UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kaskada

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. cascade

niem. Kaskade

z wł. cascata

1. wodospad

Definicja

rodzaj wodospadu, którego wody spadają z progu o budowie stopniowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wodospad

Połączenia

  • huczna; miniaturowa, potężna; parkowa; sześciostopniowa kaskada; kaskada spływająca; schodkowe kaskady
  • kaskada w górach
  • spadek; szczyt kaskady
  • kaskada spada w dół

Cytaty

W 2007 roku nowe centrum ma zostać oddane do użytku. Kaskada, fontanna i parter słońca.

źródło: NKJP: Adam Ligiecki: Pierwsze takie centrum, Echo Dnia, 2005-07-14

Ze wzgórza jakaś huczna kaskada spada w dół tarasami, w strzyżonym gaju pachną upojnie jaśminy, całe krzaki aksamitnych, kremowych róż zachwycają wzrok i powonienie.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1995

Wiecznie zielona wilgotna lub umiarkowanie wilgotna „puszcza”„ jest poprzecinana mnóstwem rzek i wartkich strumieni wypływających ze skalnych grot, tworzących wiry i pokaźnych rozmiarów kaskady.

źródło: NKJP: Dominika Zaręba: Ekoturystyka: wyzwania i nadzieje, 2000

Spędzam około minuty na dziesięciometrowym odcinku drabiny, pomiędzy szczytem kaskady Abelle a jej podnóżem w rozfalowanym jeziorze.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997

Miasto opiekuje się oprócz nowej fontanny przy ul. Świętopełka także innymi wodotryskami: przy uniwersyteckiej „harmonijce”, pl. Rapackiego i w Parku Miejskim przy Szosie Bydgoskiej łącznie z parkową kaskadą.

źródło: NKJP: Andrzej Dembowski: Świętopełk z fontanną, Gazeta Miejska nr 16 (34), 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaskada
kaskady
D. kaskady
kaskad
C. kaskadzie
kaskadom
B. kaskadę
kaskady
N. kaskadą
kaskadami
Ms. kaskadzie
kaskadach
W. kaskado
kaskady

2. strumień

Definicja

spadający strumień wody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strumień

Połączenia

  • spływające kaskady
  • kaskada wody

Cytaty

Kaskady wody rozbryzgują się po ścianach, spadając kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt metrów w głąb zimnego cielska.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1996

Spływające kaskady wody uszkodziły m.in. przepust pod drogą powiatową w Czuszowie, drogi, ogrodzenia posesji.

źródło: NKJP: Przeżyjmy to jeszcze raz..., Dziennik Polski, 2006-12-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaskada
kaskady
D. kaskady
kaskad
C. kaskadzie
kaskadom
B. kaskadę
kaskady
N. kaskadą
kaskadami
Ms. kaskadzie
kaskadach
W. kaskado
kaskady

3. duża ilość czegoś

Definicja

pewna ilość zjawisk lub rzeczy szybko następujących po sobie i stanowiących wyodrębnioną całość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • kaskada błysków; dźwięków; fajerwerków, sztucznych ogni; przecieków; śmiechu; włosów; kaskady słów

Cytaty

A dyskusja toczy się dalej, kaskady niepowstrzymanych słów o liściach laurowych już dawno zasuszonych, dobrych jako przyprawa; oni ciągle starają się je podać jako gorące danie główne, tak zwany plat de résistance (danie główne).

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

Gdy na kilka minut niebo nad placem Wolności rozjaśniła salwa fajerwerków i jedna wielka kaskada błysków, zebrani nie mogli wyjść z podziwu.

źródło: NKJP: Rafał Banaszek: Odliczanie na rynku, Echo Dnia, 2005-01-07

Zmianie władz telewizji towarzyszyła kaskada przecieków z Woronicza o młodych, niekompetentnych „pampersach”, którzy wtargnęli ławą, by wprowadzać swoje porządki i widz uważny lub maniakalny zaczął wypatrywać efektów nowej orientacji.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: W polskiej prawicy jest mocna wiara, że można stworzyć społeczeństwo, które nie grzeszy i nie ..., Gazeta Wyborcza, 1995-03-25

Nagły błysk noża, wrzask ptaka i kaskada barwnych piór oznajmia koniec przemówienia i kres życia ofiarnego koguta.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka,1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaskada
kaskady
D. kaskady
kaskad
C. kaskadzie
kaskadom
B. kaskadę
kaskady
N. kaskadą
kaskadami
Ms. kaskadzie
kaskadach
W. kaskado
kaskady

Składnia

bez ograniczeń + kaskada +
CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za błędne w połączeniu: kaskada zamachów stanu

4. w elektryce

Definicja

elektr. 
szeregowy układ urządzeń tego samego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Połączenia

  • kaskada modułów; transformatorów; wzmacniaczy
  • wzmacniacze w kaskadzie

Cytaty

Aby wykorzystanie kanału zwrotnego było w ogóle możliwe, kaskada wzmacniaczy w segmencie zbudowanym przy użyciu kabli koncentrycznych nie może zawierać więcej niż trzech poziomów wzmacniaczy.

źródło: NKJP: Ryszard Sobkowski: Progi i bariery, Enter nr 1, 2000

Można tu zgrubnie wyróżnić trzy stopnie: - stopień wstępny na LFB o mocy 40 W, z równoległym kanałem gorącej rezerwy; - wzmacniacze sterujące w postaci czterech bloków (w tym jeden rezerwowy), z których każdy składa się z dwóch kanałów, a każdy kanał jest kaskadą LFB i amplitronu; - 32 stopnie wyjściowe na amplitronach, zgrupowane w dwóch wielkich blokach po 16 amplitronów.

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaskada
kaskady
D. kaskady
kaskad
C. kaskadzie
kaskadom
B. kaskadę
kaskady
N. kaskadą
kaskadami
Ms. kaskadzie
kaskadach
W. kaskado
kaskady

Składnia

bez ograniczeń + kaskada +
CZEGO

5. w hydrotechnice

Definicja

techn. 
zespół współpracujących ze sobą stopni wodnych na rzece

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • kaskada Brdy; jezior; zbiorników
  • spływ wody na kaskadzie; próg w kaskadzie

Cytaty

[...] kaskada czterech sztucznych jezior na Nysie Kłodzkiej ma za zadanie zatrzymywać falę powodziową.

źródło: NKJP: Krzysztof Strauchmann: Turyści mogą być spokojni, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Poszczególne kaskady budują po dwa zbiorniki o stałych współczynnikach retencji w każdej z nich (K1 i K2).

źródło: NKJP: Urszula Soczyński: Hydrologia dynamiczna, 1997

Przełom Brdy przez wał moreny czołowej - próg kamienny z głazów w kaskadzie Brdy.

źródło: NKJP: Krystyna Malik, Maria Raciborska: Przewodnik po Polsce, 1996

Rozdrobniony lód strażacy spychali przez progi. Pomimo że na każdej kaskadzie spływ wody był hamowany, w uzdrowisku nie było bezpośredniego zagrożenia dla jakichkolwiek budynków, gdyż są one znacznie oddalone od koryta rzeki.

źródło: NKJP: Tamy z kry, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-01-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaskada
kaskady
D. kaskady
kaskad
C. kaskadzie
kaskadom
B. kaskadę
kaskady
N. kaskadą
kaskadami
Ms. kaskadzie
kaskadach
W. kaskado
kaskady
Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json