Chronologizacja
Pochodzenie
łac. rationalis 'rozumny, rozsądny'
1. argument
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | nieracjonalny |
Połączenia
- racjonalny argument; racjonalna postawa; racjonalne myślenie, postępowanie, zachowanie; racjonalne poglądy
Cytaty
|
W latach trzydziestych w Gdańsku było widać, jak ten racjonalny nurt, pozbawiony jakichś sentymentów, był stopniowo przytłaczany przez nurt szowinistyczny. źródło: KWSJP: Poznańskie Forum „Polityki” o stosunkach polsko-niemieckich, Polityka, 1995 |
|
|
To było wbrew logice i wiedział, że nie potrafiłby przedstawić żadnych racjonalnych argumentów na dowód, dlaczego tak lubi to miasto, a mimo to było mu wśród nich dobrze [...]. źródło: KWSJP: Jacek Natanson: Ostatnie cztery minuty, 1977 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | racjonalny |
racjonalny |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalna |
| D. | racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnej |
| C. | racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnej |
| B. | racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalną |
| N. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalną |
| Ms. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnej |
| W. | racjonalny |
racjonalny |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | racjonalni |
racjonalni |
racjonalne |
racjonalne |
| D. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
| C. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
| B. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalne |
| N. | racjonalnymi |
racjonalnymi |
racjonalnymi |
racjonalnymi |
| Ms. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
| W. | racjonalni |
racjonalni |
racjonalne |
racjonalne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | racjonalniejszy |
racjonalniejszy |
racjonalniejszy |
racjonalniejsze |
racjonalniejsza |
| D. | racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszej |
| C. | racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszej |
| B. | racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszy |
racjonalniejsze |
racjonalniejszą |
| N. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszą |
| Ms. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | racjonalniejsi |
racjonalniejsi |
racjonalniejsze |
racjonalniejsze |
| D. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
| C. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
| B. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejsze |
| N. | racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
| Ms. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
2. model działania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- racjonalny handel, płodozmian; racjonalna gospodarka, hodowla; organizacja pracy; racjonalne gospodarowanie, odżywianie
Cytaty
|
[...] za kilka dni otrzymają z uczelni odczynniki chemiczne do dokładnej analizy, a potem sporządzą mapę gleb rejonu. Na podstawie takich prac będzie można naukowo opracować racjonalny płodozmian. źródło: KWSJP: Ryszard Wiśniowski: Ich wiosna, 1954 |
|
|
Zasady racjonalnej gospodarki rybackiej określa ustawa. Ile, jak i dlaczego odławiamy, jest sprawą dla fachowców [...]. źródło: NKJP: Andrzej Sztyler: Węgorze tłuczone i tuczone, Gazeta Wyborcza, 1994-08-16 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | racjonalny |
racjonalny |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalna |
| D. | racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalnej |
| C. | racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnemu |
racjonalnej |
| B. | racjonalnego |
racjonalnego |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalną |
| N. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalną |
| Ms. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnej |
| W. | racjonalny |
racjonalny |
racjonalny |
racjonalne |
racjonalna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | racjonalni |
racjonalni |
racjonalne |
racjonalne |
| D. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
| C. | racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
racjonalnym |
| B. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalne |
| N. | racjonalnymi |
racjonalnymi |
racjonalnymi |
racjonalnymi |
| Ms. | racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
racjonalnych |
| W. | racjonalni |
racjonalni |
racjonalne |
racjonalne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | racjonalniejszy |
racjonalniejszy |
racjonalniejszy |
racjonalniejsze |
racjonalniejsza |
| D. | racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszej |
| C. | racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszemu |
racjonalniejszej |
| B. | racjonalniejszego |
racjonalniejszego |
racjonalniejszy |
racjonalniejsze |
racjonalniejszą |
| N. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszą |
| Ms. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | racjonalniejsi |
racjonalniejsi |
racjonalniejsze |
racjonalniejsze |
| D. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
| C. | racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
racjonalniejszym |
| B. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejsze |
| N. | racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
racjonalniejszymi |
| Ms. | racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |
racjonalniejszych |