UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zachwyt

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

Zob. zachwycić

Definicja

stan psychiczny kogoś, kto coś podziwia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • absolutny, bałwochwalczy, bezbrzeżny, bezkrytyczny, nadmierny, przesadny, nieopisany; nabożny, największy, najwyższy, niebiański, niekłamany, prawdziwy, szczególny, szczery, wielki; rosnący; dziecięcy, dziecinny; estetyczny, miłosny; chwilowy; nagły; głośny; nieustający, nieustanny; skrywany, ukrywany; nieukrywany; powszechny zachwyt
  • zachwyt dla natury
  • zachwyt nad filmem, nad książką; nad poezją, nad sztuką; nad grą; nad harmonią czegoś, nad pięknem krajobrazu, natury...; nad przyrodą, nad światem, nad życiem; nad Polską
  • pełen zachwytu
  • nie kryć; słuchać; nie szczędzić zachwytu
  • budzić, wzbudzić / wzbudzać, wywołać; odczuć / odczuwać; opisać; pamiętać; podzielać; słyszeć; udawać; ukryć / ukrywać, wyrazić / wyrażać zachwyt
  • cmokać, jęknąć, krzyczeć, piać, piszczeć, płakać, westchnąć, wyć, zapiać, zawyć; klaskać, mlaskać; oniemieć, oszaleć, szaleć; mdleć, omdlewać; rozpłynąć się / rozpływać się, nie posiadać się, nie móc wyjść z zachwytu
  • popaść/popadać, wpaść/wpadać; wprawić w zachwyt
  • patrzeć; mówić, opowiadać, powiedzieć coś, powtórzyć, rzec, szeptać, westchnąć; słuchać; cmokać, klaskać, mlaskać; spojrzeć z zachwytem
  • przystanąć; zamierać w zachwycie

Cytaty

[...] największy geniusz wszechczasów, cudowne dziecko – Mozart. Jego muzyka wprawia mnie w stan niebiańskiego zachwytu.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2003

Sytuacji granicznej można doświadczyć wtedy, gdy przeżywamy zachwyt, patrząc ze szczytów górskich na doliny [...].

źródło: NKJP:Józef Życiński : Ziarno samotności, 1997

Natalia patrzyła z zachwytem na tak piękną kuchnię, jakiej nie widziała jeszcze nigdy.

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1996

[...] rodzice mogą nie tylko wyjaśniać prawa przyrody, ale także powinni uczyć swoje pociechy zachwytu nad pięknem otaczającego świata i wskazywać na jego Stwórcę.

źródło: NKJP: Jadwiga Sendor, Henryk Kuczaj: Rodzinna turystyka, Wychowawca, 2006-06

Nie dbamy o sposób wyrażania naszych myśli i przeżyć, nie zwracamy uwagi na gesty, na sposób jedzenia czy witania się. A przecież elegancja duchowa to zarazem przejaw naszego zachwytu dla życia.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska, W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zachwyt
zachwyty
D. zachwytu
zachwytów
C. zachwytowi
zachwytom
B. zachwyt
zachwyty
N. zachwytem
zachwytami
Ms. zachwycie
zachwytach
W. zachwycie
zachwyty

Składnia

Rzososbowy + zachwyt +
(nad KIM/CZYM)
Rzosobowy + zachwyt +
(dla KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json