Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
Pochodzenie
Zob. drzeć
1. do wnętrza
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wejść |
Połączenia
- wedrzeć się siłą; podstępem
- wedrzeć się do gabinetu, domu, mieszkania, sklepu, szpitala...
- wedrzeć się na teren prywatny
- wedrzeć się brutalnie
Cytaty
|
Z przesieki po przeciwnej stronie polany wypadła grupa jeźdźców, gwiżdżąc i hałłakując galopem otoczyła zabudowania, potem wdarła się na podwórze. Jeźdźcy byli zbrojni, ale nie nosili jednolitych barw. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001 |
|
|
- Przeżyliśmy bezprzykładny atak na ciało pedagogiczne - huknęła w mikrofon - Uczeń Aleksander Wielki wdarł się podstępem do pokoju nauczycielskiego. Tylko dzięki refleksowi pana od WF udało się obezwładnić napastnika. źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Guzik czasu, 2006 |
|
|
Opuszczając swój milanowski dom, nie sądzili jednak, że żegnają go na zawsze. Wkrótce do „Maniusi” wdarli się siłą, wybijając okna i wyłamując drzwi, „dzicy” lokatorzy. źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
2. wzwyż
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wdrapać się, wspiąć się |
Połączenia
- wedrzeć się na mury; szczyt baszty, wzgórza; górę, wzgórze, zbocze
Cytaty
|
Gdyśmy wdarli się na zbocze ponad wierzchołkami drzew i spojrzeli na morze, oczom naszym przedstawił się wstrząsający widok: dwa okręty widniały na wodzie nie dalej od wyspy niż o milę. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 2009 |
|
|
Tatarzy nie zdołają wedrzeć się na mury, a jeśli nawet będą próbowali, z pewnością połamią sobie zęby na wyniosłych blankach. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
| Rzżywotny | + | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
3. zbrojnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wtargnąć |
Połączenia
- oddział; okręt wdarł się; wojsko wdarło się gdzieś
- wedrzeć się do portu
- wedrzeć się na teren wroga, na czyjeś terytorium
Cytaty
|
[...] Matki Leśnych Gór zerwały pokój. Wojska wdarły się w głąb Ziemi Os. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
[...] zaczął mówić o miasteczku Kirkwell w Wielkiej Brytanii: w październiku 1939 roku niemiecki okręt podwodny wdarł się do portu nieopodal Kirkwell i zatopił stojący na kotwicy brytyjski pancernik „Oak Royal”. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
|
+ | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
4. w głąb
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wgłębić się |
Połączenia
- wedrzeć się w materiał; w głąb ziemi, w ziemię
Cytaty
|
[...] wszystko to okazało się daremne. Ani mowy, by wedrzeć się w głąb twardej jak skała ziemi. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
|
|
- Jezu, myślałem... Nie jesteś ranna? Oczy miała nieprzytomne, załzawione. Obejmował ją, dotykał, mógł się z bliska przekonać, że nic nie przeszyło swetra, nie wdarło się przemocą w głąb tego delikatnego, tak kruchego ciała. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Zardzewiały gwóźdź, wystający z tralki, zaczepił o kieszeń spodni Kasprzaka. Mocno wdarł się w materiał i uniemożliwił dalszy transport. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
|
+ | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
5. o ogniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wtargnąć |
Połączenia
- ogień, pożar; sztorm wdarł się; woda wdarła się; płomienie wdarły się gdzieś
Cytaty
|
Gdy jeden z jęzorów ognia sunął nie powstrzymany niczym przez Suburrę ku Forum Cezara i Augusta - drugi, ciężki złotoczerwonymi płomieniami, wdarł się na wzgórze palatyńskie i ogarnął świątynię Apollina, przerzucił się na pałac Augusta. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996 |
|
|
Niektórzy pewnie boją się o własne domy. Zwłaszcza te na drugim brzegu, który jest niższy i płaski. Dzisiaj widziałem, jak na stację benzynową zajeżdżają wywrotki i wysypują piach. Gdy się zacznie najgorsze, napełnią nim worki. Gliniasta woda wedrze się do podziemnych zbiorników i wypchnie benzynę na powierzchnię. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk, Taksim, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
