UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaszeleścić

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Zob. szeleścić

1. wydać szelest

Definicja

wydać dźwięk powstający na skutek poruszania się i ocierania o siebie różnych przedmiotów lub materiałów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • jedwab zaszeleścił; folia, gazeta zaszeleściła; gałęzie, krzaki, liście; kartki zaszeleściły

Cytaty

Krzaki zaszeleściły, spomiędzy nich wynurzyły się trzy ciemne sylwetki.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

W kuchni zaszeleściła gazeta, po chwili usłyszałam szuranie, Boże, od kiedy on zaczął szurać kapciami?

źródło: NKJP: Karolina Macios: Pieskie życie mojego kota, 2009

Słyszała, że szwagier otworzył lodówkę, zaszeleściła folia i zabrzęczały słoiki lub butelki.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Wszystko do procesji przygotowane: ołtarze, orkiestra, chóry, pogoda. W powietrzu cisza, żaden listek na drzewie nie zaszeleści. Chwila poważnego oczekiwania na przybycie Najświętszego Gościa.

źródło: NKJP: (tan): Wspomnienia z Wielgomłyn, Gazeta Radomszczańska, 2008-01-28

Wielka, rozgadana cisza jest, i tylko czasem coś dziwnie w tej ciszy zaszeleści, zetnie krtań, dreszcz puści po karku.

źródło: NKJP: Milcz, patrz, milcz, Dziennik Polski, 2001-03-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszeleszczę
zaszeleścimy
2 os. zaszeleścisz
zaszeleścicie
3 os. zaszeleści
zaszeleszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszeleściłem
+(e)m zaszeleścił
zaszeleściłam
+(e)m zaszeleściła
zaszeleściłom
+(e)m zaszeleściło
zaszeleściliśmy
+(e)śmy zaszeleścili
zaszeleściłyśmy
+(e)śmy zaszeleściły
2 os. zaszeleściłeś
+(e)ś zaszeleścił
zaszeleściłaś
+(e)ś zaszeleściła
zaszeleściłoś
+(e)ś zaszeleściło
zaszeleściliście
+(e)ście zaszeleścili
zaszeleściłyście
+(e)ście zaszeleściły
3 os. zaszeleścił
zaszeleściła
zaszeleściło
zaszeleścili
zaszeleściły

bezosobnik: zaszeleszczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszeleśćmy
2 os. zaszeleść
zaszeleśćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszeleściłbym
bym zaszeleścił
zaszeleściłabym
bym zaszeleściła
zaszeleściłobym
bym zaszeleściło
zaszeleścilibyśmy
byśmy zaszeleścili
zaszeleściłybyśmy
byśmy zaszeleściły
2 os. zaszeleściłbyś
byś zaszeleścił
zaszeleściłabyś
byś zaszeleściła
zaszeleściłobyś
byś zaszeleściło
zaszeleścilibyście
byście zaszeleścili
zaszeleściłybyście
byście zaszeleściły
3 os. zaszeleściłby
by zaszeleścił
zaszeleściłaby
by zaszeleściła
zaszeleściłoby
by zaszeleściło
zaszeleściliby
by zaszeleścili
zaszeleściłyby
by zaszeleściły

bezosobnik: zaszeleszczono by

bezokolicznik: zaszeleścić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaszeleściwszy

gerundium: zaszeleszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia
D. zaszeleszczenia
zaszeleszczeń
C. zaszeleszczeniu
zaszeleszczeniom
B. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia
N. zaszeleszczeniem
zaszeleszczeniami
Ms. zaszeleszczeniu
zaszeleszczeniach
W. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia

odpowiednik aspektowy: szeleścić

2. spowodować szelest

Definicja

spowodować szelest

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • wiatr, wietrzyk zaszeleścił
  • zaszeleścić gazetą; suknią

Cytaty

W liściach drzew zaszeleścił wiatr, zakołysał gałęziami.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski:Księga urwisów,1997

Ida Emean skłoniła lekko rudą głowę, zaszeleściła powiewną żonkilową suknią.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Więc podniosłem się, zaszeleściły liście pod stopami, ona odwróciła się w moją stronę, przystanęła [...].

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Czasem przemknie tylko między drzewami kuna czy spłoszona sarna, a wśród traw zaszeleści niewinna jaszczurka - choć można też się natknąć na wygrzewającą się w słońcu groźną żmiję.

źródło: NKJP: Marta Kowalewska: Przyrodniczo-historyczne wałęsanie się po roztoczu, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1998-04-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszeleszczę
zaszeleścimy
2 os. zaszeleścisz
zaszeleścicie
3 os. zaszeleści
zaszeleszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszeleściłem
+(e)m zaszeleścił
zaszeleściłam
+(e)m zaszeleściła
zaszeleściłom
+(e)m zaszeleściło
zaszeleściliśmy
+(e)śmy zaszeleścili
zaszeleściłyśmy
+(e)śmy zaszeleściły
2 os. zaszeleściłeś
+(e)ś zaszeleścił
zaszeleściłaś
+(e)ś zaszeleściła
zaszeleściłoś
+(e)ś zaszeleściło
zaszeleściliście
+(e)ście zaszeleścili
zaszeleściłyście
+(e)ście zaszeleściły
3 os. zaszeleścił
zaszeleściła
zaszeleściło
zaszeleścili
zaszeleściły

bezosobnik: zaszeleszczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszeleśćmy
2 os. zaszeleść
zaszeleśćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszeleściłbym
bym zaszeleścił
zaszeleściłabym
bym zaszeleściła
zaszeleściłobym
bym zaszeleściło
zaszeleścilibyśmy
byśmy zaszeleścili
zaszeleściłybyśmy
byśmy zaszeleściły
2 os. zaszeleściłbyś
byś zaszeleścił
zaszeleściłabyś
byś zaszeleściła
zaszeleściłobyś
byś zaszeleściło
zaszeleścilibyście
byście zaszeleścili
zaszeleściłybyście
byście zaszeleściły
3 os. zaszeleściłby
by zaszeleścił
zaszeleściłaby
by zaszeleściła
zaszeleściłoby
by zaszeleściło
zaszeleściliby
by zaszeleścili
zaszeleściłyby
by zaszeleściły

bezosobnik: zaszeleszczono by

bezokolicznik: zaszeleścić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaszeleściwszy

gerundium: zaszeleszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia
D. zaszeleszczenia
zaszeleszczeń
C. zaszeleszczeniu
zaszeleszczeniom
B. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia
N. zaszeleszczeniem
zaszeleszczeniami
Ms. zaszeleszczeniu
zaszeleszczeniach
W. zaszeleszczenie
zaszeleszczenia

odpowiednik aspektowy: szeleścić

Składnia

bez ograniczeń + zaszeleścić +
CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json