UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dźwięczeć

Chronologizacja

1535, Bańk

Pochodzenie

psł. *zvęčati 'brzmieć, dźwięczeć'

1. głos

Definicja

dawać się słyszeć jako wyraźny dźwięk - wrażenie słuchowe

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • głos, muzyka, pieśń, piosenka dźwięczy;
  • coś dźwięczy w uszach

Cytaty

Prawił z wielką swadą, widać, człek przetarty życiowo i nawykły do wystąpień w licznym gronie, a tubalny głos jego dźwięczał wśród palm i krzewów kaktusowych jak żwawy potok górski.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Poczuła całą sobą, że chce zaśpiewać, nieważne było, czy spodoba się to ludziom zgromadzonym na polanie. Zamknęła oczy, wsłuchała się w szum liści kołyszących się na delikatnym wietrze i pieśń popłynęła z jej wnętrza, uniosła się ponad polami, dźwięczała delikatnie, niosąc ze sobą coś, czego do tej pory nie znała.

źródło: NKJP: Agnieszka Kozak, Aneta Pietrzak: W poszukiwaniu siebie - bajki terapeutyczne dla dorosłych, 2009

Nie rozumiałem ani sensu wiersza, ani zawartej w nim metafory, ale poddawałem się rytmowi i muzyce rymów, a w uszach dźwięczał mi głos Poliny ogrzany wewnętrznym ciepłem, jak oddech jej ust...

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczę
dźwięczymy
2 os. dźwięczysz
dźwięczycie
3 os. dźwięczy
dźwięczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałem
+(e)m dźwięczał
dźwięczałam
+(e)m dźwięczała
dźwięczałom
+(e)m dźwięczało
dźwięczeliśmy
+(e)śmy dźwięczeli
dźwięczałyśmy
+(e)śmy dźwięczały
2 os. dźwięczałeś
+(e)ś dźwięczał
dźwięczałaś
+(e)ś dźwięczała
dźwięczałoś
+(e)ś dźwięczało
dźwięczeliście
+(e)ście dźwięczeli
dźwięczałyście
+(e)ście dźwięczały
3 os. dźwięczał
dźwięczała
dźwięczało
dźwięczeli
dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dźwięczał
będę dźwięczeć
będę dźwięczała
będę dźwięczeć
będę dźwięczało
będę dźwięczeć
będziemy dźwięczeli
będziemy dźwięczeć
będziemy dźwięczały
będziemy dźwięczeć
2 os. będziesz dźwięczał
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczała
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczało
będziesz dźwięczeć
będziecie dźwięczeli
będziecie dźwięczeć
będziecie dźwięczały
będziecie dźwięczeć
3 os. będzie dźwięczał
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczała
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczało
będzie dźwięczeć
będą dźwięczeli
będą dźwięczeć
będą dźwięczały
będą dźwięczeć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczmy
2 os. dźwięcz
dźwięczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałbym
bym dźwięczał
dźwięczałabym
bym dźwięczała
dźwięczałobym
bym dźwięczało
dźwięczelibyśmy
byśmy dźwięczeli
dźwięczałybyśmy
byśmy dźwięczały
2 os. dźwięczałbyś
byś dźwięczał
dźwięczałabyś
byś dźwięczała
dźwięczałobyś
byś dźwięczało
dźwięczelibyście
byście dźwięczeli
dźwięczałybyście
byście dźwięczały
3 os. dźwięczałby
by dźwięczał
dźwięczałaby
by dźwięczała
dźwięczałoby
by dźwięczało
dźwięczeliby
by dźwięczeli
dźwięczałyby
by dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano by

bezokolicznik: dźwięczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dźwięcząc

gerundium: dźwięczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dźwięczenie
dźwięczenia
D. dźwięczenia
dźwięczeń
C. dźwięczeniu
dźwięczeniom
B. dźwięczenie
dźwięczenia
N. dźwięczeniem
dźwięczeniami
Ms. dźwięczeniu
dźwięczeniach
W. dźwięczenie
dźwięczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dźwięczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięcząca
D. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącej
C. dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącej
B. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczącą
N. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącą
Ms. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczące
D. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
C. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
B. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczące
N. dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
Ms. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących

odpowiednik aspektowy: zadźwięczeć

2. dzwonek

Definicja

wydawać wysoki wyraźny dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • dzwonek, sygnał dźwięczy; bransoletki dźwięczą

Cytaty

Prababka w czerni już sięga przezroczystą dłonią, na której dźwięczy bransoletka z kawałka żelaznego łańcucha [...].

