UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powrócić

Chronologizacja

XV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. wrócić

1. do kraju

Definicja

przybyć ponownie do miejsca, w którym się już było wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wrócić, wrócić się

Połączenia

  • żołnierz powrócił; reprezentacja powróciła
  • powrócić do domu, do schroniska; do Rzymu, do Warszawy; do kraju, od ojczyzny; do Polski
  • powrócić na salę; na Śląsk
  • powrócić po wojnie; po chwili, po tygodniu
  • powrócić w 1945 roku
  • powrócić z gór; z obozu, z wojska, z wojny, z wyprawy; z medalem
  • powrócić ze szpitala
  • powrócić niedawno, wieczorem; bezpiecznie, szczęśliwie
  • zamierzać; zdecydować się powrócić

Cytaty

Wojna - jak powszechnie oczekiwano - miała trwać kilka miesięcy, tak, że jesienią tego roku żołnierze mieli powrócić do domu, oczywiście po zwycięskiej kampanii.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Niecały miesiąc temu powrócił z wyprawy badawczej z Iraku.

źródło: NKJP: Ryszard Stanoszek: Czerwony tunel, Esencja, nr 7 (XLIX), 2005-09

Po kilkunastu minutach Tomek powrócił na pokład, gdzie już oczekiwał na niego ojciec z dużym futerałem mieszczącym aparat fotograficzny.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powrócę
powrócimy
2 os. powrócisz
powrócicie
3 os. powróci
powrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłem
+(e)m powrócił
powróciłam
+(e)m powróciła
powróciłom
+(e)m powróciło
powróciliśmy
+(e)śmy powrócili
powróciłyśmy
+(e)śmy powróciły
2 os. powróciłeś
+(e)ś powrócił
powróciłaś
+(e)ś powróciła
powróciłoś
+(e)ś powróciło
powróciliście
+(e)ście powrócili
powróciłyście
+(e)ście powróciły
3 os. powrócił
powróciła
powróciło
powrócili
powróciły

bezosobnik: powrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powróćmy
2 os. powróć
powróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłbym
bym powrócił
powróciłabym
bym powróciła
powróciłobym
bym powróciło
powrócilibyśmy
byśmy powrócili
powróciłybyśmy
byśmy powróciły
2 os. powróciłbyś
byś powrócił
powróciłabyś
byś powróciła
powróciłobyś
byś powróciło
powrócilibyście
byście powrócili
powróciłybyście
byście powróciły
3 os. powróciłby
by powrócił
powróciłaby
by powróciła
powróciłoby
by powróciło
powróciliby
by powrócili
powróciłyby
by powróciły

bezosobnik: powrócono by

bezokolicznik: powrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powróciwszy

gerundium: powrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powrócenie
powrócenia
D. powrócenia
powróceń
C. powróceniu
powróceniom
B. powrócenie
powrócenia
N. powróceniem
powróceniami
Ms. powróceniu
powróceniach
W. powrócenie
powrócenia

odpowiednik aspektowy: powracać

Składnia

bez ograniczeń + powrócić +
DOKĄD + (SKĄD)

2. do pracy

Definicja

ponownie zacząć zajmować się czymś lub znajdować się w określonym stanie, miejscu w hierarchii, układzie lub typie aktywności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wrócić

Połączenia

  • powrócić do składu, do zespołu; do działalności, do pracy, do praktyki, do służby, do władzy, do zawodu; do Kościoła; do łask, do świetności; do dyskusji, do rozmowy; do kwestii, do punktu, do tematu, do sprawy
  • powrócić na stanowisko; na boisko, na tor; na rynek; na ekrany, na scenę
  • powrócić po latach, po kontuzji, po przerwie
  • powrócić triumfalnie
  • pragnąć, zamierzać, zdecydować się; pozwolić powrócić
  • powrócić na łono czegoś

Cytaty

– Trudno mi powiedzieć, czy w najbliższym sobotnim meczu przeciwko AZS AWFiS Gdańsk Michał Kubisztal już zagra. Liczymy na to, że powróci do składu, ale nie można także ryzykować jego zdrowia.

