Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczodry |
szczodry |
szczodry |
szczodre |
szczodra |
| D. | szczodrego |
szczodrego |
szczodrego |
szczodrego |
szczodrej |
| C. | szczodremu |
szczodremu |
szczodremu |
szczodremu |
szczodrej |
| B. | szczodrego |
szczodrego |
szczodry |
szczodre |
szczodrą |
| N. | szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
szczodrą |
| Ms. | szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
szczodrej |
| W. | szczodry |
szczodry |
szczodry |
szczodre |
szczodra |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczodrzy |
szczodrzy |
szczodre |
szczodre |
| D. | szczodrych |
szczodrych |
szczodrych |
szczodrych |
| C. | szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
szczodrym |
| B. | szczodrych |
szczodrych |
szczodrych |
szczodre |
| N. | szczodrymi |
szczodrymi |
szczodrymi |
szczodrymi |
| Ms. | szczodrych |
szczodrych |
szczodrych |
szczodrych |
| W. | szczodrzy |
szczodrzy |
szczodre |
szczodre |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szczodrzejszy |
szczodrzejszy |
szczodrzejszy |
szczodrzejsze |
szczodrzejsza |
| D. | szczodrzejszego |
szczodrzejszego |
szczodrzejszego |
szczodrzejszego |
szczodrzejszej |
| C. | szczodrzejszemu |
szczodrzejszemu |
szczodrzejszemu |
szczodrzejszemu |
szczodrzejszej |
| B. | szczodrzejszego |
szczodrzejszego |
szczodrzejszy |
szczodrzejsze |
szczodrzejszą |
| N. | szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszą |
| Ms. | szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszej |
| W. | szczodrzejszy |
szczodrzejszy |
szczodrzejszy |
szczodrzejsze |
szczodrzejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szczodrzejsi |
szczodrzejsi |
szczodrzejsze |
szczodrzejsze |
| D. | szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
| C. | szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
szczodrzejszym |
| B. | szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejsze |
| N. | szczodrzejszymi |
szczodrzejszymi |
szczodrzejszymi |
szczodrzejszymi |
| Ms. | szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
szczodrzejszych |
| W. | szczodrzejsi |
szczodrzejsi |
szczodrzejsze |
szczodrzejsze |
Pochodzenie
psł. *ščedrъ [< *sked-ro-] 'taki, który daje, nie skąpi, wielkoduszny, hojny'
Pierwotne znaczenie 'taki, który rozrywa, dzieli, rozdziela (swój majątek)' (Bor)
1. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | hojny, rozdajny, rozdawny, szczodrobliwy |
Połączenia
- szczodry człowiek, fundator, ofiarodawca, sponsor...
- szczodry dla Polaków, dla pracowników, dla zawodników...
Cytaty
|
Św. Mikołaj był szczodry i swymi prezentami obdarowywał wszystkich. źródło: NKJP: (BP): Szczodry św. Mikołaj, Gazeta Krakowska, 2005-12-05 |
|
|
Wpływowy możnowładca, gorliwy krzyżowiec, roztropny książę i szczodry fundator - tak długa lista zasług i dokonań Jaksy nie pomogła, z braku męskich potomków, w utrwaleniu potęgi i wyjątkowej pozycji społecznej jego rodziny. Z hojności i śmiałości możnowładcy wiele korzyści odniosły jednak liczne pokolenia rodaków. źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007 |
|
|
Olunia zawsze szczodra bardzo, tyle pieniędzy rozdała tym swoim przyjaciółkom złodziejkom, że dwa tygodnie temu bliska była nędzy i tylko chlebem się żywiła. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003 |
|
|
Każdy ofiarodawca, który wrzuci datek do puszki otrzyma widokówkę przedstawiającą jeden z odnowionych nagrobków Zofii Ślepowron-Bossowskiej. [...]. Najbardziej szczodrzy dostaną książkę poświęconą nagrobkom, które dotychczas zostały odrestaurowane. źródło: NKJP: (MIGA): Datek do puszki, Dziennik Polski, 2006-10-28 |
|
|
Aniołka, który mi tę szynkę położył pod choinką, miałem za debila i nienawidziłem głęboko, a wszyscy mi wmawiali, że był to najmądrzejszy i najszczodrzejszy ze wszystkich aniołków, i że przyniósł mi najwspanialszy prezent w świecie. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Aniołek bez polotu, Polityka, 2005-12-24 |
|
|
Wytwórnia CBS bowiem nie miała zamiaru być tak szczodra wobec fanów zespołu i po prostu za pierwsze 200 tysięcy sprzedanych egzemplarzy nie wypłaciła muzykom honorarium. źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000 |
Składnia
|
+ | szczodry | + |
(dla KOGO)
|
| szyk: neutralny | ||||
|
+ | szczodry | + |
(wobec KOGO)
|
| szyk: neutralny | ||||
2. gest
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | hojny |
Połączenia
- szczodry dar, datek, gest; szczodra dotacja, gościnność, pomoc; szczodre ofiary
Cytaty
|
Wiek XVII otwiera zapis Jana Makowskiego dla syna Tomasza. Ojciec darował synowi Makowo Kobylin oraz Kobylin Sikory. Najprawdopodobniej był to szczodry dar ślubny [...]. źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002 |
|
|
W helsińskim teatrze przyjęto nas z wielkimi honorami: na schodach rozłożono czerwony dywan, wzdłuż którego ustawiono szpaler z płonących świec. Potem odbył się wytworny, powitalny bankiet. Byliśmy zbudowani tak wystawną i szczodrą gościnnością . źródło: NKJP: Zebrała i opracowała: Jolanta Ciosek: Teatr mój widzę... radosny, Dziennik Polski, 2006-03-27 |
|
|
Ubezpieczenia pracowników stają się coraz poważniejszym ciężarem dla korporacji – zwłaszcza tych, w których związki zawodowe wynegocjowały szczodre pakiety socjalne. źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Stany chorobowe, Polityka, 2009-07-11 |
|
|
Rzymianie rozdawnictwo chwalili, uważali za hojność, wielkoduszność i cnotę władzy. Przywileje ważnych osobistości, w tym szczodre wsparcia pieniężne udzielane senatorskim VIP-om z kasy państwowej, a tym bardziej z prywatnej kasy rządzących, nie budziły zastrzeżeń. źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009 |
|
|
Oświęcimianie głowią się, jak zachęcić tutejszą firmę „Synthos” do szczodrzejszego wspierania lokalnych inicjatyw. źródło: NKJP: (PLIN): „Synthos” woli Sołowowa, Dziennik Polski, 2008-07-19 |