Chronologizacja
XV w., Bor
Pochodzenie
psł. *narodъ 'to, co się narodziło, urodziło, obrodziło'
Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *naroditi 'urodzić'; pierwotne znaczenie 'narodzenie', stąd 'to, co się narodziło, urodziło', z czego dalsze znaczenia (Bor).
1. polski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny
Połączenia
- bratnie, inne, liczne, niektóre, poszczególne, różne; suwerenne, wolne; całe, duże, małe, średnie, wielkie; wszystkie narody; narody bałkańskie, europejskie, słowiańskie; cywilizowane
- dwa, oba, obydwa narody
- narody Afryki, Ameryki, Azji, Europy, Unii Europejskiej; świata
- narody i grupy etniczne, narody i języki, narody i kraje, narody i kultury, narody i państwa, narody i społeczeństwa
- przedstawiciele; prawa; rodzina, wspólnota; pojednanie, zbliżenie; historia narodów
- konflikty, nienawiść, pojednanie, pokój, porozumienie, przyjaźń, relacje, rywalizacja, solidarność, stosunki, więzi, współpraca, zgoda między/pomiędzy narodami; integracja, współżycie z narodami
- narody mieszkają gdzieś, zamieszkują coś
- coś łączy, zbliża narody
Cytaty
|
Polacy to bardzo pracowity naród [...]. źródło: NKJP: Współpracownik: Widmo wielkiego ogóra, Tygodnik Ciechanowski, 2004-11-10 |
|
|
Tylko dwa inne europejskie narody, Hiszpanie i Węgrzy, charakteryzowały się podobnie wielką liczebnością szlachty. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
|
|
A jednak przykro jest pożegnać się z marzeniami o federacji równych narodów, o zjednoczonych stanach Europy, w których różne języki i różne kultury miały te same prawa. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Zniewolony umysł, 1951 |
|
|
Polskę łączy z narodami bałkańskimi wspólne doświadczenie wojny, komunizmu i wyjścia z systemu komunistycznego. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 09.05.2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | naród |
narody |
|
| D. | narodu |
narodów |
|
| C. | narodowi |
narodom |
|
| B. | naród |
narody |
|
| N. | narodem |
narodami |
|
| Ms. | narodzie |
narodach |
|
| W. | narodzie |
narody |
2. ludzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Cytaty
|
Wszystko ładnie jest na razie i pewnie ładnie będzie dalej, eleganckie wesele z wodzirejem, spokojnie się bawi naród, grzecznie i po pańsku [...]. źródło: NKJP: Edward Stachura: Się, 1988 |
|
|
Na pogrzebie to było narodu, cały Wrzosów i jeszcze z okolic. Ludzie stali aż na drodze. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1993 |
|
|
[...] trzymam dla was miejsce, bo tu kupa narodu. źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007 |
|
|
Tyle narodu zemknęło na Zachód, że zaczyna się tam robić ciasno. źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008 |
|
|
Stoki narciarskie wypełnią się narodem i wrzaskiem przeniesionym ze szkolnych korytarzy i już dorośli mają nerwy w obcowaniu z naturą. Dzieci, które nie wyjechały nigdzie, będą smutne i znudzone. źródło: NKJP: Piotr Wąsikowski: Czarodziejskie ferie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-01-16 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | naród |
narody |
|
| D. | narodu |
narodów |
|
| C. | narodowi |
narodom |
|
| B. | naród |
narody |
|
| N. | narodem |
narodami |
|
| Ms. | narodzie |
narodach |
|
| W. | narodzie |
narody |
Inne uwagi
Zwykle lp