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Koralik, tocząc się po podłodze, dźwięczał jak gdyby najśliczniejszy i najdelikatniejszy dzwoneczek.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia, 1959

Samson [...] widział, jak w drzwiach, którymi udało im się odgrodzić od Buka i jego kamratów, pękła i najeżyła się drzazgami kolejna deska. Dźwięczało żelazo o mur i metal, było jasne, że rozwścieczeni raubritterzy usiłowali wyrąbać zawiasy.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczę
dźwięczymy
2 os. dźwięczysz
dźwięczycie
3 os. dźwięczy
dźwięczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałem
+(e)m dźwięczał
dźwięczałam
+(e)m dźwięczała
dźwięczałom
+(e)m dźwięczało
dźwięczeliśmy
+(e)śmy dźwięczeli
dźwięczałyśmy
+(e)śmy dźwięczały
2 os. dźwięczałeś
+(e)ś dźwięczał
dźwięczałaś
+(e)ś dźwięczała
dźwięczałoś
+(e)ś dźwięczało
dźwięczeliście
+(e)ście dźwięczeli
dźwięczałyście
+(e)ście dźwięczały
3 os. dźwięczał
dźwięczała
dźwięczało
dźwięczeli
dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dźwięczał
będę dźwięczeć
będę dźwięczała
będę dźwięczeć
będę dźwięczało
będę dźwięczeć
będziemy dźwięczeli
będziemy dźwięczeć
będziemy dźwięczały
będziemy dźwięczeć
2 os. będziesz dźwięczał
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczała
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczało
będziesz dźwięczeć
będziecie dźwięczeli
będziecie dźwięczeć
będziecie dźwięczały
będziecie dźwięczeć
3 os. będzie dźwięczał
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczała
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczało
będzie dźwięczeć
będą dźwięczeli
będą dźwięczeć
będą dźwięczały
będą dźwięczeć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczmy
2 os. dźwięcz
dźwięczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałbym
bym dźwięczał
dźwięczałabym
bym dźwięczała
dźwięczałobym
bym dźwięczało
dźwięczelibyśmy
byśmy dźwięczeli
dźwięczałybyśmy
byśmy dźwięczały
2 os. dźwięczałbyś
byś dźwięczał
dźwięczałabyś
byś dźwięczała
dźwięczałobyś
byś dźwięczało
dźwięczelibyście
byście dźwięczeli
dźwięczałybyście
byście dźwięczały
3 os. dźwięczałby
by dźwięczał
dźwięczałaby
by dźwięczała
dźwięczałoby
by dźwięczało
dźwięczeliby
by dźwięczeli
dźwięczałyby
by dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano by

bezokolicznik: dźwięczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dźwięcząc

gerundium: dźwięczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dźwięczenie
dźwięczenia
D. dźwięczenia
dźwięczeń
C. dźwięczeniu
dźwięczeniom
B. dźwięczenie
dźwięczenia
N. dźwięczeniem
dźwięczeniami
Ms. dźwięczeniu
dźwięczeniach
W. dźwięczenie
dźwięczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dźwięczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięcząca
D. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącej
C. dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącej
B. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczącą
N. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącą
Ms. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczące
D. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
C. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
B. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczące
N. dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
Ms. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących

odpowiedniki aspektowe: zadźwięczeć , dźwięknąć

3. o fałszu

Definicja

być wyczuwalnym w czyich słowach lub sposobie wypowiedzi jako zabarwienie stylistyczne lub emocja