źródło: NKJP: (SKI): Wpadka w Zabrzu, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska,

Tymczasem o tym, że Kazimierz Dejmek mógłby powrócić na stanowisko dyrektora Teatru Nowego, zaczęto myśleć i mówić po decyzji Mikołaja Grabowskiego, który z Łodzi odejdzie latem do Starego Teatru w Krakowie.

źródło: NKJP: (L): Czy Dejmek wróci do Teatru Nowego?, Dziennik Łódzki, 2002-01-31

Proszę o modlitwę za mojego męża, by powrócił do naszej rodziny, i o nawrócenie dla niego.

źródło: NKJP: Intencje modlitewne - maj 2009, Głos Ojca Pio, 2009

- Po latach powróciliśmy do zwyczaju organizowania tych konkursów, które przyczynią się do tego, że nasze miasto będzie jeszcze atrakcyjniejsze - mówi Stanisław Bukowiec wiceburmistrz Bochni.

źródło: NKJP: (maw): Miasto w kwiatach, Gazeta Krakowska, 2003-08-13

Sprawa oficerów wybuchła, gdy nadal trwa napięcie związane z obecnością serbskiej policji w dzielnicach Sarajewa, które mają powrócić pod kontrolę rządu.

źródło: NKJP: Pale zawiesza kontakty z Sarajewem, Gazeta Wyborcza, 1996-02-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powrócę
powrócimy
2 os. powrócisz
powrócicie
3 os. powróci
powrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłem
+(e)m powrócił
powróciłam
+(e)m powróciła
powróciłom
+(e)m powróciło
powróciliśmy
+(e)śmy powrócili
powróciłyśmy
+(e)śmy powróciły
2 os. powróciłeś
+(e)ś powrócił
powróciłaś
+(e)ś powróciła
powróciłoś
+(e)ś powróciło
powróciliście
+(e)ście powrócili
powróciłyście
+(e)ście powróciły
3 os. powrócił
powróciła
powróciło
powrócili
powróciły

bezosobnik: powrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powróćmy
2 os. powróć
powróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłbym
bym powrócił
powróciłabym
bym powróciła
powróciłobym
bym powróciło
powrócilibyśmy
byśmy powrócili
powróciłybyśmy
byśmy powróciły
2 os. powróciłbyś
byś powrócił
powróciłabyś
byś powróciła
powróciłobyś
byś powróciło
powrócilibyście
byście powrócili
powróciłybyście
byście powróciły
3 os. powróciłby
by powrócił
powróciłaby
by powróciła
powróciłoby
by powróciło
powróciliby
by powrócili
powróciłyby
by powróciły

bezosobnik: powrócono by

bezokolicznik: powrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powróciwszy

gerundium: powrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powrócenie
powrócenia
D. powrócenia
powróceń
C. powróceniu
powróceniom
B. powrócenie
powrócenia
N. powróceniem
powróceniami
Ms. powróceniu
powróceniach
W. powrócenie
powrócenia

odpowiednik aspektowy: powracać

Składnia

bez ograniczeń + powrócić +
do KOGO/CZEGO | na CO | pod CO

3. siły powróciły

Definicja

stać się ponownie czyjąś własnością, częścią myśli, cechą lub przyczyną zachowania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu częstotliwość

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wrócić

Połączenia

  • majątek; pomysł, strach powrócił; myśl, nadzieja; moda, tendencja powróciła; wspomnienie, zdrowie; wszystko powróciło; siły powróciły
  • powrócić do właściciela
  • powrócić z wypożyczenia
  • powrócić ze zdwojoną siłą

Cytaty

Wezwany na pomoc tropiący pies doprowadził policjantów do trzech sprawców kradzieży. Okazali się nim dwaj młodociani (15 i 16 lat) mieszkańcy gminy Dobrzyca oraz jeden siedemnastolatek. Tego samego dnia króliki powróciły do właściciela, który wcześniej pogodził się już ze stratą 260 złotych.

źródło: NKJP: MWE JAT DK BIN AND: Z ziemi kaliskiej, Gazeta Poznańska, 2006-08-08

Wielu odznaczonych nie kryło wzruszenia, bo powróciły wspomnienia sprzed wielu lat.

