UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gruz

Chronologizacja

XV w., Bor
1494, Bańk

Pochodzenie

psł. *gruzъ 'coś rozkruszonego, rozdrobnionego; kawałki, odłamki'

1. budowlany

Definicja

kawałki cegieł i kamieni, będące pozostałością po jakiejś budowli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • budowlany, skalny gruz
  • gruz i popiół, gruz i pył, gruz i śmieci; ziemia i gruz
  • hałda, kupa, sterta, usypisko; ciężarówka, przyczepa gruzu
  • uprzątnąć, wywieźć/wywozić gruz
  • wydobyć z gruzu

Cytaty

Na ziemi pełno gruzu, kawałków szkła, walają się jakieś blachy i osmolone belki.

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

W kilku miejscach wśród błota tkwiły smętne, wypalone kikuty domów, a z paru wież pozostały ułomki ścian, sterczących pośród gruzu.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Po zburzeniu i wywiezieniu gruzu na placu rozpoczną się prace archeologiczne.

źródło: NKJP: Elżbieta Guzowska: W 2000 roku powstanie nowoczesny multipleks przy ul. św. Mikołaja, Gazeta Wrocławska, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gruz
gruzy
D. gruzu
gruzów
C. gruzowi
gruzom
B. gruz
gruzy
N. gruzem
gruzami
Ms. gruzie
gruzach
W. gruzie
gruzy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. samochód

Definicja

pot. 
stary samochód w bardzo złym stanie technicznym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • stary gruz
  • kupić gruza

Cytaty

[...] dzisiaj każdego menela stać na gruza, za to mało kogo stać na mieszkanie w lokalizacji, żeby tego samochodu nie używać.

źródło: Internet: x.com

Najpierw jeździł bogaty Niemiec potem biedny Niemiec następnie Turek a po nim syn Turka. Na końcu cymbał z Polski kupił gruza i od razu poczuł się szeryfem na drodze.

źródło: Internet: radiowroclaw.pl

Jazda starym gruzem w sytuacji kiedy można sobie pozwolić na nowy samochód [...], to głupota i nie ma w tym niczego racjonalnego.

źródło: Internet: reddit.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gruz
gruzy
D. gruza
gruzów
C. gruzowi
gruzom
B. gruza
gruzy
N. gruzem
gruzami
Ms. gruzie
gruzach
W. gruzie
gruzy
Data ostatniej modyfikacji: 16.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json