszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłbym
bym towarzyszył
towarzyszyłabym
bym towarzyszyła
towarzyszyłobym
bym towarzyszyło
towarzyszylibyśmy
byśmy towarzyszyli
towarzyszyłybyśmy
byśmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłbyś
byś towarzyszył
towarzyszyłabyś
byś towarzyszyła
towarzyszyłobyś
byś towarzyszyło
towarzyszylibyście
byście towarzyszyli
towarzyszyłybyście
byście towarzyszyły
3 os. towarzyszyłby
by towarzyszył
towarzyszyłaby
by towarzyszyła
towarzyszyłoby
by towarzyszyło
towarzyszyliby
by towarzyszyli
towarzyszyłyby
by towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono by

bezokolicznik: towarzyszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: towarzysząc

gerundium: towarzyszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszenie
towarzyszenia
D. towarzyszenia
towarzyszeń
C. towarzyszeniu
towarzyszeniom
B. towarzyszenie
towarzyszenia
N. towarzyszeniem
towarzyszeniami
Ms. towarzyszeniu
towarzyszeniach
W. towarzyszenie
towarzyszenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: towarzyszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzysząca
D. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącej
C. towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącej
B. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszącą
N. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącą
Ms. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszące
D. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
C. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
B. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszące
N. towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
Ms. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących

Składnia

Rznieżywotny + towarzyszyć +
CZEMU

3. coś komuś

Definicja

dawać się odczuć człowiekowi w określonej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

  • ból, napięcie, nastrój; nadzieja towarzyszy; choroby; emocje, odczucie, uczucia; myśli towarzyszą komuś

Cytaty

Stale towarzyszyły mi okropne myśli, bardzo często takie, że za chwilę umrę.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Lęk towarzyszył mu nieustannie.

źródło: NKJP: K. Frelichowski: Czas próby, cz.II, Akant, 2008-12

Przy pisaniu towarzyszyła mi nadzieja, że kolejne rodziny nie będą musiały zmagać się ze swymi trudnościami i wątpliwościami metodą prób i błędów, lecz będą miały szansę skorzystać z doświadczeń i sukcesów innych ludzi.

źródło: NKJP: Marek Dziewiecki: Miłość przemienia: przezwyciężanie trudności w małżeństwie i rodzinie, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszę
towarzyszymy
2 os. towarzyszysz
towarzyszycie
3 os. towarzyszy
towarzyszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłem
+(e)m towarzyszył
towarzyszyłam
+(e)m towarzyszyła
towarzyszyłom
+(e)m towarzyszyło
towarzyszyliśmy
+(e)śmy towarzyszyli
towarzyszyłyśmy
+(e)śmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłeś
+(e)ś towarzyszył
towarzyszyłaś
+(e)ś towarzyszyła
towarzyszyłoś
+(e)ś towarzyszyło
towarzyszyliście
+(e)ście towarzyszyli
towarzyszyłyście
+(e)ście towarzyszyły
3 os. towarzyszył
towarzyszyła
towarzyszyło
towarzyszyli
towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę towarzyszył
będę towarzyszyć
będę towarzyszyła
będę towarzyszyć
będę towarzyszyło
będę towarzyszyć
będziemy towarzyszyli
będziemy towarzyszyć
będziemy towarzyszyły
będziemy towarzyszyć
2 os. będziesz towarzyszył
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyła
będziesz towarzyszyć
będziesz towarzyszyło
będziesz towarzyszyć
będziecie towarzyszyli
będziecie towarzyszyć
będziecie towarzyszyły
będziecie towarzyszyć
3 os. będzie towarzyszył
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyła
będzie towarzyszyć
będzie towarzyszyło
będzie towarzyszyć
będą towarzyszyli
będą towarzyszyć
będą towarzyszyły
będą towarzyszyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. towarzyszmy
2 os. towarzysz
towarzyszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. towarzyszyłbym
bym towarzyszył
towarzyszyłabym
bym towarzyszyła
towarzyszyłobym
bym towarzyszyło
towarzyszylibyśmy
byśmy towarzyszyli
towarzyszyłybyśmy
byśmy towarzyszyły
2 os. towarzyszyłbyś
byś towarzyszył
towarzyszyłabyś
byś towarzyszyła
towarzyszyłobyś
byś towarzyszyło
towarzyszylibyście
byście towarzyszyli
towarzyszyłybyście
byście towarzyszyły
3 os. towarzyszyłby
by towarzyszył
towarzyszyłaby
by towarzyszyła
towarzyszyłoby
by towarzyszyło
towarzyszyliby
by towarzyszyli
towarzyszyłyby
by towarzyszyły

bezosobnik: towarzyszono by

bezokolicznik: towarzyszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: towarzysząc

gerundium: towarzyszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszenie
towarzyszenia
D. towarzyszenia
towarzyszeń
C. towarzyszeniu
towarzyszeniom
B. towarzyszenie
towarzyszenia
N. towarzyszeniem
towarzyszeniami
Ms. towarzyszeniu
towarzyszeniach
W. towarzyszenie
towarzyszenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: towarzyszący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzysząca
D. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszącej
C. towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącemu
towarzyszącej
B. towarzyszącego
towarzyszącego
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszącą
N. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącą
Ms. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. towarzyszący
towarzyszący
towarzyszące
towarzyszące
D. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
C. towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
towarzyszącym
B. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszące
N. towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
towarzyszącymi
Ms. towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących
towarzyszących

Składnia

Rznieżywotny + towarzyszyć +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 17.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json