UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szumieć

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *šuměti, *šum'ǫ / *šumějǫ 'wydawać dźwięk przypominający "szu!"; wywoływać lub wydawać szum, szmer, szelest'

1. wydawać dźwięk

Definicja

wydawać cichy, jednostajny odgłos przypominający długo wymawianą głoskę sz

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • szumi morze, rzeka, wiatr, woda; szumią drzewa, fale, gałęzie, liście; świerki, wierzby; czajnik, samowar
  • szumieć za oknem

Cytaty

Lekko szumi wiatr. Ćwierkają ptaki. Nie słychać samochodów ani ludzi.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Od lasu szło przejmujące szumienie pełne różnych dziwnych odgłosów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Oni wszyscy tak bardzo lubili takie właśnie dolinki, gdzie pachną zioła, świerkowy las, a szumiący potok obmywa nagrzane od słońca głazy.

źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga Opowieści z pobocza drogi, 2010

Szumi czajnik z gotującą się wodą. Brzęk szklanek. „Niech pan usiądzie”.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

I jeżeli ktoś wspomina o bólu kręgosłupa, kolan, kłuciu w klatce, albo że mu szumi w uszach podczas wysiłku, to zawsze w takich przypadkach wskazana jest wizyta u lekarza.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

odpowiednik aspektowy: zaszumieć

Składnia

bez ograniczeń + szumieć +
(GDZIE)
Ø + szumieć +
GDZIE

2. o urządzeniach

Definicja

wydawać niepożądane dźwięki o różnej częstotliwości, zakłócające odbiór dźwięków transmitowanych przez dane urządzenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

[...] dopiero rano puściłem gramofon. Ale coś mi się wydało, że jeden głośnik podszumia. Jak Le. wstał i zajrzał, odsłonił okno, ja, że głośnik szumi .

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Donosy rzeczywistości,1973

Wszystko jest fajnie poza tym, że wzmacniacz szumi, gdy nie dotykam strun. Po dotknięciu szum ustaje. Czy to normalne? Wydaje mi się, że to problem z uziemieniem.

źródło: Internet: gitarzysci.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

3. gwarem rozmów

Definicja

wywoływać jednostajny hałas spowodowany wieloma wymieszanymi głosami i odgłosami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • tłum; ulica szumi

Cytaty

Zimno właziło już wszystkimi szparami, ale poniektórzy jeszcze szumieli, wymieniając nazwiska, zapytując, gdzie Okularnica, gdzie inni, którzy mieli przemawiać.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Przepełniony Dworzec Centralny szumiał gwarem głosów.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

[...] Już nas koledzy wloką w miasto, szumiące powszednim życiem.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Ulica szumiała. W to wszystko wdawał się pijacko-wariacki ton. Głośno.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1984

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

4. o piwie

Definicja

pienić się, będąc nalewanym do szklanek lub kieliszków

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Nowy Rok, gdzieś na świecie biły zegary i szumiał szampan, panowała radość i uniesienie, w rozjarzonych, kolorowych salach trwał wielki bal.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Szachinszach, 2005

W „Pawilonie” leśnej restauracji szumiało piwo, ale także można było dostać kwaśne mleko z ziemniakami.

źródło: NKJP: AMK: Majówki, Dziennik Polski, 2006-05-06

Nie ma budek zielonych, drewnianych, szumiących piwem najlepszym lekarstwem na poranny dygot alkoholików z Dzielnicy.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

5. wokół sprawy

Definicja

reagować na coś z dużym zainteresowaniem i ekscytacją, mówiąc o tym dużo i często

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • szumieć od plotek

Cytaty

Cały Londyn aż szumiał od pogłosek, że żona lorda Mountbattena, brytyjskiego wicekróla, romansuje z Nehru, a Gandhi sypia z kozą.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

W całym mieście szumi od plotek na temat planowanego „przewrotu” w Radzie Miejskiej.

źródło: NKJP: Tomasz Wosk: Rewolta w starostwie, Sztafeta, 2003

Być może polskie media poszły nawet dalej w chwalebnej misji odbudowywania obywatelskich postaw Polaków, gdyż w Warszawie aż szumi o kolejnych artykułach na temat nowych afer, czekających z publikacją do referendum.

źródło: NKJP: Arkadiusz Gruchot: Bigos przed referendum, Nowiny Raciborskie, 2003-06-04

Już drugi dzień TVN szumi, że poseł [...] uciekał przed policją i przekroczył prędkość o 45 km/h [...].

