UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

indywidualizm

Chronologizacja

1838, Okolniki Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, books.google.pl

Pochodzenie

internac.

ang. individualism

fr. individualisme

niem. Individualismus

Od: indywidualny

1. w życiu

Definicja

poczucie odrębności od innych połączone z dążeniem do zachowania niezależności i własnych poglądów

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [indywidu-aliźmie] lub [indywidu-alizmie].

Wymowa

[indywidu-alism] lub [indywidu-alizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • skrajny, wybujały indywidualizm
  • indywidualizm i i egoizm; subiektywizm i indywidualizm
  • poczucie, przejaw, zanik indywidualizmu
  • indywidualizm cechuje kogoś

Cytaty

Człowiek jest istotą krytycznie nastawioną do cudzych myśli, poglądów. Niełatwo się z nimi identyfikuje, chyba że są dla niego wygodne. [...] zasłania się swoim indywidualizmem, oryginalnością sądów i opinii.

źródło: NKJP: Anna Nabiałkowska: Kimże więc jestem bez miłości?, Gazeta Radomszczańska, 2009-05-27

Norwegowie zawsze słynęli z indywidualizmu. Już raz, w 1972 roku, w identycznym plebiscycie odrzucili ideę wejścia do EWG.

źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Ostrzy jak w Lillehammer, Gazeta Wyborcza, 1994-11-28

Społeczeństwo dzisiejsze zdecydowanie nie sprzyja indywidualizmowi czy jakiemukolwiek kierowaniu się własnymi przemyśleniami [...].

źródło: NKJP: Internet

[...] najbardziej dostrzegalny jest dzisiaj wśród studentów skrajny indywidualizm, zadziwiająca niszowość fascynacji, do których nie ma jednego klucza [...].

źródło: NKJP: Mariusz Janicki: Marihuana, Che i inne ideologie, Polityka, 2002-11-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. indywidualizm
indywidualizmy
D. indywidualizmu
indywidualizmów
C. indywidualizmowi
indywidualizmom
B. indywidualizm
indywidualizmy
N. indywidualizmem
indywidualizmami
Ms. indywidualizmie
indywidualizmach
W. indywidualizmie
indywidualizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w filozofii

Definicja

filoz. 
pogląd filozoficzny głoszący, że jednostka ludzka jest największą wartością, i to jej powinny być podporządkowane działania społeczne

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [indywidu-aliźmie] lub [indywidu-alizmie].

Wymowa

[indywidu-alism] lub [indywidu-alizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  uniwersalizm
sprzeczne:  kolektywizm

Połączenia

  • liberalny, zachodni indywidualizm
  • indywidualizm i kolektywizm
  • zwolennik indywidualizmu

Cytaty

[...] zawsze punktem wyjścia musi być człowiek - jednostka ludzka. Powtórzmy oczywiście, że ten indywidualizm nie wykluczał zasadniczego założenia obowiązku pełnego poszanowania norm państwowych, społecznych.

źródło: NKJP: Gedymin Spychalski: Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, 2000

Odpowiedź możemy znaleźć w teorii liberalnego indywidualizmu, głoszącego tezę, że w demokratycznym społeczeństwie musi istnieć pewna szczególna sfera, w obrębie której każda jednostka może swobodnie realizować swoje cele.

źródło: NKJP: Alicja Łaska-Formejster: Proces kształtowania roli zawodowej lekarza rodzinnego, 2002

Pragmatyzm był indywidualizmem w tym sensie, że jego rzecznicy odrzucali możliwość pojmowania społeczeństwa inaczej niż jako zbioru oddziałujących na siebie jednostek.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002

[...] alternatywą dla indywidualizmu byłby jedynie kolektywizm, tzn. socjalizm bądź komunizm [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. indywidualizm
indywidualizmy
D. indywidualizmu
indywidualizmów
C. indywidualizmowi
indywidualizmom
B. indywidualizm
indywidualizmy
N. indywidualizmem
indywidualizmami
Ms. indywidualizmie
indywidualizmach
W. indywidualizmie
indywidualizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. w tekście

Definicja

jęz. 
forma językowa lub wyrażenie charakterystyczne dla określonej osoby, nieużywane przez innych

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [indywidu-aliźmie] lub [indywidu-alizmie].

Wymowa

[indywidu-alism] lub [indywidu-alizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Cytaty

Obok wymienionych osobliwości warto zwrócić uwagę na słownictwo o ograniczonym zasięgu społecznym - na indywidualizmy i okazjonalizmy (np. derywaty nienotowane w ówczesnych słownikach ogólnych języka polskiego, neologizmy semantyczne, kolokwializmy).

źródło: NKJP: Marceli Olma: Listy Zofii Kraszewskiej (żony) do Józefa Ignacego Kraszewskiego. Perspektywy badawcze, Studia Paedagogica, 2008

Nawet przykrojony, poprawiony, “zrobiony” na naturalny (pozostawienie pewnych stylistycznych indywidualizmów, ale wycięcie ewidentnych błędów) dziennik opiera się literaturze.

źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Gender dla średnio zaawansowanych. Wykłady szczecińskie, 2004

Jak to pasuje do wierszy Stacha (przepraszam, no indywidualizm językowy... Edward Stachura, jakby ktoś pytał).

źródło: Internet: isthariel.nmj.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. indywidualizm
indywidualizmy
D. indywidualizmu
indywidualizmów
C. indywidualizmowi
indywidualizmom
B. indywidualizm
indywidualizmy
N. indywidualizmem
indywidualizmami
Ms. indywidualizmie
indywidualizmach
W. indywidualizmie
indywidualizmy

Inne uwagi

Zwykle lm

Data ostatniej modyfikacji: 16.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json