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pobrzmiewać

Połączenia

  • coś dźwięczy fałszem, ironią, szyderstwem; chwałą, radością

Cytaty

- Nie poznaję pana, oberleutnant. - Rhode mówił cicho, w jego głosie dźwięczała jednak groźba. - Będzie pan miał swój wesoły wieczór.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Demokracja nie znaczy, że każdego można aresztować, skazać za nie popełnione zbrodnie, wepchnąć na lata do obozu czy rozstrzelać - głos Istvana dźwięczał pasją.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994

Już samo słowo „ostatnia” dźwięczy fatalizmem, schyłkiem.

źródło: NKJP: Filip Łobodziński: Smutek tropiku, Polityka, 2000-01-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczę
dźwięczymy
2 os. dźwięczysz
dźwięczycie
3 os. dźwięczy
dźwięczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałem
+(e)m dźwięczał
dźwięczałam
+(e)m dźwięczała
dźwięczałom
+(e)m dźwięczało
dźwięczeliśmy
+(e)śmy dźwięczeli
dźwięczałyśmy
+(e)śmy dźwięczały
2 os. dźwięczałeś
+(e)ś dźwięczał
dźwięczałaś
+(e)ś dźwięczała
dźwięczałoś
+(e)ś dźwięczało
dźwięczeliście
+(e)ście dźwięczeli
dźwięczałyście
+(e)ście dźwięczały
3 os. dźwięczał
dźwięczała
dźwięczało
dźwięczeli
dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dźwięczał
będę dźwięczeć
będę dźwięczała
będę dźwięczeć
będę dźwięczało
będę dźwięczeć
będziemy dźwięczeli
będziemy dźwięczeć
będziemy dźwięczały
będziemy dźwięczeć
2 os. będziesz dźwięczał
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczała
będziesz dźwięczeć
będziesz dźwięczało
będziesz dźwięczeć
będziecie dźwięczeli
będziecie dźwięczeć
będziecie dźwięczały
będziecie dźwięczeć
3 os. będzie dźwięczał
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczała
będzie dźwięczeć
będzie dźwięczało
będzie dźwięczeć
będą dźwięczeli
będą dźwięczeć
będą dźwięczały
będą dźwięczeć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dźwięczmy
2 os. dźwięcz
dźwięczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dźwięczałbym
bym dźwięczał
dźwięczałabym
bym dźwięczała
dźwięczałobym
bym dźwięczało
dźwięczelibyśmy
byśmy dźwięczeli
dźwięczałybyśmy
byśmy dźwięczały
2 os. dźwięczałbyś
byś dźwięczał
dźwięczałabyś
byś dźwięczała
dźwięczałobyś
byś dźwięczało
dźwięczelibyście
byście dźwięczeli
dźwięczałybyście
byście dźwięczały
3 os. dźwięczałby
by dźwięczał
dźwięczałaby
by dźwięczała
dźwięczałoby
by dźwięczało
dźwięczeliby
by dźwięczeli
dźwięczałyby
by dźwięczały

bezosobnik: dźwięczano by

bezokolicznik: dźwięczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dźwięcząc

gerundium: dźwięczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dźwięczenie
dźwięczenia
D. dźwięczenia
dźwięczeń
C. dźwięczeniu
dźwięczeniom
B. dźwięczenie
dźwięczenia
N. dźwięczeniem
dźwięczeniami
Ms. dźwięczeniu
dźwięczeniach
W. dźwięczenie
dźwięczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dźwięczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięcząca
D. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczącej
C. dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącemu
dźwięczącej
B. dźwięczącego
dźwięczącego
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczącą
N. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącą
Ms. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dźwięczący
dźwięczący
dźwięczące
dźwięczące
D. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
C. dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
dźwięczącym
B. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczące
N. dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
dźwięczącymi
Ms. dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących
dźwięczących

odpowiednik aspektowy: zadźwięczeć

Składnia

bez ograniczeń + dźwięczeć +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 14.09.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json