źródło: NKJP: ABAR: Miła uroczystość, Gazeta Poznańska, 2002-11-12

Ale spór powrócił ze zdwojoną siłą przed wyborami samorządowymi we wrześniu 2002 r.

źródło: NKJP: Czystki wśród towarzyszy, Polityka, nr 2383, 2003-01-11

Decyzją sądu kilka lat temu majątek powrócił do prawowitych właścicieli, czyli do rodziny Stadnickich.

źródło: NKJP: Stanisław Zachwieja: Z dobrymi tradycjami, Gazeta Krakowska, 2006-03-03

Później powróciła jej sprawność ruchowa, jednak po kilku dniach znów musiała położyć się do łóżka.

źródło: NKJP: Małgorzata Sękalska: Marta Robin, Głos Ojca Pio, 2005-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powrócę
powrócimy
2 os. powrócisz
powrócicie
3 os. powróci
powrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłem
+(e)m powrócił
powróciłam
+(e)m powróciła
powróciłom
+(e)m powróciło
powróciliśmy
+(e)śmy powrócili
powróciłyśmy
+(e)śmy powróciły
2 os. powróciłeś
+(e)ś powrócił
powróciłaś
+(e)ś powróciła
powróciłoś
+(e)ś powróciło
powróciliście
+(e)ście powrócili
powróciłyście
+(e)ście powróciły
3 os. powrócił
powróciła
powróciło
powrócili
powróciły

bezosobnik: powrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powróćmy
2 os. powróć
powróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłbym
bym powrócił
powróciłabym
bym powróciła
powróciłobym
bym powróciło
powrócilibyśmy
byśmy powrócili
powróciłybyśmy
byśmy powróciły
2 os. powróciłbyś
byś powrócił
powróciłabyś
byś powróciła
powróciłobyś
byś powróciło
powrócilibyście
byście powrócili
powróciłybyście
byście powróciły
3 os. powróciłby
by powrócił
powróciłaby
by powróciła
powróciłoby
by powróciło
powróciliby
by powrócili
powróciłyby
by powróciły

bezosobnik: powrócono by

bezokolicznik: powrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powróciwszy

gerundium: powrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powrócenie
powrócenia
D. powrócenia
powróceń
C. powróceniu
powróceniom
B. powrócenie
powrócenia
N. powróceniem
powróceniami
Ms. powróceniu
powróceniach
W. powrócenie
powrócenia

odpowiednik aspektowy: powracać

Składnia

bez ograniczeń + powrócić +
(do KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + powrócić +
(KOMU)

4. ktoś powrócił do sił

Definicja

zacząć ponownie mieć określoną cechę, którą się wcześniej utraciło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wrócić

Połączenia

  • powrócić do formy, do zdrowia
  • powrócić szybko, wolno

Cytaty

Strasznie się wtedy sponiewierał, ale stosunkowo szybko powrócił do pełnej sprawności fizycznej.

źródło: NKJP: (M. ST.): Jan Szturc: - Dłuższa przerwa Adama, Express Ilustrowany, 2004-03-04

Teraz jeździ już na wózku i mamy nadzieję, że powróci do formy, która umożliwi jej w miarę normalne chodzenie.

źródło: NKJP: Anna Kondraciuk: Pomóźmy Emilce, Głos Siemiatycz, 2009-01-08

Według badań, 25 proc. zgwałconych kobiet jeszcze po 4-6 latach nie jest w stanie powrócić do równowagi psychicznej.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Pigułka niepamięci, Polityka, nr 2618, 2007-09-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powrócę
powrócimy
2 os. powrócisz
powrócicie
3 os. powróci
powrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłem
+(e)m powrócił
powróciłam
+(e)m powróciła
powróciłom
+(e)m powróciło
powróciliśmy
+(e)śmy powrócili
powróciłyśmy
+(e)śmy powróciły
2 os. powróciłeś
+(e)ś powrócił
powróciłaś
+(e)ś powróciła
powróciłoś
+(e)ś powróciło
powróciliście
+(e)ście powrócili
powróciłyście
+(e)ście powróciły
3 os. powrócił
powróciła
powróciło
powrócili
powróciły

