UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uzasadniać

Chronologizacja

1842, Biblioteka Warszawska: pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. zasada

1. wyjaśniać

Definicja

wyjaśniać powody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

autor, komisja, pracodawca, prokurator, rząd, sąd, ustawodawca, wnioskodawca uzasadnia
uzasadniać decyzję, dymisję, odmowę, opinię, podanie, podwyżki, prośbę, swoje postępowanie, sprzeciw, swoje stanowisko, swój sąd, tezę, twierdzenie, udział w czymś, wniosek, wybór, wyrok, zakaz, zmiany, zwłokę, żądanie
uzasadniać brakiem podstaw prawnych, interesem publicznym, koniecznością usprawnienia czegoś, kryzysem, likwidacją stanowiska, obroną konieczną, jakąś potrzebą, przepisami, racją stanu, troską o bezpieczeństwo ekonomiczne kraju, trudnościami, wyższą koniecznością, względami bezpieczeństwa, względami osobistymi, wzrostem kosztów, wymogami Unii Europejskiej, złym stanem zdrowia
uzasadniać bez trudu
uzasadniać logicznie, precyzyjnie, przekonująco, racjonalnie, rzeczowo, zręcznie; na piśmie; krótko
nie musieć, nie zamierzać, próbować, umieć, usiłować; można, (nie) trzeba uzasadniać

Cytaty

	Mówił językiem prostym [...]; wszystko, czego dowodził i co uzasadniał, było oparte na zdrowym, chłopskim rozumie. źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie: wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004
	[...] Piłsudski przedstawił koncepcję wspólnej polityki polsko-brytyjskiej na Bałtyku. Potrzebę jej uzasadniał interesem Polski i Wielkiej Brytanii w utrzymaniu Bałtyku jako morza otwartego, wbrew zamierzeniom Rosji i Niemiec. źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995
	Trwający już od stu lat konflikt palestyńsko-syjonistyczny to historia dwóch narodów, z których każdy wysuwa równie racjonalnie uzasadniane prawa do tego samego kawałka ziemi. źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Łyżeczka pokoju, Polityka, 2005-07-16
	Kolejny spór zrodził się, kiedy tworzono republikańską armię rzymską. Dowództwo francuskie zażądało oddania części legionistów do tej armii. Dąbrowski odmówił, uzasadniając, że Legiony są kadrą przyszłej armii wolnej Polski i nie mogą być dzielone. źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995
	Niemal całe wystąpienie [...] Bush poświęcił sprawom krajowym. Zaproponował znaczną obniżkę podatków [...] i przez jedną trzecią przemówienia uzasadniał, dlaczego jest ona potrzebna. źródło: NKJP: (PAP): Świat, Metropol, 2001, nr 1

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uzasadniam	uzasadniamy
2 os.	uzasadniasz	uzasadniacie
3 os.	uzasadnia	uzasadniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uzasadniałem +(e)m uzasadniał	uzasadniałam +(e)m uzasadniała	uzasadniałom +(e)m uzasadniało	uzasadnialiśmy +(e)śmy uzasadniali	uzasadniałyśmy +(e)śmy uzasadniały
2 os.	uzasadniałeś +(e)ś uzasadniał	uzasadniałaś +(e)ś uzasadniała	uzasadniałoś +(e)ś uzasadniało	uzasadnialiście +(e)ście uzasadniali	uzasadniałyście +(e)ście uzasadniały
3 os.	uzasadniał	uzasadniała	uzasadniało	uzasadniali	uzasadniały

bezosobnik: uzasadniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę uzasadniał będę uzasadniać	będę uzasadniała będę uzasadniać	będę uzasadniało będę uzasadniać	będziemy uzasadniali będziemy uzasadniać	będziemy uzasadniały będziemy uzasadniać
2 os.	będziesz uzasadniał będziesz uzasadniać	będziesz uzasadniała będziesz uzasadniać	będziesz uzasadniało będziesz uzasadniać	będziecie uzasadniali będziecie uzasadniać	będziecie uzasadniały będziecie uzasadniać
3 os.	będzie uzasadniał będzie uzasadniać	będzie uzasadniała będzie uzasadniać	będzie uzasadniało będzie uzasadniać	będą uzasadniali będą uzasadniać	będą uzasadniały będą uzasadniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uzasadniajmy
2 os.	uzasadniaj	uzasadniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uzasadniałbym bym uzasadniał	uzasadniałabym bym uzasadniała	uzasadniałobym bym uzasadniało	uzasadnialibyśmy byśmy uzasadniali	uzasadniałybyśmy byśmy uzasadniały
2 os.	uzasadniałbyś byś uzasadniał	uzasadniałabyś byś uzasadniała	uzasadniałobyś byś uzasadniało	uzasadnialibyście byście uzasadniali	uzasadniałybyście byście uzasadniały
3 os.	uzasadniałby by uzasadniał	uzasadniałaby by uzasadniała	uzasadniałoby by uzasadniało	uzasadnialiby by uzasadniali	uzasadniałyby by uzasadniały

bezosobnik: uzasadniano by

bezokolicznik: uzasadniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: uzasadniając

