UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagłuszać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagłuszam
zagłuszamy
2 os. zagłuszasz
zagłuszacie
3 os. zagłusza
zagłuszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagłuszałem
+(e)m zagłuszał
zagłuszałam
+(e)m zagłuszała
zagłuszałom
+(e)m zagłuszało
zagłuszaliśmy
+(e)śmy zagłuszali
zagłuszałyśmy
+(e)śmy zagłuszały
2 os. zagłuszałeś
+(e)ś zagłuszał
zagłuszałaś
+(e)ś zagłuszała
zagłuszałoś
+(e)ś zagłuszało
zagłuszaliście
+(e)ście zagłuszali
zagłuszałyście
+(e)ście zagłuszały
3 os. zagłuszał
zagłuszała
zagłuszało
zagłuszali
zagłuszały

bezosobnik: zagłuszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zagłuszał
będę zagłuszać
będę zagłuszała
będę zagłuszać
będę zagłuszało
będę zagłuszać
będziemy zagłuszali
będziemy zagłuszać
będziemy zagłuszały
będziemy zagłuszać
2 os. będziesz zagłuszał
będziesz zagłuszać
będziesz zagłuszała
będziesz zagłuszać
będziesz zagłuszało
będziesz zagłuszać
będziecie zagłuszali
będziecie zagłuszać
będziecie zagłuszały
będziecie zagłuszać
3 os. będzie zagłuszał
będzie zagłuszać
będzie zagłuszała
będzie zagłuszać
będzie zagłuszało
będzie zagłuszać
będą zagłuszali
będą zagłuszać
będą zagłuszały
będą zagłuszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagłuszajmy
2 os. zagłuszaj
zagłuszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagłuszałbym
bym zagłuszał
zagłuszałabym
bym zagłuszała
zagłuszałobym
bym zagłuszało
zagłuszalibyśmy
byśmy zagłuszali
zagłuszałybyśmy
byśmy zagłuszały
2 os. zagłuszałbyś
byś zagłuszał
zagłuszałabyś
byś zagłuszała
zagłuszałobyś
byś zagłuszało
zagłuszalibyście
byście zagłuszali
zagłuszałybyście
byście zagłuszały
3 os. zagłuszałby
by zagłuszał
zagłuszałaby
by zagłuszała
zagłuszałoby
by zagłuszało
zagłuszaliby
by zagłuszali
zagłuszałyby
by zagłuszały

bezosobnik: zagłuszano by

bezokolicznik: zagłuszać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

zagłuszając

gerundium: zagłuszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagłuszanie
zagłuszania
D. zagłuszania
zagłuszań
C. zagłuszaniu
zagłuszaniom
B. zagłuszanie
zagłuszania
N. zagłuszaniem
zagłuszaniami
Ms. zagłuszaniu
zagłuszaniach
W. zagłuszanie
zagłuszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zagłuszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagłuszający
zagłuszający
zagłuszający
zagłuszające
zagłuszająca
D. zagłuszającego
zagłuszającego
zagłuszającego
zagłuszającego
zagłuszającej
C. zagłuszającemu
zagłuszającemu
zagłuszającemu
zagłuszającemu
zagłuszającej
B. zagłuszającego
zagłuszającego
zagłuszający
zagłuszające
zagłuszającą
N. zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającą
Ms. zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagłuszający
zagłuszający
zagłuszające
zagłuszające
D. zagłuszających
zagłuszających
zagłuszających
zagłuszających
C. zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
zagłuszającym
B. zagłuszających
zagłuszających
zagłuszających
zagłuszające
N. zagłuszającymi
zagłuszającymi
zagłuszającymi
zagłuszającymi
Ms. zagłuszających
zagłuszających
zagłuszających
zagłuszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zagłuszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagłuszany
zagłuszany
zagłuszany
zagłuszane
zagłuszana
D. zagłuszanego
zagłuszanego
zagłuszanego
zagłuszanego
zagłuszanej
C. zagłuszanemu
zagłuszanemu
zagłuszanemu
zagłuszanemu
zagłuszanej
B. zagłuszanego
zagłuszanego
zagłuszany
zagłuszane
zagłuszaną
N. zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszaną
Ms. zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagłuszani
zagłuszani
zagłuszane
zagłuszane
D. zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszanych
C. zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
zagłuszanym
B. zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszane
N. zagłuszanymi
zagłuszanymi
zagłuszanymi
zagłuszanymi
Ms. zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszanych
zagłuszanych

odpowiednik aspektowy: zagłuszyć

Pochodzenie

Zob. głuszyć

1. dźwięki

Definicja

powodować, że jakieś dźwięki staną się mniej słyszalne w rezultacie rozlegania się innych donośnych dźwięków

