UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

próżniactwo

Chronologizacja

1811, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. próżniactwo
próżniactwa
D. próżniactwa
próżniactw
C. próżniactwu
próżniactwom
B. próżniactwo
próżniactwa
N. próżniactwem
próżniactwami
Ms. próżniactwie
próżniactwach
W. próżniactwo
próżniactwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. próżny

1. cecha

Definicja

książk.  pejorat. 
cecha kogoś, kto nie ma chęci do działania i komu trwanie w bezczynności sprawia przyjemność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lenistwo, nieróbstwo
antonimy:  pracowitość

Połączenia

  • lenistwo i próżniactwo

Cytaty

Gruzin ucztuje przy każdej okazji. Jego pociąg do biesiady nie wynika z próżniactwa czy beztroski. Mało widziałem narodów równie pracowitych jak oni.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Kirgiz schodzi z konia, 2007

[...] nigdy nie lubił bogaczy; zawsze brzydził się ich próżniactwem; nienawidził ich skąpstwa.

źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Od redakcji, Gazeta Wyborcza, 1994-04-15

W ciągu ostatnich kilku lat mocno nadwyrężono dobre imię polskiego inteligenta. Przypisuje mu się próżniactwo, pychę, bezrefleksyjne przyjmowanie maski filozofa podczas rozmów o sprawach trudnych.

źródło: NKJP: Internet

2. stan

Definicja

książk.  pejorat. 
spędzanie czasu w ten sposób, że nie podejmuje się żadnego pożytecznego działania, co stanowi źródło przyjemności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieróbstwo

Cytaty

Lud uważa myślenie za próżniactwo, gdyż z własnego doświadczenia zna jedynie pracę fizyczną i ją tylko obdarza szacunkiem.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidaria IV-VI, 2008

Również czas wolny od wacht nie gwarantował próżniactwa. Nieraz sygnał dzwonka sprawiał, że rzucaliśmy wszystkie zajęcia i szybko biegliśmy na pokład.

źródło: NKJP: Wojciech Miloch: Śladami Malinowskiego i Robinsona, Dziennik Bałtycki, 1999-04-09

Co dla jednego człowieka jest ułudą lub próżniactwem, dla innego może być życiową pasją.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Data ostatniej modyfikacji: 12.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json