UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jaźń

Chronologizacja

1 połowa XIX w., Bor
1844, Bańk

Pochodzenie

Wyraz utworzony jako termin filozoficzny przez B. Trentowskiego od zaimka ja (zob.) za pomocą przyrostka -źń (jak w wyrazach bojaźń, przyjaźń).

Definicja

książk. 
świadomość własnej osobowości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • boska, duchowa, ludzka; nieświadoma, niższa, wyższa, prawdziwa, rozdwojona jaźń
  • natura, rozszczepienie, stan jaźni

Cytaty

Na poziomie ego, naszego potocznego stanu jaźni refleksyjnej, człowiek identyfikuje się wyłącznie ze świadomością (jak Kartezjusz), podczas gdy ciało i naturalne środowisko życia postrzegane są jako obce i oddzielone od ja.

źródło: NKJP: Maria Zowisło: Filozofia i sport. Horyzonty dialogu, 2001

[...] centrum kosmosu i ośrodek ludzkiego wnętrza spotykają się w jednym punkcie. Wedle świadectw mistyków i poetów tym punktem, osią świata i centrum jaźni, jest Bóg.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Mapy duchowe współczesności: co nam zostało z Nowej Ery?, 2009

Według Dogena prawdziwa medytacja jest „odrzuceniem jaźni i ciała” [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jaźń
jaźnie
D. jaźni
jaźni
C. jaźni
jaźniom
B. jaźń
jaźnie
N. jaźnią
jaźniami
Ms. jaźni
jaźniach
W. jaźni
jaźnie

Frazeologizmy

rozdwojenie jaźni
Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json