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgłuszać

Połączenia

  • zagłuszać dźwięki, odgłosy; głos, hałas, kroki, muzykę, rozmowę, słowa

Cytaty

Charakterystyczny warkot silnika i wysoki dźwięk klaksonu zagłuszają każdą rozmowę prowadzoną w kabinie.

źródło: NKJP: (CES): Pojazd antystresowy, Express Ilustrowany, 2003-06-21

Stara chłodnica pracowała resztką sił, szum samochodowych wentylatorów zagłuszał muzykę z radia.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Noc była gorąca, cykady wśród traw grały tak donośnie, że zdawały się zagłuszać dźwięk muzyki z szafy grającej [...].

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Donośne, rozradowane głosy Niemców zagłuszały słowa ojca [...].

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Profesor mówił słabym głosem, jakby do siebie. Był to długi, poplątany nieco monolog, wyraźnie jednak skierowany do mnie. Nie przerywałem, starałem się zrozumieć niewyraźny szept zagłuszany hałasem z korytarza.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Składnia

bez ograniczeń + zagłuszać +
(CO)

2. zapach

Definicja

tłumić jakiś zapach poprzez zastosowanie w dużym nasileniu innego zapachu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  tłumić

Połączenia

  • zagłuszać woń, zapach

Cytaty

Na razie aromat perfum zagłusza w kuchni wszystkie inne zapachy.

źródło: NKJP: Bułat Okudżawa: Zamknięty teatr, Gazeta Wyborcza, 1994-05-07

Smród palonych piór niemal całkowicie zagłuszał woń chemikaliów oraz charakterystyczny zapaszek prochu.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003

Składnia

bez ograniczeń + zagłuszać +
CO

3. emocje

Definicja

książk. 
zajmować czymś po to, by opanować niechciane emocje i odczuwać je mniej intensywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgłuszać

Połączenia

  • zagłuszać ból, lęk, niepokój, tęsknotę, wyrzuty sumienia

Cytaty

Również inni ludzie zaczęli czuć się dumni, nowe domy, sklepy i towary skutecznie zagłuszały wyrzuty sumienia i rozpraszały wątpliwości.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

I tam, w starej chałupie Wichrów, jego ojciec umierał, pojękując z bólu, zagłuszając ból modlitwą różańcową.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Świat odwraca się dzisiaj od tych problemów, człowiek współczesny chętnie zagłusza w sobie lęki i niepokoje.

źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik: Gotycyzm i groza w kulturze, 2003

Składnia

bez ograniczeń + zagłuszać +
CO

4. rośliny

Definicja

rozrastać się, utrudniając tym samym wzrost i rozwój innych roślin rosnących w pobliżu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgłuszać

Połączenia

  • zagłuszać rośliny

Cytaty

Na pozostałej części rośnie trzcina, nawłoć - trawy wysokie, które zagłuszają inne rośliny [...].

źródło: NKJP: Jarosław Armatys: Efekt motyla, Polityka, 2009-03-14

Rośliny nie mają szczególnych wymagań do gleby i są łatwe w uprawie. W ogrodach wiejskich rosną nieraz przez wiele lat praktycznie bez żadnych zabiegów uprawowych. Ze względu na wysoki wzrost nie są zagłuszane przez chwasty.

źródło: NKJP: Internet

Komosa biała występuje na wszystkich rodzajach gleb, szczególnie często w ogrodach warzywnych. Dorasta do metra wysokości, skutecznie zagłuszając inne rośliny.

źródło: NKJP: Andrzej Gębarowski: Ty chwaście!, Dziennik Łódzki, 2005-06-03

Składnia

bez ograniczeń + zagłuszać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json