|
+ | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
6. o muzyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wtargnąć |
Połączenia
- dźwięk, głos, krzyk; promień; smród, zapach; ból wdarł się; muzyka wdarła się; brzmienie czegoś; słońce, światło wdarło się gdzieś
- wedrzeć się do pokoju, wnętrza
- wedrzeć się przez okno; w ciszę; rozmyślania
Cytaty
|
Słońce wdarło się do gabinetu naczelnika i Heinz zmrużył oczy. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010 |
|
|
W rozmowę wdarł się ogłuszający ryk syreny. Obok autobusu przemknął sznur wozów strażackich. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
7. w psychikę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka
Połączenia
- wedrzeć się do duszy, myśli, podświadomości, serca, snów, umysłu
- wedrzeć się w czyjeś istnienie, życie; pamięć, psychikę
Cytaty
|
Historia, wredny babus, znowu wdarła się w moje życie. A potem wtoczyła się w nie żałoba państwowa, która najintymniejsze, wstrząsające przeżycie - moje, ważne, brzemienne w skutki - chciała zamienić w odgórnie sterowane orwellowskie minuty nienawiści. źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008 |
|
|
[...] sen, o którym ci chcę opowiedzieć, przestraszył mnie mocno, bojaźń wdarła się do serca mojego, bojaźń niegodna roztropności starego Żyda, który zawsze winien wiedzieć, że Bóg się nie myli i wszystko, co czyni, czyni dla naszego dobra. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
|
+ | wedrzeć się | + |
GDZIE
|
8. w tajniki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- wedrzeć się w tajemnicę, tajniki czegoś
Cytaty
|
Próbujemy wedrzeć się w ich tajemnicę, zawłaszczyć ją dla siebie: kupić, zdobyć przemocą, wykraść, ale ona umyka. źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008 |
|
|
Moje oczy nie miały szczęścia jej widzieć przez ostatnie dwie godziny - dróżnik o nic niepytany, udzielał wyjaśnień, a jego przenikliwe spojrzenie chciało wedrzeć się chłopakowi w duszę [...]. źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wedrę się |
wedrzemy się |
|||
| 2 os. |
wedrzesz się |
wedrzecie się |
|||
| 3 os. |
wedrze się |
wedrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłem się +(e)m się wdarł |
wdarłam się +(e)m się wdarła |
wdarłom się +(e)m się wdarło |
wdarliśmy się +(e)śmy się wdarli |
wdarłyśmy się +(e)śmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłeś się +(e)ś się wdarł |
wdarłaś się +(e)ś się wdarła |
wdarłoś się +(e)ś się wdarło |
wdarliście się +(e)ście się wdarli |
wdarłyście się +(e)ście się wdarły |
| 3 os. |
wdarł się |
wdarła się |
wdarło się |
wdarli się |
wdarły się |
bezosobnik: wdarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wedrzyjmy się |
|
| 2 os. |
wedrzyj się |
wedrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdarłbym się bym się wdarł |
wdarłabym się bym się wdarła |
wdarłobym się bym się wdarło |
wdarlibyśmy się byśmy się wdarli |
wdarłybyśmy się byśmy się wdarły |
| 2 os. |
wdarłbyś się byś się wdarł |
wdarłabyś się byś się wdarła |
wdarłobyś się byś się wdarło |
wdarlibyście się byście się wdarli |
wdarłybyście się byście się wdarły |
| 3 os. |
wdarłby się by się wdarł |
wdarłaby się by się wdarła |
wdarłoby się by się wdarło |
wdarliby się by się wdarli |
wdarłyby się by się wdarły |
bezosobnik: wdarto by się
bezokolicznik: wedrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdarłszy się
gerundium: wdarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdarcie się |
wdarcia się |
| D. | wdarcia się |
|
| C. | wdarciu się |
wdarciom się |
| B. | wdarcie się |
wdarcia się |
| N. | wdarciem się |
wdarciami się |
| Ms. | wdarciu się |
wdarciach się |
| W. | wdarcie się |
wdarcia się |
odpowiednik aspektowy: wdzierać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wedrzeć się | + |
GDZIE
|