bezosobnik: powrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powróćmy
2 os. powróć
powróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłbym
bym powrócił
powróciłabym
bym powróciła
powróciłobym
bym powróciło
powrócilibyśmy
byśmy powrócili
powróciłybyśmy
byśmy powróciły
2 os. powróciłbyś
byś powrócił
powróciłabyś
byś powróciła
powróciłobyś
byś powróciło
powrócilibyście
byście powrócili
powróciłybyście
byście powróciły
3 os. powróciłby
by powrócił
powróciłaby
by powróciła
powróciłoby
by powróciło
powróciliby
by powrócili
powróciłyby
by powróciły

bezosobnik: powrócono by

bezokolicznik: powrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powróciwszy

gerundium: powrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powrócenie
powrócenia
D. powrócenia
powróceń
C. powróceniu
powróceniom
B. powrócenie
powrócenia
N. powróceniem
powróceniami
Ms. powróceniu
powróceniach
W. powrócenie
powrócenia

odpowiednik aspektowy: powracać

Składnia

bez ograniczeń + powrócić +
do CZEGO

5. coś powróciło komuś siły

Definicja

książk. 
sprawić, że ktoś ponownie zaczął się czymś zajmować lub znajdować się w określonym stanie, miejscu w hierarchii, układzie lub typie aktywności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przywrócić, wrócić

Cytaty

Z tego właśnie powodu Pani E. każe sobie podawać kogel-mogel lub wytwory pokrewne na czas podwyższonej temperatury, bólu mięśni, nieżytu dróg oddechowych oraz innych objawów grypy - wierząc, że żółtka roztarte z cukrem w niewytłumaczalny sposób powrócą ją do zdrowia.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Paweł był przekonany, że trzyma rękojeść sikki. Ale świadomość tego powróciła mu spokój.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty Miecz, 1949

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powrócę
powrócimy
2 os. powrócisz
powrócicie
3 os. powróci
powrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłem
+(e)m powrócił
powróciłam
+(e)m powróciła
powróciłom
+(e)m powróciło
powróciliśmy
+(e)śmy powrócili
powróciłyśmy
+(e)śmy powróciły
2 os. powróciłeś
+(e)ś powrócił
powróciłaś
+(e)ś powróciła
powróciłoś
+(e)ś powróciło
powróciliście
+(e)ście powrócili
powróciłyście
+(e)ście powróciły
3 os. powrócił
powróciła
powróciło
powrócili
powróciły

bezosobnik: powrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powróćmy
2 os. powróć
powróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powróciłbym
bym powrócił
powróciłabym
bym powróciła
powróciłobym
bym powróciło
powrócilibyśmy
byśmy powrócili
powróciłybyśmy
byśmy powróciły
2 os. powróciłbyś
byś powrócił
powróciłabyś
byś powróciła
powróciłobyś
byś powróciło
powrócilibyście
byście powrócili
powróciłybyście
byście powróciły
3 os. powróciłby
by powrócił
powróciłaby
by powróciła
powróciłoby
by powróciło
powróciliby
by powrócili
powróciłyby
by powróciły

bezosobnik: powrócono by

bezokolicznik: powrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: powróciwszy

gerundium: powrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powrócenie
powrócenia
D. powrócenia
powróceń
C. powróceniu
powróceniom
B. powrócenie
powrócenia
N. powróceniem
powróceniami
Ms. powróceniu
powróceniach
W. powrócenie
powrócenia

odpowiednik aspektowy: powracać

Składnia

bez ograniczeń + powrócić +
KOMU + CO
bez ograniczeń + powrócić +
KOGO + do CZEGO

Frazeologizmy

ktoś wrócił na tarczy
ktoś powrócił na tarczy
ktoś wrócił z dalekiej podróży
ktoś powrócił z dalekiej podróży
ktoś wrócił z tarczą
ktoś powrócił z tarczą

Przysłowia

Słowo wróblem wyleci, a powróci wołem
Data ostatniej modyfikacji: 11.04.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json