UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potrzebować

Chronologizacja

XIV w., Bańk

Pochodzenie

psł. *poterbovati 'odczuwać brak, niedostatek czegoś, pragnąć, chcieć czegoś usilnie'

Forma prasłowiańska jest czasownikiem przedrostkowym od psł. *terbovati 'wymagać czegoś, potrzebować' z przedrostkiem *po-; zob. trzeba

1. przyjaciół

Definicja

chcieć kogoś lub czegoś koniecznego w danej sytuacji

Wymowa

[potszebować] lub pot. [poczszebować]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

człowiek; firma; kraj, miasto; szkoła, szpital; gospodarka potrzebuje; dzieci, mieszkańcy, Polacy potrzebują
potrzebować przywódcy, wodza; adwokata, fachowców, lekarza, pracowników; przyjaciół, sojuszników, sponsorów; ochotników, wolontariuszy; kontaktu z kimś; mieszkania, samochodu, sprzętu; miejsca, przestrzeni; ruchu; gotówki, inwestycji, kapitału, pieniędzy, środków; pracy; informacji; czasu, przerwy; ciszy, spokoju; ochrony, opieki, pomocy, wsparcia; wzmocnienia; akceptacji, litości, łaski, miłości; pokoju, stabilizacji, zgody; sukcesu, zwycięstwa; polityki, wizji; zmiany; punktów; dostępu do czegoś
potrzebować czegoś na remont, na wypłaty, na zakup czegoś
potrzebować pilnie, szybko; ciągle, stale; bezwzględnie, desperacko, dramatycznie, gwałtownie, rozpaczliwie
potrzebować zrobić coś; kupić coś, mieć coś; jeść, zjeść
potrzebować i oczekiwać, potrzebować i pragnąć; chcieć i potrzebować
bardzo, szczególnie potrzebować

Cytaty

Agata potrzebowała pieniędzy. Zaryzykowała pożyczkę z banku.

źródło: NKJP: Anna Mackiewicz, Michał Matys: Grając na giełdzie, Gazeta Wyborcza, 1994-01-20

[...] Natalia zaczęła marudzić, że potrzebuje kupić sobie coś do ubrania.

źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski: Ostatni weekend, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrzebuję	potrzebujemy
2 os.	potrzebujesz	potrzebujecie
3 os.	potrzebuje	potrzebują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałem +(e)m potrzebował	potrzebowałam +(e)m potrzebowała	potrzebowałom +(e)m potrzebowało	potrzebowaliśmy +(e)śmy potrzebowali	potrzebowałyśmy +(e)śmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałeś +(e)ś potrzebował	potrzebowałaś +(e)ś potrzebowała	potrzebowałoś +(e)ś potrzebowało	potrzebowaliście +(e)ście potrzebowali	potrzebowałyście +(e)ście potrzebowały
3 os.	potrzebował	potrzebowała	potrzebowało	potrzebowali	potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę potrzebował będę potrzebować	będę potrzebowała będę potrzebować	będę potrzebowało będę potrzebować	będziemy potrzebowali będziemy potrzebować	będziemy potrzebowały będziemy potrzebować
2 os.	będziesz potrzebował będziesz potrzebować	będziesz potrzebowała będziesz potrzebować	będziesz potrzebowało będziesz potrzebować	będziecie potrzebowali będziecie potrzebować	będziecie potrzebowały będziecie potrzebować
3 os.	będzie potrzebował będzie potrzebować	będzie potrzebowała będzie potrzebować	będzie potrzebowało będzie potrzebować	będą potrzebowali będą potrzebować	będą potrzebowały będą potrzebować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzebujmy
2 os.	potrzebuj	potrzebujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałbym bym potrzebował	potrzebowałabym bym potrzebowała	potrzebowałobym bym potrzebowało	potrzebowalibyśmy byśmy potrzebowali	potrzebowałybyśmy byśmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałbyś byś potrzebował	potrzebowałabyś byś potrzebowała	potrzebowałobyś byś potrzebowało	potrzebowalibyście byście potrzebowali	potrzebowałybyście byście potrzebowały
3 os.	potrzebowałby by potrzebował	potrzebowałaby by potrzebowała	potrzebowałoby by potrzebowało	potrzebowaliby by potrzebowali	potrzebowałyby by potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano by