gerundium: uzasadnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uzasadnianie	uzasadniania
D.	uzasadniania	uzasadniań
C.	uzasadnianiu	uzasadnianiom
B.	uzasadnianie	uzasadniania
N.	uzasadnianiem	uzasadnianiami
Ms.	uzasadnianiu	uzasadnianiach
W.	uzasadnianie	uzasadniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uzasadniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniająca
D.	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającej
C.	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającej
B.	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniającą
N.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającą
Ms.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniające
D.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających
C.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym
B.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniające
N.	uzasadniającymi	uzasadniającymi	uzasadniającymi	uzasadniającymi
Ms.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzasadniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uzasadniany	uzasadniany	uzasadniany	uzasadniane	uzasadniana
D.	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianej
C.	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianej
B.	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadniany	uzasadniane	uzasadnianą
N.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianą
Ms.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uzasadniani	uzasadniani	uzasadniane	uzasadniane
D.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych
C.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym
B.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadniane
N.	uzasadnianymi	uzasadnianymi	uzasadnianymi	uzasadnianymi
Ms.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych

odpowiednik aspektowy: uzasadnić

Składnia

Rz_osobowy	+	uzasadniać	+	CO + (CZYM)
Rz_osobowy	+	uzasadniać	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. być przyczyną

Definicja

być przyczyną

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

przepis uzasadnia; dane, okoliczności uzasadniają

Cytaty

Odejście żony, kiedy we własnym mniemaniu nie zrobił nic złego, co by to odejście uzasadniało, potraktował jako zdradę.

źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006

Kończąc już, przytoczę jeszcze jeden istotny powód uzasadniający podjęcie tematu.

źródło: NKJP: Eryk Krasucki: Międzynarodowy komunista Jerzy Borejsza – biografia polityczna, 2009

To, moim zdaniem, całkowicie uzasadnia, dlaczego właściwie Narutowicz nie miał nawiązanych żadnych poważniejszych kontaktów z kolonią polską [...].

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uzasadniam	uzasadniamy
2 os.	uzasadniasz	uzasadniacie
3 os.	uzasadnia	uzasadniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uzasadniałem +(e)m uzasadniał	uzasadniałam +(e)m uzasadniała	uzasadniałom +(e)m uzasadniało	uzasadnialiśmy +(e)śmy uzasadniali	uzasadniałyśmy +(e)śmy uzasadniały
2 os.	uzasadniałeś +(e)ś uzasadniał	uzasadniałaś +(e)ś uzasadniała	uzasadniałoś +(e)ś uzasadniało	uzasadnialiście +(e)ście uzasadniali	uzasadniałyście +(e)ście uzasadniały
3 os.	uzasadniał	uzasadniała	uzasadniało	uzasadniali	uzasadniały

bezosobnik: uzasadniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę uzasadniał będę uzasadniać	będę uzasadniała będę uzasadniać	będę uzasadniało będę uzasadniać	będziemy uzasadniali będziemy uzasadniać	będziemy uzasadniały będziemy uzasadniać
2 os.	będziesz uzasadniał będziesz uzasadniać	będziesz uzasadniała będziesz uzasadniać	będziesz uzasadniało będziesz uzasadniać	będziecie uzasadniali będziecie uzasadniać	będziecie uzasadniały będziecie uzasadniać
3 os.	będzie uzasadniał będzie uzasadniać	będzie uzasadniała będzie uzasadniać	będzie uzasadniało będzie uzasadniać	będą uzasadniali będą uzasadniać	będą uzasadniały będą uzasadniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uzasadniajmy
2 os.	uzasadniaj	uzasadniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uzasadniałbym bym uzasadniał	uzasadniałabym bym uzasadniała	uzasadniałobym bym uzasadniało	uzasadnialibyśmy byśmy uzasadniali	uzasadniałybyśmy byśmy uzasadniały
2 os.	uzasadniałbyś byś uzasadniał	uzasadniałabyś byś uzasadniała	uzasadniałobyś byś uzasadniało	uzasadnialibyście byście uzasadniali	uzasadniałybyście byście uzasadniały
3 os.	uzasadniałby by uzasadniał	uzasadniałaby by uzasadniała	uzasadniałoby by uzasadniało	uzasadnialiby by uzasadniali	uzasadniałyby by uzasadniały

bezosobnik: uzasadniano by

bezokolicznik: uzasadniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: uzasadniając

gerundium: uzasadnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uzasadnianie	uzasadniania
D.	uzasadniania	uzasadniań
C.	uzasadnianiu	uzasadnianiom
B.	uzasadnianie	uzasadniania
N.	uzasadnianiem	uzasadnianiami
Ms.	uzasadnianiu	uzasadnianiach
W.	uzasadnianie	uzasadniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uzasadniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniająca
D.	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniającej
C.	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającemu	uzasadniającej
B.	uzasadniającego	uzasadniającego	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniającą
N.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającą
Ms.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uzasadniający	uzasadniający	uzasadniające	uzasadniające
D.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających
C.	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym	uzasadniającym
B.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniające
N.	uzasadniającymi	uzasadniającymi	uzasadniającymi	uzasadniającymi
Ms.	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających	uzasadniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzasadniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uzasadniany	uzasadniany	uzasadniany	uzasadniane	uzasadniana
D.	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadnianej
C.	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianemu	uzasadnianej
B.	uzasadnianego	uzasadnianego	uzasadniany	uzasadniane	uzasadnianą
N.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianą
Ms.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uzasadniani	uzasadniani	uzasadniane	uzasadniane
D.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych
C.	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym	uzasadnianym
B.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadniane
N.	uzasadnianymi	uzasadnianymi	uzasadnianymi	uzasadnianymi
Ms.	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych	uzasadnianych

odpowiednik aspektowy: uzasadnić

Składnia

Rz_nieżywotny	+	uzasadniać	+	CO
Rz_nieżywotny	+	uzasadniać	+	ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2017