Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. zdumieć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zdumiałość, zdziwienie |
Połączenia
- bezbrzeżne, bezgraniczne, nadmierne, najgłębsze, największe, najwyższe, niebotyczne, niemałe, nieopisane, niepomierne, niezmierne, ogromne, prawdziwe, spore, wielkie; bolesne, przykre; radosne, wesołe; głębokie; niekłamane, szczere; udane; lekkie; niejakie, pewne; nieustanne; ogólne, powszechne zdumienie
- chwila; gest, jęk, okrzyk, szmer; słowo, wyraz; uczucie; rodzaj zdumienia
- pełen zdumienia
- zdumienie ogarnęło kogoś; zabrzmiało; malowało się; odmalowało się, odbiło się, pojawiło się na czyjejś twarzy
- nie kryć zdumienia
- budzić, wzbudzić/wzbudzać, wywołać/wywoływać; opanować; udać/udawać; ukryć/ukrywać; wyrazić; widzieć, zauważyć zdumienie
- krzyknąć/krzyczeć; ochłonąć; oniemieć, zaniemówić; rozdziawić gębę/usta; przetrzeć/przecierać, otworzyć/otwierać oczy, nie móc wyjść ze zdumienia
- wprawić/wprawiać kogoś w zdumienie, popaść/popadać w zdumienie
- krzyknąć/krzyczeć, powiedzieć, powtórzyć/powtarzać, pytać, spytać, szepnąć, wykrzyknąć coś, zapytać; myśleć, pomyśleć; patrzeć, spojrzeć; spostrzec, stwierdzić, zauważyć ze zdumieniem
- unieść brwi; zastygnąć w zdumieniu
Cytaty
|
Tłumny orszak polskiego poselstwa wędrował do Rzymu przez kilka krajów, wzbudzając wszędzie podziw i zdumienie, bo takie bogactwo nieczęsto było manifestowane nawet przez kraje znacznie zamożniejsze. źródło: NKJP: Marek Borucki, Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II , 1995 |
|
|
- Ty umiesz powozić? - Natalia ze zdumieniem patrzyła na lejce w jego rękach. źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1996 |
|
|
Kiedy wkroczyliśmy w progi jego nowego domu, Miłosz wydał okrzyk zdumienia na widok rozstawionych we wnętrzu pracowni licznych zwierciadeł o wymyślnych kształtach, a także instrumentów astrologicznych [...]. źródło: NKJP: Witold Jabłoński, Ogród miłości, 2006 |
|
|
Krajobraz był tak charakterystyczny oraz pełen dzikiego uroku, że Tomek krzyknął ze zdumienia. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957 |
|
|
Wprawiła mnie w zdumienie wyraźna wewnętrzna przemiana, która zaszła w tym człowieku. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zdumienie |
zdumienia |
|
| D. | zdumienia |
zdumień |
|
| C. | zdumieniu |
zdumieniom |
|
| B. | zdumienie |
zdumienia |
|
| N. | zdumieniem |
zdumieniami |
|
| Ms. | zdumieniu |
zdumieniach |
|
| W. | zdumienie |
zdumienia |
Inne uwagi
Zwykle lp