Chronologizacja
XIV w., Bor
Pochodzenie
psł. *gněvъ
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- bezsilny; gwałtowny, niekontrolowany, niepohamowany, ślepy; dziki, szalony, wściekły; największy, ogromny, prawdziwy, srogi, straszliwy, straszny, szczery, wielki, wyraźny; narastający, rosnący; wewnętrzny; stłumiony; słuszny, sprawiedliwy, uzasadniony; boski, Boży, ludzki, ojcowski; ludowy, robotniczy, społeczny; czarny; globalny; nagły gniew
- uczucie; atak, napady, wybuch; oznaki, wyraz, znak; powód, przyczyna; grymas, łzy, odruch, okrzyk, paroksyzm, pomruk, przypływ, rumieniec; błysk, fala, iskra, ogień, płomień, piorun; chwila, dzień gniewu
- pełen gniewu
- porwany gniewem
- czerwony, purpurowy, zaczerwieniony z gniewu
- gniew się budzi, rodzi się, pojawia się, ogarnia kogoś; wzbiera; minął
- uniknąć/unikać; bać się, obawiać się; pozbyć się/pozbywać się gniewu
- budzić, wywołać/wywoływać, wzbudzać; czuć, odczuwać, poczuć; pokazać/pokazywać; hamować, kryć, powstrzymać/powstrzymywać, powściągać, ukryć/ukrywać; kontrolować, łagodzić, opanować/opanowywać, stłumić, tłumić, uśmierzyć/uśmierzać; okazać, wyrażać; udać/udawać; rozładować; podsycać; rozumieć/zrozumieć gniew
- kipieć, płonąć, unieść się/unosić się, wybuchnąć/wybuchać, zapłonąć, zawrzeć; reagować; pałający gniewem
- drżeć; poblednąć, poczerwienieć, posinieć z gniewu
- krzyknąć, mówić, odpowiedzieć, powiedzieć, rzec, zawołać; patrzeć, spojrzeć/spoglądać z gniewem
Cytaty
|
Czasami wpadał w złość, a nawet wybuchał gniewem z jakiegoś małego powodu [...]. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1989 |
|
|
Ezaw uniósł się niepohamowanym gniewem i odgrażał się, że zabije Jakuba. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Byłam mile zdziwiona, że moje zachowanie nie wywołało na pana twarzy nie tylko oznak gniewu, ale nawet niezadowolenia. źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1988 |
|
|
Do mieszkania wtargnęła rozindyczona kobieta, czerwona z gniewu, agresywnie wymachując parasolką. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
|
|
Kiedy zaczynamy czuć gniew, tempo bicia serca wzrasta, a to powoduje natychmiastową reakcję naszego organizmu. źródło: NKJP: Piotr Adamczyk: Mądre szczęśliwe życie, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gniew |
gniewy |
|
| D. | gniewu |
gniewów |
|
| C. | gniewowi |
gniewom |
|
| B. | gniew |
gniewy |
|
| N. | gniewem |
gniewami |
|
| Ms. | gniewie |
gniewach |
|
| W. | gniewie |
gniewy |
Inne uwagi
Zwykle lp