bezokolicznik: potrzebować

imiesłów przysłówkowy współczesny: potrzebując

gerundium: potrzebowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potrzebowanie	potrzebowania
D.	potrzebowania	potrzebowań
C.	potrzebowaniu	potrzebowaniom
B.	potrzebowanie	potrzebowania
N.	potrzebowaniem	potrzebowaniami
Ms.	potrzebowaniu	potrzebowaniach
W.	potrzebowanie	potrzebowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: potrzebujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebująca
D.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującej
C.	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującej
B.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebujący	potrzebujące	potrzebującą
N.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującą
Ms.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebujące
D.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących
C.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym
B.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujące
N.	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi
Ms.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: potrzebowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potrzebowany	potrzebowany	potrzebowany	potrzebowane	potrzebowana
D.	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanej
C.	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanej
B.	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowany	potrzebowane	potrzebowaną
N.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowaną
Ms.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potrzebowani	potrzebowani	potrzebowane	potrzebowane
D.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych
C.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym
B.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowane
N.	potrzebowanymi	potrzebowanymi	potrzebowanymi	potrzebowanymi
Ms.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych

Składnia

Rz osobowy	+	potrzebować	+	CZEGO
	+	potrzebować	+	BEZOKOLICZNIK

2. powietrza

Definicja

nie móc sobie poradzić bez czegoś, co jest wymagane, aby prawidłowo funkcjonować

Wymowa

[potszebować] lub pot. [poczszebować]

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

potrzebować energii, słońca, wody
potrzebować czegoś do rozwoju, do życia; do budowy, do pracy, do produkcji; do nauki; do awansu; do szczęścia
potrzebować jak powietrza

Cytaty

Organizm człowieka potrzebuje do życia stałej dostawy tlenu.

źródło: NKJP: Tomasz Kluczyński: Oddychaj swobodnie, Gazeta Wrocławska, 2002-11-16

Drzewa dla swojego istnienia i rozwoju potrzebują energii słonecznej, którą pochłaniają przez liście.

źródło: NKJP: Edward Rozumowski: Reiki: naturalna metoda uzdrawiania przez nakładanie rąk, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrzebuję	potrzebujemy
2 os.	potrzebujesz	potrzebujecie
3 os.	potrzebuje	potrzebują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałem +(e)m potrzebował	potrzebowałam +(e)m potrzebowała	potrzebowałom +(e)m potrzebowało	potrzebowaliśmy +(e)śmy potrzebowali	potrzebowałyśmy +(e)śmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałeś +(e)ś potrzebował	potrzebowałaś +(e)ś potrzebowała	potrzebowałoś +(e)ś potrzebowało	potrzebowaliście +(e)ście potrzebowali	potrzebowałyście +(e)ście potrzebowały
3 os.	potrzebował	potrzebowała	potrzebowało	potrzebowali	potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę potrzebował będę potrzebować	będę potrzebowała będę potrzebować	będę potrzebowało będę potrzebować	będziemy potrzebowali będziemy potrzebować	będziemy potrzebowały będziemy potrzebować
2 os.	będziesz potrzebował będziesz potrzebować	będziesz potrzebowała będziesz potrzebować	będziesz potrzebowało będziesz potrzebować	będziecie potrzebowali będziecie potrzebować	będziecie potrzebowały będziecie potrzebować
3 os.	będzie potrzebował będzie potrzebować	będzie potrzebowała będzie potrzebować	będzie potrzebowało będzie potrzebować	będą potrzebowali będą potrzebować	będą potrzebowały będą potrzebować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzebujmy
2 os.	potrzebuj	potrzebujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałbym bym potrzebował	potrzebowałabym bym potrzebowała	potrzebowałobym bym potrzebowało	potrzebowalibyśmy byśmy potrzebowali	potrzebowałybyśmy byśmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałbyś byś potrzebował	potrzebowałabyś byś potrzebowała	potrzebowałobyś byś potrzebowało	potrzebowalibyście byście potrzebowali	potrzebowałybyście byście potrzebowały
3 os.	potrzebowałby by potrzebował	potrzebowałaby by potrzebowała	potrzebowałoby by potrzebowało	potrzebowaliby by potrzebowali	potrzebowałyby by potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano by

bezokolicznik: potrzebować

imiesłów przysłówkowy współczesny: potrzebując

gerundium: potrzebowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potrzebowanie	potrzebowania
D.	potrzebowania	potrzebowań
C.	potrzebowaniu	potrzebowaniom
B.	potrzebowanie	potrzebowania
N.	potrzebowaniem	potrzebowaniami
Ms.	potrzebowaniu	potrzebowaniach
W.	potrzebowanie	potrzebowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: potrzebujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebująca
D.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującej
C.	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującej
B.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebujący	potrzebujące	potrzebującą
N.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującą
Ms.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebujące
D.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących
C.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym
B.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujące
N.	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi
Ms.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: potrzebowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potrzebowany	potrzebowany	potrzebowany	potrzebowane	potrzebowana
D.	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowanej
C.	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanemu	potrzebowanej
B.	potrzebowanego	potrzebowanego	potrzebowany	potrzebowane	potrzebowaną
N.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowaną
Ms.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potrzebowani	potrzebowani	potrzebowane	potrzebowane
D.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych
C.	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym	potrzebowanym
B.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowane
N.	potrzebowanymi	potrzebowanymi	potrzebowanymi	potrzebowanymi
Ms.	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych	potrzebowanych

