UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uczulenie

Chronologizacja

SJPWar: (inne znaczenie), SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czuły

1.a choroba

Definicja

nadwrażliwość organizmu na działanie pewnych czynników lub substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  alergia
hiperonimy:  nadwrażliwość

Połączenia

  • lekkie, silne uczulenie
  • uczulenie na białko, na jad (os, pszczół), na kurz, na mleko, na proszek, na pyłki, na roztocze, na sierść, na słońce
  • objaw, przyczyna uczulenia
  • mieć uczulenie; powodować, wywoływać uczulenie

Cytaty

U osób obciążonych genetycznie skłonnością do alergii łatwo rozwija się wówczas uczulenie na pyłki, pleśnie i roztocze.

źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 04-2010

Opiera się o mur i kilkakrotnie głęboko nabiera powietrza. Przed chwilą jeden z portierów spytał ją, czy nie jest chora i czy nie zadzwonić po pogotowie [...].
Odpowiada, że nic jej nie jest, że to tylko uczulenie na kurz, które objawia się w różny sposób.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Rewers : nowela filmowa, 2009

Coraz powszechniejsze stają się uczulenia na żywność, powszechnie używane substancje i nowe produkty chemiczne.

źródło: NKJP: Kazimierz Szafranek: MEDYCYNA W XXI WIEKU / 1, Akant, 2009-03

Nikiel powoduje uczulenia, szczególnie u kobiet.

źródło: NKJP: Wioleta Gębala-Wyszogrodzka: Choroby alergiczne to najczęstsza przyczyna wizyt w poradniach dermatologicznych, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczulenie
uczulenia
D. uczulenia
uczuleń
C. uczuleniu
uczuleniom
B. uczulenie
uczulenia
N. uczuleniem
uczuleniami
Ms. uczuleniu
uczuleniach
W. uczulenie
uczulenia

Składnia

bez ograniczeń + uczulenie +
(na CO)

1.b wysypka

Definicja

objaw nadwrażliwości organizmu na działanie pewnych czynników lub substancji, najczęściej w postaci wysypki na skórze, obrzęku lub kataru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  alergia

Połączenia

  • uczulenie na skórze
  • dostać uczulenia

Cytaty

U plażowiczów kąpiących się w takim zbiorniku tzw. wykwit glonów może powodować różnego rodzaje alergie i uczulenia na skórze.

źródło: NKJP: (Smol): Czas do (czystej) wody, Dziennik Polski, 2001-06-29

Właśnie w tym miejscu można było natknąć się na dziewczynę z uczuleniem na twarzy. Obrzęk był tak duży, że zniekształcał rysy ekspedientki i nie wiadomo było, czy bez niego byłaby ładna czy brzydka.

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Brzytwa, 2008

Usiadła na szerokim łóżku, wyciągnęła nogi. Aga zauważyła, że jej łydki pokryte są drobną łuską uczulenia.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak, Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Dostał uczulenia na cement, egzema objęła dłonie.

źródło: NKJP: I. Koba: Ponad pół wieku razem, Tygodnik Ciechanowski, 2006-08-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczulenie
uczulenia
D. uczulenia
uczuleń
C. uczuleniu
uczuleniom
B. uczulenie
uczulenia
N. uczuleniem
uczuleniami
Ms. uczuleniu
uczuleniach
W. uczulenie
uczulenia

2. niechęć

Definicja

bardzo silne uczucie niechęci do kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  alergia, awersja
hiperonimy:  niechęć

Połączenia

  • chroniczne uczulenie
  • dostać uczulenia na kogoś/coś
  • mieć uczulenie na kogoś/coś

Cytaty

[...] związkowcy z Tych dostali uczulenia na wszystkich cudzoziemców i zażądali, aby ci do nas więcej nie przyjeżdżali, bo tylko nas wyzyskują.

źródło: NKJP: Michał Ogórek: Ogórek na niedzielę, Gazeta Wyborcza, 1992-08-14

Polacy znów dowiedli swego indywidualizmu, niezależności i uczulenia na manipulację.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Reklama - siła perswazji, Gazeta Wyborcza, 1992-07-04

Z moimi kumplami nie byłoby to możliwe, bo większość ma chroniczne uczulenie na gadanie przez telefon.

źródło: NKJP: Zuzanna Maj: Przyjaźń damsko-męska, 1998

Nic takiego nie mówiłem, słowo Bruksela się u mnie nie pojawiło, to ktoś inny ma uczulenie na Brukselę.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.10.1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczulenie
uczulenia
D. uczulenia
uczuleń
C. uczuleniu
uczuleniom
B. uczulenie
uczulenia
N. uczuleniem
uczuleniami
Ms. uczuleniu
uczuleniach
W. uczulenie
uczulenia

Składnia

bez ograniczeń + uczulenie +
na KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json