UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczodry

Chronologizacja

XIV w., Bor

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczodry
szczodry
szczodry
szczodre
szczodra
D. szczodrego
szczodrego
szczodrego
szczodrego
szczodrej
C. szczodremu
szczodremu
szczodremu
szczodremu
szczodrej
B. szczodrego
szczodrego
szczodry
szczodre
szczodrą
N. szczodrym
szczodrym
szczodrym
szczodrym
szczodrą
Ms. szczodrym
szczodrym
szczodrym
szczodrym
szczodrej
W. szczodry
szczodry
szczodry
szczodre
szczodra
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczodrzy
szczodrzy
szczodre
szczodre
D. szczodrych
szczodrych
szczodrych
szczodrych
C. szczodrym
szczodrym
szczodrym
szczodrym
B. szczodrych
szczodrych
szczodrych
szczodre
N. szczodrymi
szczodrymi
szczodrymi
szczodrymi
Ms. szczodrych
szczodrych
szczodrych
szczodrych
W. szczodrzy
szczodrzy
szczodre
szczodre

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szczodrzejszy
szczodrzejszy
szczodrzejszy
szczodrzejsze
szczodrzejsza
D. szczodrzejszego
szczodrzejszego
szczodrzejszego
szczodrzejszego
szczodrzejszej
C. szczodrzejszemu
szczodrzejszemu
szczodrzejszemu
szczodrzejszemu
szczodrzejszej
B. szczodrzejszego
szczodrzejszego
szczodrzejszy
szczodrzejsze
szczodrzejszą
N. szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszą
Ms. szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszej
W. szczodrzejszy
szczodrzejszy
szczodrzejszy
szczodrzejsze
szczodrzejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szczodrzejsi
szczodrzejsi
szczodrzejsze
szczodrzejsze
D. szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejszych
C. szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
szczodrzejszym
B. szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejsze
N. szczodrzejszymi
szczodrzejszymi
szczodrzejszymi
szczodrzejszymi
Ms. szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejszych
szczodrzejszych
W. szczodrzejsi
szczodrzejsi
szczodrzejsze
szczodrzejsze

Pochodzenie

psł. *ščedrъ [< *sked-ro-] 'taki, który daje, nie skąpi, wielkoduszny, hojny'

Pierwotne znaczenie 'taki, który rozrywa, dzieli, rozdziela (swój majątek)' (Bor)

1. człowiek

Definicja

taki, który chętnie przeznacza duże sumy pieniędzy na jakiś cel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hojny, rozdajny, rozdawny, szczodrobliwy

Połączenia

  • szczodry człowiek, fundator, ofiarodawca, sponsor...
  • szczodry dla Polaków, dla pracowników, dla zawodników...

Cytaty

Św. Mikołaj był szczodry i swymi prezentami obdarowywał wszystkich.

źródło: NKJP: (BP): Szczodry św. Mikołaj, Gazeta Krakowska, 2005-12-05

Wpływowy możnowładca, gorliwy krzyżowiec, roztropny książę i szczodry fundator - tak długa lista zasług i dokonań Jaksy nie pomogła, z braku męskich potomków, w utrwaleniu potęgi i wyjątkowej pozycji społecznej jego rodziny. Z hojności i śmiałości możnowładcy wiele korzyści odniosły jednak liczne pokolenia rodaków.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007

Olunia zawsze szczodra bardzo, tyle pieniędzy rozdała tym swoim przyjaciółkom złodziejkom, że dwa tygodnie temu bliska była nędzy i tylko chlebem się żywiła.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Każdy ofiarodawca, który wrzuci datek do puszki otrzyma widokówkę przedstawiającą jeden z odnowionych nagrobków Zofii Ślepowron-Bossowskiej. [...]. Najbardziej szczodrzy dostaną książkę poświęconą nagrobkom, które dotychczas zostały odrestaurowane.

źródło: NKJP: (MIGA): Datek do puszki, Dziennik Polski, 2006-10-28

Aniołka, który mi tę szynkę położył pod choinką, miałem za debila i nienawidziłem głęboko, a wszyscy mi wmawiali, że był to najmądrzejszy i najszczodrzejszy ze wszystkich aniołków, i że przyniósł mi najwspanialszy prezent w świecie.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Aniołek bez polotu, Polityka, 2005-12-24

Wytwórnia CBS bowiem nie miała zamiaru być tak szczodra wobec fanów zespołu i po prostu za pierwsze 200 tysięcy sprzedanych egzemplarzy nie wypłaciła muzykom honorarium.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000

Składnia

bez ograniczeń + szczodry +
(dla KOGO)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + szczodry +
(wobec KOGO)
szyk: neutralny

2. gest

Definicja

taki, który odznacza się obfitością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hojny

Połączenia

  • szczodry dar, datek, gest; szczodra dotacja, gościnność, pomoc; szczodre ofiary

Cytaty

Wiek XVII otwiera zapis Jana Makowskiego dla syna Tomasza. Ojciec darował synowi Makowo Kobylin oraz Kobylin Sikory. Najprawdopodobniej był to szczodry dar ślubny [...].

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002

W helsińskim teatrze przyjęto nas z wielkimi honorami: na schodach rozłożono czerwony dywan, wzdłuż którego ustawiono szpaler z płonących świec. Potem odbył się wytworny, powitalny bankiet. Byliśmy zbudowani tak wystawną i szczodrą gościnnością .

źródło: NKJP: Zebrała i opracowała: Jolanta Ciosek: Teatr mój widzę... radosny, Dziennik Polski, 2006-03-27

Ubezpieczenia pracowników stają się coraz poważniejszym ciężarem dla korporacji – zwłaszcza tych, w których związki zawodowe wynegocjowały szczodre pakiety socjalne.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Stany chorobowe, Polityka, 2009-07-11

Rzymianie rozdawnictwo chwalili, uważali za hojność, wielkoduszność i cnotę władzy. Przywileje ważnych osobistości, w tym szczodre wsparcia pieniężne udzielane senatorskim VIP-om z kasy państwowej, a tym bardziej z prywatnej kasy rządzących, nie budziły zastrzeżeń.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Oświęcimianie głowią się, jak zachęcić tutejszą firmę „Synthos” do szczodrzejszego wspierania lokalnych inicjatyw.

źródło: NKJP: (PLIN): „Synthos” woli Sołowowa, Dziennik Polski, 2008-07-19

Data ostatniej modyfikacji: 26.05.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json