UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dokonać

Chronologizacja

XIV w., Bańk
XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *dokonati 'skończyć, wykonać; spełnić, zrealizować'

1. cudu

Definicja

zrobić coś, co powszechnie uznawane jest za trudne do wykonania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dokonać cudu; dzieła
  • ktoś musiałby dokonać cudu, żeby coś się stało
  • czegoś jeszcze nikt na świecie, w rzeczywistości, w życiu... nie dokonał

Cytaty

Żeby zrobić sobie przyjemność, popłynąłem drugi raz samotnie dookoła świata. Dotychczas nikt nie dokonał tego dwa razy.

źródło: NKJP: Agata Bochenek: Samotny żeglarz, Wieści Podwarszawskie, 2004-04-18

Sejm musiałby dokonać cudu i w ciągu paru dni, dosłownie paru dni doprowadzić do zmiany tego przepisu prawnego, ponieważ zgodnie z konstytucją mamy na to czas [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 09.05.1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokonam
dokonamy
2 os. dokonasz
dokonacie
3 os. dokona
dokonają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokonałem
+(e)m dokonał
dokonałam
+(e)m dokonała
dokonałom
+(e)m dokonało
dokonaliśmy
+(e)śmy dokonali
dokonałyśmy
+(e)śmy dokonały
2 os. dokonałeś
+(e)ś dokonał
dokonałaś
+(e)ś dokonała
dokonałoś
+(e)ś dokonało
dokonaliście
+(e)ście dokonali
dokonałyście
+(e)ście dokonały
3 os. dokonał
dokonała
dokonało
dokonali
dokonały

bezosobnik: dokonano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokonajmy
2 os. dokonaj
dokonajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokonałbym
bym dokonał
dokonałabym
bym dokonała
dokonałobym
bym dokonało
dokonalibyśmy
byśmy dokonali
dokonałybyśmy
byśmy dokonały
2 os. dokonałbyś
byś dokonał
dokonałabyś
byś dokonała
dokonałobyś
byś dokonało
dokonalibyście
byście dokonali
dokonałybyście
byście dokonały
3 os. dokonałby
by dokonał
dokonałaby
by dokonała
dokonałoby
by dokonało
dokonaliby
by dokonali
dokonałyby
by dokonały

bezosobnik: dokonano by

bezokolicznik: dokonać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dokonawszy

gerundium: dokonanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokonanie
dokonania
D. dokonania
dokonań
C. dokonaniu
dokonaniom
B. dokonanie
dokonania
N. dokonaniem
dokonaniami
Ms. dokonaniu
dokonaniach
W. dokonanie
dokonania

imiesłów przymiotnikowy bierny: dokonany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokonany
dokonany
dokonany
dokonane
dokonana
D. dokonanego
dokonanego
dokonanego
dokonanego
dokonanej
C. dokonanemu
dokonanemu
dokonanemu
dokonanemu
dokonanej
B. dokonanego
dokonanego
dokonany
dokonane
dokonaną
N. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonaną
Ms. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokonani
dokonani
dokonane
dokonane
D. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonanych
C. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
B. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonane
N. dokonanymi
dokonanymi
dokonanymi
dokonanymi
Ms. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonanych

odpowiednik aspektowy: dokonywać

Składnia

Rz[sub]osobowy/[sub] + dokonać +
CZEGO

2. przeszukania

Definicja

książk. 
wykonać czynność oznaczoną następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • grupa dokonała czegoś
  • dokonać analizy, bilansu, oceny, pomiaru; oględzin, przeszukania; ekranizacji; kradzieży, morderstwa, mordu, nalotu, napadu, przestępstwa; aktu barbarzyństwa, prezentacji...

Cytaty

- Nie sądzę, abym dokonał przestępstwa - powiedziałem.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Ekspert dokona analizy możliwości finansowych swojego klienta, doradzi mu, w jakie instrumenty finansowe ulokować środki, by jak najwięcej zyskać/jak najmniej stracić (w określonym momencie).

źródło: NKJP: Joanna Plak: 12 wskazówek dla przyszłego emeryta, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-08-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokonam
dokonamy
2 os. dokonasz
dokonacie
3 os. dokona
dokonają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokonałem
+(e)m dokonał
dokonałam
+(e)m dokonała
dokonałom
+(e)m dokonało
dokonaliśmy
+(e)śmy dokonali
dokonałyśmy
+(e)śmy dokonały
2 os. dokonałeś
+(e)ś dokonał
dokonałaś
+(e)ś dokonała
dokonałoś
+(e)ś dokonało
dokonaliście
+(e)ście dokonali
dokonałyście
+(e)ście dokonały
3 os. dokonał
dokonała
dokonało
dokonali
dokonały

bezosobnik: dokonano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokonajmy
2 os. dokonaj
dokonajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokonałbym
bym dokonał
dokonałabym
bym dokonała
dokonałobym
bym dokonało
dokonalibyśmy
byśmy dokonali
dokonałybyśmy
byśmy dokonały
2 os. dokonałbyś
byś dokonał
dokonałabyś
byś dokonała
dokonałobyś
byś dokonało
dokonalibyście
byście dokonali
dokonałybyście
byście dokonały
3 os. dokonałby
by dokonał
dokonałaby
by dokonała
dokonałoby
by dokonało
dokonaliby
by dokonali
dokonałyby
by dokonały

bezosobnik: dokonano by

bezokolicznik: dokonać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dokonawszy

gerundium: dokonanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokonanie
dokonania
D. dokonania
dokonań
C. dokonaniu
dokonaniom
B. dokonanie
dokonania
N. dokonaniem
dokonaniami
Ms. dokonaniu
dokonaniach
W. dokonanie
dokonania

imiesłów przymiotnikowy bierny: dokonany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dokonany
dokonany
dokonany
dokonane
dokonana
D. dokonanego
dokonanego
dokonanego
dokonanego
dokonanej
C. dokonanemu
dokonanemu
dokonanemu
dokonanemu
dokonanej
B. dokonanego
dokonanego
dokonany
dokonane
dokonaną
N. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonaną
Ms. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dokonani
dokonani
dokonane
dokonane
D. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonanych
C. dokonanym
dokonanym
dokonanym
dokonanym
B. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonane
N. dokonanymi
dokonanymi
dokonanymi
dokonanymi
Ms. dokonanych
dokonanych
dokonanych
dokonanych

odpowiednik aspektowy: dokonywać

Składnia

Rz[sub]osobowy/[sub] + dokonać +
CZEGO

Frazeologizmy

coś dokonało żywota
coś dokonało swoich dni
ktoś dokonał żywota
ktoś dokonał życia
ktoś dokonał dni
ktoś/coś dokonał/dokonało reszty
Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json