źródło: Internet: wykop.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

Składnia

bez ograniczeń + szumieć +
o CZYM
bez ograniczeń + szumieć +
że ZDANIE

6. przeciwko podwyżkom

Definicja

pot. 
wyrażać niezadowolenie z czegoś lub protest przeciwko temu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] państwo na siłę oduczało ich koczownictwa i kazało mieszkać w blokach. Potem wysłało do fabryk. Po 1989 r. nastał wolny rynek, a Romowie dostali wysokie zasiłki, żeby nie szumieli.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Biedny jak słowacki Cygan, Polityka, 2004-03-13

Następnie zaś ta sama „wyedukowana” młodzież zasili swoimi dochodami zdychający ZUS i uciszy szumiącą rzeszę nowych emerytów pragnących kolejnych podwyżek z państwowej puli.

źródło: NKJP: Internet

Pod tym względem bardzo podobni są do swoich „bratanków” Węgrów, którzy przez całe wieki odmawiali prawa do własnego narodu Słowakom, wpajając im, że są zeslawizowanymi Węgrami, podczas gdy sami szumieli przeciw prawowitej władzy - Cesarzowi Austrii.

źródło: Internet: forum.nto.pl

Czy nikogo nie razi udział w światowym ruchu olimpijskim czy uczestnictwo w strukturach FIFA i gra na mundialu reprezentacji KRLD? [...] Idealiści szumieli przeciwko Chinom, krajowi będącemu ucieczkowym rajem dla nędzarzy z Północnej Korei.

źródło: Internet: niepoprawni.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

Składnia

bez ograniczeń + szumieć +
(przeciw/przeciwko CZEMU)

7. w nocy na ulicy

Definicja

pot. 
zachowywać się hałaśliwie lub prowokacyjnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

Któż umie, tak jak Polak, mówiąc milczeć, milcząc pić? Tak szumieć, tak o słowo jedno zaraz w mordę bić?

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

„Jojo” przyszedł wtedy z trzema kumplami i dwiema dziewczynami. Reszta była spokojna, tylko „Jojo” trochę szumiał. Piotrek czuł za plecami kolegów, więc się nie bał pokazać mu drogi do drzwi.

źródło: NKJP: Czynne aż do bólu, Dziennik Polski, 2001-02-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szumię
szumimy
2 os. szumisz
szumicie
3 os. szumi
szumią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałem
+(e)m szumiał
szumiałam
+(e)m szumiała
szumiałom
+(e)m szumiało
szumieliśmy
+(e)śmy szumieli
szumiałyśmy
+(e)śmy szumiały
2 os. szumiałeś
+(e)ś szumiał
szumiałaś
+(e)ś szumiała
szumiałoś
+(e)ś szumiało
szumieliście
+(e)ście szumieli
szumiałyście
+(e)ście szumiały
3 os. szumiał
szumiała
szumiało
szumieli
szumiały

bezosobnik: szumiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szumiał
będę szumieć
będę szumiała
będę szumieć
będę szumiało
będę szumieć
będziemy szumieli
będziemy szumieć
będziemy szumiały
będziemy szumieć
2 os. będziesz szumiał
będziesz szumieć
będziesz szumiała
będziesz szumieć
będziesz szumiało
będziesz szumieć
będziecie szumieli
będziecie szumieć
będziecie szumiały
będziecie szumieć
3 os. będzie szumiał
będzie szumieć
będzie szumiała
będzie szumieć
będzie szumiało
będzie szumieć
będą szumieli
będą szumieć
będą szumiały
będą szumieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szummy
2 os. szum
szumcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szumiałbym
bym szumiał
szumiałabym
bym szumiała
szumiałobym
bym szumiało
szumielibyśmy
byśmy szumieli
szumiałybyśmy
byśmy szumiały
2 os. szumiałbyś
byś szumiał
szumiałabyś
byś szumiała
szumiałobyś
byś szumiało
szumielibyście
byście szumieli
szumiałybyście
byście szumiały
3 os. szumiałby
by szumiał
szumiałaby
by szumiała
szumiałoby
by szumiało
szumieliby
by szumieli
szumiałyby
by szumiały

bezosobnik: szumiano by

bezokolicznik: szumieć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

szumiąc

gerundium: szumienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szumienie
szumienia
D. szumienia
szumień
C. szumieniu
szumieniom
B. szumienie
szumienia
N. szumieniem
szumieniami
Ms. szumieniu
szumieniach
W. szumienie
szumienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szumiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szumiący
szumiący
szumiący
szumiące
szumiąca
D. szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącego
szumiącej
C. szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącemu
szumiącej
B. szumiącego
szumiącego
szumiący
szumiące
szumiącą
N. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącą
Ms. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szumiący
szumiący
szumiące
szumiące
D. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących
C. szumiącym
szumiącym
szumiącym
szumiącym
B. szumiących
szumiących
szumiących
szumiące
N. szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
szumiącymi
Ms. szumiących
szumiących
szumiących
szumiących

Frazeologizmy

coś szumi w głowie komuś
Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json