UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dolina

Chronologizacja

1407, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dolina
doliny
D. doliny
dolin
C. dolinie
dolinom
B. dolinę
doliny
N. doliną
dolinami
Ms. dolinie
dolinach
W. dolino
doliny

Pochodzenie

Zob. dół

1. w terenie

Definicja

podłużne wgłębienie terenu powstałe w wyniku działania wody płynącej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podole
hiperonimy:  obniżenie

Połączenia

  • rzeczna; szeroka, wąska; zabagniona; zielona dolina; głębokie; przepastne; zielone; żyzne doliny; doliny płaskodenne; nieckowate
  • dolina Bugu, Narwi, Nilu, Wkry ...
  • dolina nad rzeką
  • dolina i potok; doliny i lasy; doliny i niziny; doliny i oazy; doliny i pagórki; doliny oraz szczyty i przełęcze; doliny i wzniesienia; wzgórza i doliny; wzgórza, góry i doliny
  • obszar, teren doliny; dna dolin
  • wzgórza wokół doliny
  • wędrówki po dolinach
  • leżące w dolinie

Cytaty

Różnice wzniesień między dnami dolin a szczytami wynoszą od 440 do 600 m.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Ta malownicza dolina owiana legendami, obfitująca w roślinność i zwierzynę przyciągała ludzi, którzy chętnie się tam osiedlali od niepamiętnych czasów.

źródło: NKJP: Krasowa magia, Dziennik Polski, 2001-04-02

W wąskiej dolinie roi się od ludzi i zwierząt.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1993

Widziałem pola i szerokie doliny, lasy, sady, rzeki i stawy zapuszczone, mchem i trawą porosłe.

źródło: NKJP: Anna Strońska: Dopóki milczy Ukraina, 1998

Skróty

dol.

2. kieszeń

Definicja

przestęp.  warsz. 
kieszeń ubrania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kieszeń

Cytaty

Brunecik roześmiał się i wykonał znaczący ruch ręką ku sobie. - A coś ty „worował”? - Co się dało. Zależnie od koniunktury, miły kamracie: zegarek, portfel, trochę z doliny (kieszeni) - trochę z pajęczyny (bielizna na strychu). Różnie bywało.

źródło: Felicja Wilczewska: Nim minęło 25 lat, 1983 (books.google.pl)

3. kradzież

Definicja

przestęp. 
dokonywanie kradzieży kieszonkowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kradzież

Cytaty

Panie rozstępują się przed młodym człowiekiem i sprawdzają torebki, bo wiedzą, że na Chmielną lubią przychodzić chłopcy na dolinę.

źródło: NKJP: Grzegorz Nawrocki, Szpan, Warszawa 1980 (Władysław Lubaś (red.), Słownik polskich leksemów potocznych, 2005)

Frazeologizmy

dolina Jozafata
dolina Józafata
dolina walna
ziemski padół
dolina płaczu
dolina łez
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json