UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

racjonalny

Chronologizacja

1857, Bańk

Pochodzenie

łac. rationalis 'rozumny, rozsądny'

1. argument

Definicja

taki, który jest uważany za oparty na rozsądku i myśleniu logicznym, a nie na emocjach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieracjonalny

Połączenia

  • racjonalny argument; racjonalna postawa; racjonalne myślenie, postępowanie, zachowanie; racjonalne poglądy

Cytaty

W latach trzydziestych w Gdańsku było widać, jak ten racjonalny nurt, pozbawiony jakichś sentymentów, był stopniowo przytłaczany przez nurt szowinistyczny.

źródło: KWSJP: Poznańskie Forum „Polityki” o stosunkach polsko-niemieckich, Polityka, 1995

To było wbrew logice i wiedział, że nie potrafiłby przedstawić żadnych racjonalnych argumentów na dowód, dlaczego tak lubi to miasto, a mimo to było mu wśród nich dobrze [...].

źródło: KWSJP: Jacek Natanson: Ostatnie cztery minuty, 1977

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. racjonalny
racjonalny
racjonalny
racjonalne
racjonalna
D. racjonalnego
racjonalnego
racjonalnego
racjonalnego
racjonalnej
C. racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnej
B. racjonalnego
racjonalnego
racjonalny
racjonalne
racjonalną
N. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalną
Ms. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnej
W. racjonalny
racjonalny
racjonalny
racjonalne
racjonalna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. racjonalni
racjonalni
racjonalne
racjonalne
D. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
C. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
B. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalne
N. racjonalnymi
racjonalnymi
racjonalnymi
racjonalnymi
Ms. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
W. racjonalni
racjonalni
racjonalne
racjonalne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. racjonalniejszy
racjonalniejszy
racjonalniejszy
racjonalniejsze
racjonalniejsza
D. racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszej
C. racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszej
B. racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszy
racjonalniejsze
racjonalniejszą
N. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszą
Ms. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. racjonalniejsi
racjonalniejsi
racjonalniejsze
racjonalniejsze
D. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
C. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
B. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejsze
N. racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
Ms. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych

2. model działania

Definicja

taki, który jest zgodny ze współczesnymi metodami i osiągnięciami naukowymi oraz zaplanowany z myślą o uzyskaniu jak najlepszych wyników

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • racjonalny handel, płodozmian; racjonalna gospodarka, hodowla; organizacja pracy; racjonalne gospodarowanie, odżywianie

Cytaty

[...] za kilka dni otrzymają z uczelni odczynniki chemiczne do dokładnej analizy, a potem sporządzą mapę gleb rejonu. Na podstawie takich prac będzie można naukowo opracować racjonalny płodozmian.

źródło: KWSJP: Ryszard Wiśniowski: Ich wiosna, 1954

Zasady racjonalnej gospodarki rybackiej określa ustawa. Ile, jak i dlaczego odławiamy, jest sprawą dla fachowców [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sztyler: Węgorze tłuczone i tuczone, Gazeta Wyborcza, 1994-08-16

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. racjonalny
racjonalny
racjonalny
racjonalne
racjonalna
D. racjonalnego
racjonalnego
racjonalnego
racjonalnego
racjonalnej
C. racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnemu
racjonalnej
B. racjonalnego
racjonalnego
racjonalny
racjonalne
racjonalną
N. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalną
Ms. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnej
W. racjonalny
racjonalny
racjonalny
racjonalne
racjonalna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. racjonalni
racjonalni
racjonalne
racjonalne
D. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
C. racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
racjonalnym
B. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalne
N. racjonalnymi
racjonalnymi
racjonalnymi
racjonalnymi
Ms. racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
racjonalnych
W. racjonalni
racjonalni
racjonalne
racjonalne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. racjonalniejszy
racjonalniejszy
racjonalniejszy
racjonalniejsze
racjonalniejsza
D. racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszej
C. racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszemu
racjonalniejszej
B. racjonalniejszego
racjonalniejszego
racjonalniejszy
racjonalniejsze
racjonalniejszą
N. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszą
Ms. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. racjonalniejsi
racjonalniejsi
racjonalniejsze
racjonalniejsze
D. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
C. racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
racjonalniejszym
B. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejsze
N. racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
racjonalniejszymi
Ms. racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
racjonalniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 05.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json