Składnia

potrzebować

CZEGO + (do CZEGO)

3. musieć

Definicja

ze względu na okoliczności lub wewnętrzną potrzebę nie móc nie zrobić czegoś

Wymowa

[potszebować] lub pot. [poczszebować]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

nie potrzebować dodawać, mówić, prosić; wiedzieć; szukać; bać się, obawiać się

Cytaty

Nie potrzebowałem czekać długo na tatę, bo zaraz się zjawił i poszliśmy obaj na obiad do baru.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

Czy pan minister, podejmując decyzje, czy płacowe, czy w sprawie premii, bierze pod uwagę wpływ dyplomatów na poprawę naszego bilansu w handlu zagranicznym? Nie potrzebuję mówić, że mamy tu bardzo dużo do zrobienia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.06.2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrzebuję	potrzebujemy
2 os.	potrzebujesz	potrzebujecie
3 os.	potrzebuje	potrzebują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałem +(e)m potrzebował	potrzebowałam +(e)m potrzebowała	potrzebowałom +(e)m potrzebowało	potrzebowaliśmy +(e)śmy potrzebowali	potrzebowałyśmy +(e)śmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałeś +(e)ś potrzebował	potrzebowałaś +(e)ś potrzebowała	potrzebowałoś +(e)ś potrzebowało	potrzebowaliście +(e)ście potrzebowali	potrzebowałyście +(e)ście potrzebowały
3 os.	potrzebował	potrzebowała	potrzebowało	potrzebowali	potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę potrzebował będę potrzebować	będę potrzebowała będę potrzebować	będę potrzebowało będę potrzebować	będziemy potrzebowali będziemy potrzebować	będziemy potrzebowały będziemy potrzebować
2 os.	będziesz potrzebował będziesz potrzebować	będziesz potrzebowała będziesz potrzebować	będziesz potrzebowało będziesz potrzebować	będziecie potrzebowali będziecie potrzebować	będziecie potrzebowały będziecie potrzebować
3 os.	będzie potrzebował będzie potrzebować	będzie potrzebowała będzie potrzebować	będzie potrzebowało będzie potrzebować	będą potrzebowali będą potrzebować	będą potrzebowały będą potrzebować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzebujmy
2 os.	potrzebuj	potrzebujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potrzebowałbym bym potrzebował	potrzebowałabym bym potrzebowała	potrzebowałobym bym potrzebowało	potrzebowalibyśmy byśmy potrzebowali	potrzebowałybyśmy byśmy potrzebowały
2 os.	potrzebowałbyś byś potrzebował	potrzebowałabyś byś potrzebowała	potrzebowałobyś byś potrzebowało	potrzebowalibyście byście potrzebowali	potrzebowałybyście byście potrzebowały
3 os.	potrzebowałby by potrzebował	potrzebowałaby by potrzebowała	potrzebowałoby by potrzebowało	potrzebowaliby by potrzebowali	potrzebowałyby by potrzebowały

bezosobnik: potrzebowano by

bezokolicznik: potrzebować

imiesłów przysłówkowy współczesny: potrzebując

gerundium: potrzebowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potrzebowanie	potrzebowania
D.	potrzebowania	potrzebowań
C.	potrzebowaniu	potrzebowaniom
B.	potrzebowanie	potrzebowania
N.	potrzebowaniem	potrzebowaniami
Ms.	potrzebowaniu	potrzebowaniach
W.	potrzebowanie	potrzebowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: potrzebujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebująca
D.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującego	potrzebującej
C.	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującemu	potrzebującej
B.	potrzebującego	potrzebującego	potrzebujący	potrzebujące	potrzebującą
N.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującą
Ms.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potrzebujący	potrzebujący	potrzebujące	potrzebujące
D.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących
C.	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym	potrzebującym
B.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujące
N.	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi	potrzebującymi
Ms.	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących	potrzebujących

Składnia

potrzebować

BEZOKOLICZNIK

Frazeologizmy

ktoś potrzebuje czegoś jak/niczym kania dżdżu

Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014